Tin thế giới nổi bật ngày 16/10: Trước tình hình Biển Đông căng thẳng, Trung Quốc dịu giọng với ASEAN; Mỹ định cung cấp thêm vũ khí cho phe nổi dậy ở chiến sự Syria; Quân đội Iraq không kích khủng bố IS...
Hôm nay (16/10), bản tin thế giới có nhiều nội dung đáng chú ý sau:

Tình hình Biển Đông:

*Hôm nay (16/10), Trung Quốc sẽ khai mạc phiên họp với Bộ trưởng Quốc phòng của 10 quốc gia thành viên ASEAN để thảo luận về tình hình Biển Đông căng thẳng gần đây.

Theo AP, đây là lần đầu tiên Trung Quốc chủ trì một cuộc họp về tình hình Biển Đông trong bối cảnh Mỹ tuyên bố lên kế hoạch tuần tra 12 hải lý quanh các hòn đảo nhân tạo mà Bắc Kinh xây dựng trái phép trên vùng biển chiến lược. Ngoài Trung Quốc, 4 nước trong khối ASEAN là Philippines, Việt Nam, Malaysia và Brunei cùng tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông. 

Mỹ đang lên kế hoạch tuần tra 12 hải lý quanh các hòn đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng trái phép trên Biển Đông. 

*Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, Thượng tướng Thường Vạn Toàn hôm nay (16/10) cho hay Bắc Kinh sẵn sàng tổ chức tập trận chung trên Biển Đông với các quốc gia Đông Nam Á nhằm tránh nguy cơ đối đầu cũng như nâng cao công tác cứu hộ và cứu nạn.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc nhấn mạnh trong năm tới, nước này sẵn sàng tổ chức tập trận chung với các quốc gia thành viên ASEAN trên Biển Đông song không nêu rõ chi tiết kế hoạch. 

* Khả năng Trung Quốc sẽ dùng các hành động quân sự để ngăn cản kế hoạch của Mỹ tuần tra 12 hải lý quanh các hòn đảo nhân tạo mà Bắc Kinh xây dựng trái phép trên Biển Đông. Australia từng ủng hộ kế hoạch này nhưng giờ từ chối tham gia cùng Washington.

“Chúng tôi sẽ không tham gia bất cứ cuộc tuần tra hay bất cứ hành động nào mà Mỹ sắp tiến hành. Chúng tôi sẽ không nghiêng về bên nào”, Bộ trưởng Thương mại Australia, ông Andrew Robb chia sẻ với Bloomberg hôm 15/10 khi bình luận về kế hoạch tuần tra của Lầu Năm Góc. 

*Đài Loan đã hoàn tất cải tạo một đường băng và xây xong một hải đăng trên đảo Ba Bình thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Theo giới quan sát, đường băng được cải tạo để tiếp nhận chiến đấu cơ F-16 và máy bay trinh sát chống ngầm P-3C. Tuy nhiên, David Lo, người phát ngôn cơ quan phòng vệ Đài Loan, nói động thái trên nhằm giúp phi cơ vận tải C-130 thực hiện tốt nhiệm vụ nhân đạo và có những chuyến bay an toàn.

*Philippines ủng hộ Mỹ cử tàu áp sát đảo nhân tạo Bắc Kinh bồi đắp ở Trường Sa nhưng chưa có kế hoạch tuần tra chung tại đây. 

Bộ Ngoại giao Philippines hoan nghênh kế hoạch Mỹ triển khai tàu vào phạm vi 12 hải lý quanh đảo nhân tạo Trung Quốc xây trái phép ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam, cho rằng hành động "sẽ phù hợp với luật quốc tế và trật tự dựa trên cơ sở luật pháp trong khu vực". 

Không kích ở Syria:

*Hôm 15/10, quân đội Nga đã giảm cường độ các cuộc không kích ở Syria trong khi lực lượng quân đội của Tổng thống Assad đẩy mạnh tấn công bộ binh. Tổng thống Putin cáo buộc Mỹ không hợp tác giải quyết xung đột ở Syria.

Theo tuyên bố chiều ngày 15/10, Bộ Quốc phòng Nga cho biết quân đội nước này đã tiến hành 32 cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu “khủng bố” trong 24 giờ qua. Con số này giảm mạnh so với hôm 14/10, Nga tổ chức 86 cuộc không kích trên lãnh thổ Syria. 

Các tay súng thuộc nhóm nổi dậy Quân đội Syria Tự do cố thủ tại thị trấn Morek thuộc tỉnh Hama. 

*Trong bối cảnh Moscow và Washington gần đạt được thỏa thuận liên quan tới những biện pháp tránh đối đầu quân sự ở Syria, Nga cho hay một đường dây nóng đã được thiết lập với Israel để đảm bảo hai bên không xảy ra đối đầu không quân. 

*Quân đội Mỹ có ý định tăng lượng vũ khí cho phe nổi dậy đang giao tranh với Nhà nước Hồi giáo ở miền bắc Syria, vài ngày sau khi đã thả 50 tấn đạn dược cho lực lượng này.

Liên minh do Mỹ dẫn đầu hôm 11/10 thả 50 tấn đạn dược và rocket cho phe nổi dậy đang chiến đấu với IS. Động thái diễn ra sau khi Lầu Năm Góc thông báo dừng chương trình huấn luyện phe nổi dậy ôn hòa, thay vào đó, sẽ tập trung trang bị cho các nhóm tích cực đối phó IS.

*Bộ Quốc phòng Iraq mới cho công bố một đoạn video ghi lại quá trình quân đội nước này dùng máy bay ném bom không người lái mang ký hiệu CH-4B do Trung Quốc sản xuất để không kích một mục tiêu phiến quân Hồi giáo tự xưng (IS), theo tạp chí The Diplomat.

Mỹ:

*Kế hoạch rút quân của quân đội Mỹ có sự thay đổi lớn khi Tổng thống Barack Obama tuyên bố duy trì 5.500 binh sĩ nước này ở lại Afghanistan làm nhiệm vụ tới năm 2017 trước khi ông rời vị trí ông chủ Nhà Trắng.

Chi phí duy trì 5.500 binh sĩ Mỹ ở Afghanistan sẽ lên tới gần 14,6 tỷ USD/năm. Con số này cao hơn so với dự tính 10 tỷ USD/năm để đảm bảo hoạt động cho một lực lượng an ninh nhỏ tại đại sứ quán Mỹ ở Afghanistan. 

Binh sĩ Mỹ được huy động tới hiện trường một vụ đánh bom tự sát ở Kabul, Afghanistan hôm 30/6. 

*Mặc dù tỷ phú Donald Trump tự tin tuyên bố đủ năng lực tài chính để lo chiến dịch tranh cử chiếc ghế Tổng thống Mỹ năm 2016 nhưng ông này cũng không từ chối các khoản tài trợ và chỉ trong 3 tháng, số tiền này lên tới gần 4 triệu USD.

Trong khi chiến dịch tranh cử của các ứng cử viên khác tập trung đổ tiền vào chương trình quảng cáo trên tivi, gửi thư điện tử cùng nhiều phương pháp truyền thống để tiếp cận cử tri, tỷ phú Trump lại mất một số tiền lớn để thuê những địa điểm rộng lớn thu hút hàng ngàn người tới tham dự. Thậm chí, ông Trump còn chi hơn 800.000 USD để in áo phông, mũ và các sản phẩm khác phụ vụ chiến dịch tranh cử.

*Malaysia đã bắt giữ một người đàn ông bị cáo buộc tấn công cơ sở dữ liệu thông tin cá nhân của hơn 1.000 nhân viên an ninh Mỹ sau đó chuyển cho lực lượng Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS ở Syria.

Bộ Tư pháp Mỹ cho hay công dân Kosovo bị bắt giữ được xác định là Ardit Ferizi. Đây là một hacker nổi tiếng từng bị cáo buộc đánh cắp thông tin cá nhân của 1.351 nhân viên liên bang và quân sự Mỹ sau đó chuyển cho IS. 

*Một “nguồn tin tình báo Mỹ” mới tiết lộ cho trang tin The Intercept những tài liệu mật chứa chi tiết về các chiến dịch không kích bằng máy bay không người lái của Mỹ, trong đó có những chiến dịch gần 90% người thiệt mạng là thường dân vô tội.

Theo trang The Intercept, những tài liệu này hé lộ những chi tiết chưa từng được công bố về các chiến dịch ám sát bằng máy bay không người lái của quân đội Mỹ tại Afghanistan, Somalia và Yemen.

Ukraine:

*Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko nhận định tư cách thành viên không thường trực trong Hội đồng Bảo an sẽ giúp mang lại nền hòa bình cho lãnh thổ Ukraine cũng như mở ra cơ hội giành lại quyền kiểm soát khu vực Donbass hiện do phe ly khai miền đông nắm giữ cùng bán đảo Crimea, vốn đã sáp nhập vào Liên bang Nga hồi năm ngoái. 

Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko. 
Hôm 15/10, 5 quốc gia đại diện cho 5 khu vực trên thế giới là Ai Cập, Nhật Bản, Senegal, Ukraine và Uruguay đã được bầu vào vị trí thành viên không thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc với nhiệm kỳ kéo dài 2 năm.

MINH THU (tổng hợp)