Ukraine tìm cớ “xù nợ” Nga; Chính phủ và Tổng thống Ukraine "đi đêm" với IMF; Lính Mỹ đầu tiên bị IS sát hại tại Syria; Trung quốc mềm mỏng với Philippines; Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ chuẩn bị xâm lược Syria…là những tin thế giới nổi bật nhất ngày 31/5.

Tình hình Biển Đông

*Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm 30/5 gửi lời chúc mừng tân Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Ông Tập nói hai nước có mối quan hệ truyền thống và tình hữu nghị sâu sắc.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

"Quan hệ Trung Quốc - Philippines phát triển hữu nghị, ổn định và vững mạnh phù hợp với lợi ích cơ bản của hai nước và người dân", ông Tập nói và nhấn mạnh "Tôi hy vọng hai bên có thể nỗ lực hành động để đưa quan hệ song phương quay lại hướng phát triển vững mạnh".

*Hôm 30/5, Trung Quốc đã đưa ra một “tuyên bố nghiêm khắc” phản đối Indonesia sau khi quân đội nước này bắt giữ một tàu cá của Bắc Kinh do nghi ngờ đánh bắt trái phép trong vùng biển của Indonesia ở Biển Đông.

Đáp lại tuyên bố phía Bắc Kinh, ông Achmad Taufiqoerrochman, Chỉ huy Hạm đội phía Tây Indonesia cho biết tàu đánh cá Gui Bei Yu của Trung Quốc "có nhiều chứng cứ" cho thấy đã đánh bắt trái phép, căn cứ vào lượng hải sản đánh bắt được tìm thấy trên tàu.

*Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cuối tuần này sẽ tới Trung Quốc để thảo luận một loạt vấn đề tại Đối thoại chiến lược và kinh tế Mỹ - Trung, trong đó có vấn đề Biển Đông.

Theo hãng Anshora, chuyến thăm này của ông Kerry diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Washington và Bắc Kinh do Trung Quốc bành trướng quân sự ở biển Đông.  

Mỹ đã thực hiện một số chiến dịch "tự do hàng hải", cố tình áp sát trên không và trên biển các đảo nhân tạo Trung Quốc xây dựng trái phép ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam. 

*Tàu Sahyadri và Shakti của hải quân Ấn Độ đã cập cảng vịnh Subic của Philippines trong một chuyến thăm ba ngày.

Đây là một phần trong chiến lược triển khai Hạm đội miền Đông đến biển Đông và tây Thái Bình Dương của New Delhi. Hãng tin The Hans India ngày 31/5 cho biết trong suốt chuyến thăm, các tàu trên sẽ có các hoạt động tương tác chuyên nghiệp với hải quân Philippines theo hướng tăng cường hợp tác giữa lực lượng hải quân hai nước.

Tình hình Syria

*Chiều ngày 30/5/2016, quân đội Syria bắt đầu trận giao chiến ác liệt giành lại đồi al-Raqem và al-Mazaleh từ lực lượng Hồi giáo cực đoan trên vùng nông thôn phía đông bắc Latakia.

Quân đội Syria

Cuộc tấn công ngày 30/5 được thực hiện bởi một số đơn vị khác nhau của quân đội Syria, chủ công là lực lượng Diều hâu Sa mạc và Lính thủy đánh bộ Syria. Các nhóm chiến binh nổi dậy là lực lượng Jabhat al-Nusra và Lữ đoàn duyên hải số 1 Quân đội Syria tự do(FSA).

*Các nguồn tin từ Syria cho biết, một binh sĩ Mỹ vừa thiệt mạng trong cuộc tấn công tự sát của phiến quân thuộc Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở làng Al-Hisha, ngoại ô thành phố Raqqa (Syria).

Theo đó, vụ tấn công xảy ra hôm 29/5. Lính Mỹ thiệt mạng khi đang chiến đấu cùng với Lực lượng Dân chủ Syria (SDF). Thi thể của người này đã được bí mật chuyển về căn cứ không quân Incerlik của Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Một số nguồn tin cho hay: đây là trường hợp lính Mỹ đầu tiên bị thiệt mạng trong số 200 binh sĩ mà Washington mới cử đến chiến trường Syria nhằm chống lại IS.

*Một thành viên của Liên minh Dân chủ Kurdistan  ở Syria (PDS) "tố" quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đang chuẩn bị xâm lược Syria.

Trong bối cảnh các cuộc xung đột đẫm máu giữa phiến quân IS và chiến binh Quân đội Syria Tự do (FSA) ở thị trấn Azaz, miền bắc Aleppo, đang diễn ra, các đơn vị quân đội Thổ Nhĩ Kỳ được cho là đã “đóng quân” ở thị trấn này.

Trước đó, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã chiếm làng Hamam ở khu vực Afrin. Có tin nói lực lượng vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ đang chuẩn bị mở cuộc tấn công ở vùng Azaz.

*Công ty vận tải hàng không Abakan Air của thành phố Khakassia (Nam Siberia, Nga) hầu như mỗi ngày đều thả hàng viện trợ nhân đạo bằng dù cho người dân Syria tại các khu vực ở phía đông bắc của Syria hiện đang bị IS bao vây.

Theo Phó tổng giám đốc Công ty Abakan Air, Vladimir Raskov, đội máy bay IL-76 thực hiện nhiệm vụ nhân đạo có trụ sở tại Jordan và tất cả phi công đều là người Nga. Tất cả các chuyến bay cứu trợ đều được thực hiện dưới sự yểm trợ của máy bay chiến đấu và hàng viện trợ nhân đạo được thả bằng dù từ độ cao 5 nghìn mét.

Tình hình Ukraine – Nga

*Phát biểu trong một cuộc họp ngày 30/5, Tổng thống Petro Poroshenko đã lên tiếng thề sẽ ủng hộ cho cựu Tổng thống Gruzia và hiện là tỉnh trưởng tỉnh Odessa của Ukraine – ông Mikhail Saakashvili. Ông Saakashvili là một người chống Nga vô cùng mạnh mẽ và được xem là kẻ thù của Nga.

Tổng thống Petro Poroshenko và tỉnh trưởng tỉnh Odessa của Ukraine – ông Mikhail Saakashvili

Tại cuộc họp, ông Poroshenko đã chỉ đạo ông Saakashvili thúc đẩy hoạt động của đầu não Lực lượng Hải quân Ukraine ở Odessa đồng thời xem xét khôi phục kế hoạch xây dựng một con đường nối tới Rumani và Bulgari.

*Ukraine đã tìm được 3 lý do để không trả Nga khoản nợ 3 tỷ USD mua trái phiếu phát hành ở châu Âu là do Nga "can thiệp quân sự" vào miền Đông nước này và "thôn tính" bán đảo Crimea.

Ukraine nợ Nga tiền mua trái phiếu châu Âu số tiền là 3 tỷ USD (cộng với lãi suất - 75 triệu USD). Thời hạn Ukraine cần phải thanh toán là ngày 31/12/2015.

*Ngày 30/5, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia và Quốc phòng Ukraine Aleksander Turchinov cảnh báo đụng độ tại khu vực miền Đông Ukraine (Donbass) có thể leo thang thành "chiến tranh toàn diện".

Phát biểu trong cuộc gặp với Chủ tịch Quốc hội Litva Loreto Grauzhinene, ông Turchinov nêu rõ, với Kiev "điều tối quan trọng là cần nhận được sự hỗ trợ quân sự từ Phương Tây" vì Ukraine không có đủ vũ khí. Theo ông Turchinov, hôm 23/5, lực lượng vũ trang Ukraine tại Donbass đã hứng chịu tổn thất kỷ lục trong năm qua với 7 binh sĩ thiệt mạng và 9 người khác bị thương.

*Chủ tịch Đảng "Tổ quốc", bà Yulia Tymoshenko ngày 30/5 đã cáo buộc Chính phủ và Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko ký thỏa thuận "bí mật" với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Theo bà Tymoshenko, văn kiện này "thực sự đáng sợ" vì nó được thực hiện "sau lưng Quốc hội".

Nhà lãnh đạo Đảng "Tổ quốc" cũng yêu cầu công khai tất cả các văn bản ký với IMF, cũng như "ngay lập tức tổ chức một cuộc tranh luận công khai tại Quốc hội với sự tham gia của chính phủ và Tổng thống". Chủ tịch Đảng Cấp tiến, ông Oleg Lyashko cũng yêu cầu "ngay lập tức công bố" văn kiện này.

Đức Dũng (tổng hợp)