Tình báo Nga đã thực hiện chiến dịch đặc biệt trước khi sáp nhập Crimea?

Đức Dũng (Lược dịch)

Sau khi các vụ biểu tình Maidan năm 2014 diễn ra ở Ukraine, Tổng cục Tình báo Quân đội Nga (GRU) đã khởi động chiến dịch làm mất uy tín Chính phủ mới của Ukraine và sau đó Nga tiến hành sáp nhập bán đảo Crimea của nước này.
Tình báo Nga đã thực hiện chiến dịch đặc biệt trước khi sáp nhập Crimea?

Thông tin trên do tờ The Washington Post (WP) đưa ra dựa trên một bản báo cáo mật của GRU. Theo bản báo cáo này, trên các trang mạng xã hội như Facebook và Vkontakte (mạng xã hội rất phổ biến ở Nga và các nước SNG) đã xuất hiện các tài khoản giả mạo và một chiến dịch phản thông tin quy mô lớn đã được thực hiện thông qua các tài khoản này.

WP cho biết, chiến dịch được khởi động sau khi cựu Tổng thống Ukraine Yanukovich bị lật đổ ngày 22/2/2014 cũng đã được Nga thực hiện lại 2 năm sau đó khi can thiệp vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tháng 11/2016.

Theo WP, chiến dịch do GRU tiến hành năm 2014 ở Ukraine là nhằm gây ảnh hưởng lên các nhân vật có ảnh hưởng lớn về chính trị, cũng như tác động đến đông đảo dư luận nhằm vạch ra “con đường đến các giải pháp quân sự được bắt đầu ngày 27/2/2014 bằng việc đưa các lực lượng có vũ trang đến chiếm tòa Nghị viện Crimea”. Cuối cùng, Nga đã “xâm chiếm” được Crimea.

Ngay sau ngày chính quyền của cựu Tổng thống Yanukovich sụp đổ, trên các trang mạng xã hội đã xuất hiện rất nhiều tài khoản giả mạo. Buổi chiều ngày 22/2/2014, một người tự xưng là Ivan Galitsin đã viết bình luận vào cuối một bài báo của Anh, trong đó đề cập đến cựu Thủ tướng Ukraine Yulia Timoshenko, người được ra khỏi nhà tù trong ngày 22/2/2014.

“Đã xảy ra đảo chính ở Ukraine”- nhân vật mang tên Ivan Galitsin viết bình luận bằng tiếng Anh. “Tôi đang sống ở Kiev, tôi đã có mặt trong Maidan nhưng các cuộc biểu tình hòa bình đã kết thúc từ 2 tháng trước đó khi xuất hiện những kẻ theo chủ nghĩa dân tộc có vũ trang.

Thực sự kinh khủng. Những kẻ phát xít lại xuất hiện 70 năm sau khi kết thúc Chiến tranh Thế giới lần 2. Tôi không muốn một tương lai như vậy sẽ đến với Ukraine”- Ivan Galitsin viết bình luận. Sau đó, chính nhân vật này tiếp tục bình luận vào một số ấn phẩm báo chí khác bằng tiếng Anh.

Theo WP, tài khoản Ivan Galitsin được GRU lập ngày 22/2/2014. Giao diện của tài khoản này sử dụng bức ảnh của phi công Nga Kostantin Yaroshenko, người trước đó đã bị kết án và ngồi tù ở Mỹ do buôn lậu ma túy.

Tổng cộng GRU đã lập ra hơn 30 nhóm trên các trang mạng xã hội. Các tài khoản này đã gọi những người biểu tình trong sự kiện Maidan là những kẻ “chủ nghĩa dân tộc” và “phát xít”.

Ngày 27/2/2014, tòa nhà Nghị viện Crimea đã bị xâm chiếm và GRU đã tạo ra 4 nhóm trên Facebook và Vkontakte để kêu gọi người dân Crimea ủng hộ việc tách Crimea khỏi Ukraine. “Sử dụng các tài khoản của mình trên Facebook, chúng tôi đã lan truyền các bình luận và thông tin cho người dân Crimea về mối đe dọa từ các tổ chức chủ nghĩa dân tộc”- WP trích dẫn báo cáo của GRU.

Bản báo cáo mật của GRU cũng cho thấy, để nâng cao mức độ nổi tiếng của các nhóm này trên Facebook và Vkontakte, GRU đã sử dụng các bảng quảng cáo của Facebook. Chỉ trong ngày 27/2, các nhóm của GRU đã nhận được trên 200 nghìn lượt xem.

Theo WP, việc đánh giá ảnh hưởng thực sự của các hoạt động thông tin do GRU tiến hành là khá khó khăn. Tuy nhiên, báo cáo của GRU cho biết “phần lớn những người sử dụng các trang mạng xã hội đã đồng ý với các nội dung được đăng tải và ủng hộ quan điểm của các tác giả (các tài khoản do GRU lập nên)”.

Lực lượng FSB Nga

Được biết, tháng 12/2013, trung tâm Thủ đô Kiev của Ukraine đã bắt đầu chứng kiến các cuộc đụng độ giữa những người phản đối Tổng thống Ukraine lúc đó là ông Yanukovich với lực lượng an ninh. Tháng 2/2014, phe đối lập đã giành chính quyền Ukraine và Tổng thống Yanukovich phải chạy trốn sang Nga. Tháng 5/2014, ông Poroshenko giành chiến thắng trong cuộc bầu cử trước thời hạn và trở thành Tổng thống Ukraine.

Rạng sáng ngày 27/2/2014, những người có vũ trang đã chiếm tòa nhà Quốc hội và Hội đồng Bộ trưởng Crimea ở thành phố Simferopol. Ngày 18/3/2014, cuộc trưng cầu dân ý về việc tách Crimea khỏi Ukraine đã được tổ chức với kết quả 96,77% người bỏ phiếu ủng hộ việc đưa Crimea sáp nhập vào Nga. Phương Tây coi đây là hành động xâm chiếm Crimea của Nga nên đã áp đặt các lệnh cấm vận chống Nga và các lệnh cấm vận này vẫn có hiệu lực đến thời điểm hiện tại.

Liên quan đến chiến dịch “chiến tranh thông tin” của Nga, mạng xã hộ Facebook trong tháng 9/2017 đã tuyên bố rằng một tổ chức nào đó của Nga trước thềm cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016 đã chi 100 nghìn USD để lan truyền các thông tin dạng quảng cáo mang tính chất chính trị từ các tài khoản giả mạo.

Theo thông báo, phần lớn các nội dung quảng cáo có liên quan đến các nỗ lực nhằm gây chia rẽ trong xã hội Mỹ vì chứa các nội dung về xã hội và chính trị- từ các vấn đề nhập cư cho đến việc sở hữu vũ khí cá nhân và các vấn đề phân biệt chủng tộc ở Mỹ.

Facebook cho biết, có 470 tài khoản giả mạo đã được sử dụng và phần lớn các tài khoản này xuất phát từ Nga. Trong vòng 2 năm, đã có 126 triệu lượt người Mỹ (chiếm gần 40% dân số Mỹ) xem các nội dung của các tài khoản này. Moscow kịch liệt phản đối các cáo buộc Moscow liên quan đến vụ bê bối này.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet