Tình hình Biển Đông ngày 9/9: Chuyên gia Mỹ nhận định Washington sẽ không can thiệp vào cuộc chiến tranh chấp chủ quyền giữa Philippines và Trung Quốc ở bãi cạn Scarborough.

Liên quan tới khả năng bùng nổ một cuộc chiến ở bãi cạn Scarborough, tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) đã cho đăng bài bình luận của ông Doug Bandow, cựu trợ lý đặc biệt của cố Tổng thống Ronald Reagan. Theo ông Bandow, nếu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte quyết định gây chiến với Trung Quốc do hai nước tranh chấp chủ quyền bãi cạn Scarborough trên Biển Đông, Mỹ sẽ không can thiệp vào cuộc chiến này. 

Trước đó, Tổng thống Duterte đe dọa "tính sổ" với Trung Quốc nếu như hai nước không thể giải quyết vấn đề tranh chấp chủ quyền ở bãi cạn Scarborough bằng con đường hòa bình. Cuộc chiến của Manila có thể kéo theo Mỹ và các quốc gia đồng minh. 

Hải quân Philippines phát hiện tàu hải cảnh Trung Quốc xuất hiện gần bãi cạn Scarborough hôm 3/9. 
Tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông đang trở thành đề tài nóng trong mối quan hệ giữa Trung Quốc và các quốc gia láng giềng. Thậm chí, Bắc Kinh đã điều tàu thuyền tới ngăn lối vào bãi cạn Scarborough từ Philippines vào năm 2012. Hồi tháng Bảy, Tòa trọng tài quốc tế đã ra phán quyết phủ nhận chủ quyền phi lý của cái gọi là "đường chín đoạn" của Trung Quốc trên Biển Đông. Tuy nhiên, Bắc Kinh không công nhận tuyên bố này. 

Theo SCMP, Tổng thống Duterte đã có nhiều cuộc đối thoại về vấn đề Biển Đông nhưng mới chỉ dựa trên "phán quyết của Tòa án". 

Còn theo chuyên gia Bandow, trong lời đe dọa "tính sổ" với Trung Quốc, ông Duterte không hề muốn nhiều người dân Philippines phải đổ máu mà muốn có sự can thiệp từ phía Mỹ. Quan trọng nhất, Manila không có đủ quân và mức chi tiêu quốc phòng của Philippines cũng chỉ dưới 1% GDP. Đó là lý do Philippines muốn Mỹ điều thêm quân nếu xảy ra xung đột quân sự với Trung Quốc. 

Trong khi đó, cả Manila và Washington đều là đồng minh thân thiết khi hai bên ký Hiệp ước quốc phòng song phương năm 1951. Song thuật ngữ "song phương" giữa Philippines và Mỹ chỉ trên giấy tờ còn trên thực tế, Washington mới là lực lượng bảo vệ Manila. 

Dù là đồng minh song chính quyền của Tổng thống Barack Obama đã nhiều lần né tránh cam kết giúp Philippines bảo vệ bãi cạn Scarborough. Thay vào đó, hồi tháng Tư, chính quyền của ông Obama đã ra tuyên bố điều động thêm máy bay và binh sĩ tới Philippines cũng như tiến hành các cuộc tuần tra hàng không và hàng hải song phương. 

Trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Ashton Carter khẳng định Mỹ "sẽ cố gắng hạ nhiệt căng thẳng" thì người đồng cấp Philippines Voltaire Gazmin lại quả quyết cho rằng sự hiện diện của Mỹ ở Philippines sẽ giúp ngăn chặn những hành động đơn phương từ phía Trung Quốc. 

Theo ông Bandow, cuộc chiến tranh chấp chủ quyền của Philippines dường như không tác động tới an ninh nước Mỹ. Do đó, để xảy ra một cuộc chiến hạt nhân ở bãi cạn Scarborough hay những khu vực đang xảy ra tranh chấp chủ quyền là điều không nên. Và nếu Manila muốn bảo vệ lợi ích của mình trước Trung Quốc, Philippines nên tự xây dựng một lực lượng đủ sức chiến đấu. Nếu không may tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines bùng nổ thành xung đột, chắc chắn người dân Philippines sẽ phải chịu cảnh đổ máu chứ không phải binh sĩ Mỹ. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP), tờ báo tiếng Anh đầu tiên của Hong Kong. Ấn bản đầu tiên của tờ báo này được phát hành vào ngày 6/11/1903.

Minh Thu (lược dịch)