Tình hình Biển Đông ngày 26/9: Giới chuyên gia nhận định những lời chỉ trích và xúc phạm nặng nề của Tổng thống Duterte với Mỹ là lý do chính khiến nhà lãnh đạo Philippines lên đường sang thăm Trung Quốc nhằm kêu gọi sự ủng hộ từ phía Bắc Kinh.

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte sẽ thực hiện chuyến thăm chính thức tới Nhật Bản và Trung Quốc vào cuối tháng 10. Trong khi mối quan hệ giữa Philippines và Nhật Bản khá nồng ấm thì quan hệ giữa Manila – Bắc Kinh lại không ít lần rơi vào sóng gió liên quan tới tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông. 

Tuy nhiên, phát biểu trước giới phóng viên hồi tuần trước, ông Duterte nhấn mạnh xung đột giữa Philippines và Trung Quốc liên quan tới những tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông không phải là vấn đề đáng quan tâm và nhà lãnh đạo Manila sẽ tìm kiếm cơ hội thắt chặt quan hệ kinh tế với Bắc Kinh. 

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. 

Chia sẻ với hãng tin Sputnik, Giáo sư Shen Shishun tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Trung Quốc nhận định khả năng Tổng thống Duterte đã sẵn sàng bỏ qua xung đột tranh chấp chủ quyền và tập trung vào thúc đẩy quan hệ hợp tác đầu tư và thương mại đôi bên cùng có lợi với Trung Quốc. 

"Thắt chặt mối quan hệ song phương có thể là điểm mấu chốt trong chuyến thăm của ông Duterte tới Trung Quốc. Bất chấp những xung đột hiện hữu ở Biển Đông, toàn bộ 10 quốc gia thành viên trong khối ASEAN đang có mối quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo ASEAN nhận ra rằng thắt chặt quan hệ với Trung Quốc sẽ là điểm mấu chốt để giải quyết các vấn đề kinh tế và xã hội", ông Shen nói. Trong khi đó chuyên gia Alexei Fenenko tại Đại học Moscow nhấn mạnh vấn đề tranh chấp chủ quyền có thể là trọng tâm trong chuyến thăm tới Bắc Kinh của Tổng thống Philippines. 

"Trung Quốc xem Philippines là một trong những đối thủ nặng ký nhất trong cuộc chiến tranh giành chủ quyền trên Biển Đông. Tôi cho rằng trong cuộc gặp tới, Tổng thống Duterte và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ cố gắng giảm thiểu nguy cơ xảy ra xung đột quân sự giữa hai nước. Với đỉnh điểm căng thẳng như hồi năm 2013, tôi cho rằng nhà lãnh đạo Trung Quốc sẽ cố gắng đảm bảo Manila không có hành động phản kháng làm bùng nổ xung đột quân sự", ông Fenenko chia sẻ. 

Cũng theo ông Fenenko, "Sau khi Philippines triển khai mua các tàu chiến hiện đại của Mỹ, Bắc Kinh đã bắt đầu lên kế hoạch tấn công tiêu diệt tàu chiến của Manila". 

Về phần mình, Washington coi Philippines là đồng minh quan trọng để chống lại liên minh của Trung Quốc và ngăn chặn Bắc Kinh trỗi dậy chiếm vị thế số 1 tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Manila cũng hiện tăng cường hợp tác quân sự với Mỹ trong cuộc chiến tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc. 

Tuy nhiên, hồi đầu tháng Chín, ông Duterte đã có những lời xúc phạm nặng nề với người đồng cấp Mỹ sau khi Tổng thống Barack Obama lên tiếng quan ngại về chiến dịch chống ma túy do Tổng thống Philippines phát động, cướp đi sinh mạng của hơn 3.000 người. 

Nhà khoa học chính trị ở Moscow, ông Vladimir Yevseyev cho rằng ngay cả khi Tổng thống Obama sẽ kết thúc nhiệm kỳ ở Nhà Trắng vào tháng 11 tới, người dân Mỹ cũng sẽ không tha thứ cho việc Tổng thống của họ bị xúc phạm. 

Cũng theo ông Yevseyev, với việc lên tiếng chỉ trích Mỹ, Tổng thống Duterte không còn lựa chọn nào khác là tìm kiếm sự trợ giúp từ Trung Quốc. 

"Tôi cho rằng Trung Quốc đang tận dụng tầm ảnh hưởng lớn của mình với Manila để dần dần xiết chặt Mỹ. Vấn đề hiện nay chỉ là ông Duterte sẽ giữ chức Tổng thống Philippines trong bao lâu bởi Mỹ sẽ lật đổ ông này. Đây là lý do tại sao ông Duterte cần sự trợ giúp từ phía Trung Quốc và lên đường sang thăm Bắc Kinh", ông Yevseyev nhấn mạnh. 

Ngoài ra, từ Bắc Kinh, Tổng thống Philippines sẽ tới thăm Nhật Bản. Nhiều chuyên gia phân tích tin rằng Washington có thể khuyên Tokyo – đồng minh lớn của Mỹ ở châu Á, không nên thân thiết với Tổng thống Duterte. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Sputnik, hãng thông tấn mới của Nga khai trương ngày 10/11, có quy mô toàn cầu để cạnh tranh thị trường truyền thông thế giới. Sputnik sẽ chính thức thay thế các dịch vụ truyền thông tiếng nước ngoài của hãng thông tấn RIA Novosti và đài phát thanh Tiếng nói nước Nga.

Minh Thu (lược dịch)