“Chính phủ Nhật Bản đang tích cực làm việc để hiệp ước hòa bình với Nga được ký kết sau khi xác định chủ quyền đối với bốn hòn đảo”, Tổng thư ký Nội các Nhật Bản Ёsihide Suga cho biết khi đề cập đến bốn hòn đảo thuộc quần đảo Nam Kuril, mà Nhật Bản đang tuyên bố chủ quyền.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Nhật Bản Sinzo Abe (bên phải)

"Toàn bộ chính phủ đang làm việc tích cực để tiến tới ký kết hiệp ước hòa bình, sau khi xác định rõ quyền sở hữu bốn hòn đảo", hãng thông tấn Kyodo dẫn lời quan chức trong nội các Nhật Bản cho biết.

Nhật Bản đang nâng tầm vấn đề về các hòn đảo và hiệp ước hòa bình trong những tháng gần đây, liên quan đến chuyến thăm của Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến vào ngày 15-16/12.

Nhật Bản tuyên bố chủ quyền các đảo Iturup, Kunashir, Shikotan và quần đảo Habomai theo Công ước song phương về thương mại và biên giới năm 1855. Tokyo đặt điều kiện trả lại các hòn đảo để ký kết hiệp ước hòa bình với Nga sau Chiến tranh thế giới II.

Lập trường của Moscow là quần đảo nam Kuril đã trở thành một phần của Liên Xô sau Chiến tranh thế giới II và chủ quyền của Nga đối với các quần đảo này đã được hợp thức hóa bởi luật pháp quốc tế phù hợp.

Tuyên bố chung năm 1956 quy định khả năng chuyển giao cho Nhật Bản quần đảo Habomai và Shikotan, sau khi ký kết hiệp ước hòa bình, như là hành động thiện chí, còn số phận của Kunashir và Iturup chưa được định đoạt. Đó là tình trạng khác biệt của những hòn đảo trong văn kiện này, theo các chuyên gia là gây khó khăn cho toàn bộ quá trình đàm phán trong vòng 60 năm qua.

Ý tưởng Nhật Bản chuyển giao ban đầu hai hòn đảo theo quy định trong Tuyên bố năm 1956, đã được thảo luận tại cuộc họp giữa nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin và Nhật Bản Yoshiro Mori vào năm 2001, Vụ trưởng Vụ châu Âu và châu Á thuộc Bộ Ngoại giao Nhật Bản - Kazuhiko Togo tiết lộ.

Trung tuần tháng 10 vừa qua, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã nói rằng, đề nghị Tổng thống Vladimir Putin có trách nhiệm và cùng nhau thúc đẩy đàm phán để giải quyết vấn đề hiệp ước hòa bình. Ông tin tưởng rằng, sẽ nhìn thấy triển vọng trong các cuộc đàm phán.

Trước đó, trong cuộc họp với Tổng thống Putin tại Vladivostok, Thủ tướng Abe nói rằng, đã có chỗ cho "cuộc thảo luận gần gũi" và ông "cảm thấy những dấu hiệu cho thấy con đường xúc tiến đàm phán đang trở nên khác biệt".

Tuy nhiên, sau đó Tokyo đã phủ nhận thông tin cho rằng, Nhật Bản có ý định thảo luận với Nga về việc đồng quản lý quần đảo Nam Kuril.

Đức Dũng (lược dịch)