Đêm 28/9 tại Hà Nội, Tổng thống Rodrigo Duterte tuyên bố cuộc tập trận quân sự vào tháng 10 tới giữa Mỹ và Philippines sẽ là đợt diễn tập quân sự "cuối cùng" mà hai nước thực hiện dưới thời lãnh đạo của ông này.

"Mỹ đang lên kế hoạch tiếp tục tổ chức tập trận quân sự, điều mà Trung Quốc không mong muốn. Tôi xin thông báo đây sẽ là cuộc tập trận quân sự cuối cùng giữa Philippines và Mỹ", Channel News Asia dẫn lời ông Duterte.

Ông Duterte nói thêm ông quyết định tự đưa ra thông báo này chứ không cần tới Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana. "Tôi chỉ muốn Bộ trưởng Quốc phòng không gặp phải rắc rối", Tổng thống Philippines nhấn mạnh.  

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte.

Tuy nhiên, Cố vấn An ninh quốc gia Philippines, ông Hermogenes Esperon Jr chia sẻ trước giới truyền thông rằng phát biểu của Tổng thống có nghĩa là cuộc tập trận Mỹ - Philippines sẽ diễn ra vào tháng 10 tới là đợt diễn tập quân sự cuối cùng trong năm nay chứ không phải là cuối cùng dưới thời lãnh đạo của ông Duterte.

"Như tôi hiểu, đây sẽ là đợt diễn tập cuối cùng trong năm. Chúng tôi sẽ xác nhận lại thông tin", ông Esperon cho biết.

Trong khi đó, Mỹ và Philippines đã ký kết Hiệp ước quốc phòng song phương vào năm 1951. Hai nước cũng ký Hiệp định các lực lượng thăm viếng hồi năm 1998, mở đường cho các cuộc diễn tập quân sự thường niên giữa Mỹ - Philippines hay còn gọi là tập trận "Balikatan". Mục đích của các cuộc tập trận là tăng cường khả năng chiến đấu cho quân đội Philippines.  

Manila và Washinton cũng đã ký kết Hiệp ước Hợp tác quốc phòng tăng cường (EDCA), cho phép quân đội, máy bay và tàu chiến Mỹ tăng cường hiện diện ở các căn cứ quân sự ở Philippines đồng thời cho phép Mỹ xây dựng các kho trữ nhiên liệu và thiết bị quân sự.

Trong năm nay, Mỹ - Philippines đã tổ chức một cuộc tập trận chung hồi tháng Tư và cuộc diễn tập tới sẽ diễn ra vào tháng 10. 

Điều đáng nói, ông Duterte nhấn mạnh ông sẽ vẫn duy trì mối quan hệ đồng minh quân sự với Mỹ trong khi mở rộng hợp tác kinh tế với Trung Quốc và Nga.

"Tôi muốn nói với người Mỹ rằng tôi sẽ duy trì liên minh quân sự nhưng sẽ thiết lập các liên minh kinh tế và thương mại mới", Tổng thống Philippines nói.

Cũng theo ông Duterte, Philippines sẽ không bao giờ điều tàu chiến tới Biển Đông bởi theo ông, vũ khí tốt nhất của Manila chính là phán quyết của Tòa án quốc tế hồi tháng Bảy. 

Cũng trong bài phát biểu tại Hà Nội, Tổng thống Duterte nhắc lại tuyên bố Philippines sẽ không tham gia bất cứ cuộc tuần tra chung nào với Hải quân Mỹ trên Biển Đông.

Hôm 12/7, tòa trọng tài quốc tế tại The Hague, Hà Lan đã ra phán quyết phủ nhận tuyên bố chủ quyền phi lý "đường chín đoạn" của Trung Quốc trên Biển Đông. Chính Philippines đã gửi đơn kiện Trung Quốc lên Tòa quốc tế hồi năm 2013. Về phần mình, Bắc Kinh khẳng định không công nhận phán quyết trên.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin của Channel News Asia, phiên bản điện tử tiếng Anh của kênh Asian TV News (Singapore).

Minh Thu (lược dịch)