Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko mới đây cho rằng việc bỏ phiếu lấy ý kiến sẽ là cần thiết để cải tổ bộ máy chính quyền của nhà nước Ukraine hiện tại, mặc dù ông vẫn phản đối thành lập liên bang.

Ông Poroshenko đã chấp nhận tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý để tiến hành thành lập liên bang ở Ukraine, qua đó bắt đầu những cuộc cải cách được đề ra trong kế hoạch hòa bình nhằm kết thúc xung đột với quân nổi dậy thân Nga ở miền Đông đất nước.

“Tôi sẵn sàng tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về cấu trúc của chính phủ nếu cần thiết”, ông Poroshenko phát biểu trước một ủy ban sẽ giám sát cải tổ bộ máy chính quyền lần đầu tiên vào ngày 6/4.

Tổng thống Petro Poroshenko (giữa), cùng các ông Volodymyr Groysman (trái) và Arseny Yatsenyuk (phải) trong cuộc họp cải tổ bộ máy hành chính vào ngày 6/4.

Việc thành lập liên bang ở Ukraine là một trong những yêu sách mà lực lượng ly khai đưa ra vào tháng 4 năm ngoái khi xung đột mới bắt đầu. Bởi điều này sẽ cho phép các vùng nói tiếng Nga ở Donetsk và Lugansk có quyền tự trị lớn hơn. Tuy nhiên các chuyên gia và chính trị gia ở Kiev nói rằng bước đi đó sẽ làm đất nước suy yếu và cho phép Moscow tạo ảnh hưởng lớn đối với chính trị nước này.

Poroshenko vẫn luôn khẳng định lập trường của mình, nói rằng việc thành lập liên bang là một “căn bệnh” mà các thế lực bên ngoài (ám chỉ Nga) đang áp đặt lên đất nước.

“Khi Ukraine thống nhất, họ chào đón chúng tôi bằng sự thù địch, bằng chiến tranh, có ý định thành lập liên bang ở Ukraine bằng máu và sắt thép. Tôi không thể để chuyện đó xảy ra và người Ukraine cũng vậy”, ông phát biểu trước ủy ban.

Ông Poroshenko nói rằng, 90% người Ukraine ủng hộ chế độ chính phủ trung ương.

Việc áp dụng một hiến pháp mới vào cuối năm 2015 là một trong những điều khoản trong kế hoạch hòa bình Minsk được thỏa thuận vào tháng 2 do lãnh đạo các nước Pháp, Đức, Nga và Ukraine khởi xướng. Một trong những bước đi quan trọng của việc cải tổ hiến pháp sẽ là việc thực thi chế độ chính phủ liên bang.

Ông Volodymyr Groysman, Chủ tịch của Ủy ban cải tổ chính phủ cho biết kế hoạch cho việc thành lập liên bang ở Ukraine sẽ bắt đầu trong cuộc họp tới diễn ra vào ngày 15/4, đồng thời họ cũng sẽ bàn về nhân quyền và cải tổ về luật pháp.

Ông Vadim Karasyov, một nhà phân tích chính trị từ Kiev cho biết, ý định thành lập liên bang ở Ukraine không được quần chúng ủng hộ và trưng cầu dân ý sẽ không đạt được kết quả. Tuy nhiên, quá trình cải tổ bộ máy nhà nước sẽ thỏa mãn yêu cầu của Pháp và Đức cho phép Ukraine trao nhiều quyền tự quyết hơn cho miền Đông Ukraine.

Ông Poroshenkov cũng phát biểu rằng tiếng Ukraine sẽ là ngôn ngữ chính thức của đất nước và khẳng định 3/4 người dân đất nước ủng hộ điều này. Mong muốn nâng cao vị thế của tiếng Nga tại Ukraine cũng là một yêu sách của quân ly khai. Mùa xuân năm ngoái, quốc hội Ukraine có ý định loại bỏ một điều luật công nhận tiếng Nga là ngôn ngữ chính thức thứ hai tại những vùng có dân số nói tiếng Nga lớn, nhưng quyền tổng thống Ukraine lúc đó từ chối ký sắc lệnh này.

Nội dung được thực hiện dựa trên tham khảo nguồn tin từ The Guardian, tờ báo thông tin đời sống xã hội có lượng bạn đọc đông đảo của Anh.

Anh Tuấn (lược dịch)