Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã chính thức gửi thư đến Tổng thống Nga Putin bày tỏ sự chia buồn với gia đình phi công lái Su-24 và xin lỗi Nga vụ việc máy bay Su-24 của Nga bị Không quân Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ hồi tháng 11/2015.

Thông tin trên đã được Thư ký Báo chí của Tổng thống Nga Dmitri Peskov xác nhận.

“Tổng thống Nga Putin đã nhận được thông điệp từ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan, trong đó Tổng thống Erdogan bày tỏ sự quan tâm đến việc giải quyết tình hình liên quan đến sự vụ đối với máy bay Su-24 của Nga”- ông Dmitri Peskov thông tin.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan xin lỗi ông Putin vụ bắn hạ máy bay Su-24..

Thông điệp “xin lỗi” của Thổ Nhĩ Kỳ

“Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ trong bức thư gửi ông Putin đã bày tỏ sự cảm thông và chia sẻ sâu sắc đối với gia đình phi công Su-24 gặp nạn và nói: Hãy tha lỗi”- ông Dmitri Peskov cho biết.

Theo Dmitri Peskov, ông Erdogan cho biết đã sẵn sàng làm tất cả những gì có thể để khôi phục lại mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, để tăng cường quan hệ và sự phối hợp giữa hai nước trong việc phản ứng với các tình huống xung đột trong khu vực, cũng như đấu tranh chống khủng bố.

Trong thông điệp gửi đến Tổng thống Nga Putin, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cũng cam kết rằng “Ankara không mong muốn và không bao giờ có kế hoạch bắn hạ Su-24” của Nga và gọi Nga là “người bạn và đối tác chiến lược” của Thổ Nhĩ Kỳ và Thổ Nhĩ Kỳ không hề muốn hủy hoại mối quan hệ này.

Theo người đứng đầu Thổ Nhĩ Kỳ, nước này đã “chấp nhận mọi rủi ro, hiểm họa để lấy được xác phi công Su-24 từ tay các phần tử phiến quân và đưa đến Thổ Nhĩ Kỳ. Công tác khâm niệm cũng đã được tiến hành đầy đủ theo các nghi thức tôn giáo. Tất cả các công việc này được thực hiện ở mức độ phù hợp với mối quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ”.

Ông Erdogan đồng thời cũng nhấn mạnh rằng Ankara đã sẵn sàng thực hiện bất cứ “sáng kiến” nào để “giảm nhẹ nỗi đau, gánh nặng cho những tổn thất đối với gia đình phi công lái Su-24 đã hy sinh”.

Phía Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho biết đã tiến hành điều tra hình sự đối với công dân Thổ Nhĩ Kỳ có liên quan đến việc bắn hạ Su-24 của Nga.

Nga liệu có chấp nhận lời xin lỗi?

Còn nhớ, chỉ hai ngày sau sự vụ Su-24 bị bắn hạ, Tổng thống Nga Putin đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ Thổ Nhĩ Kỳ và cho biết Nga chờ đợi lời xin lỗi của Thổ Nhĩ Kỳ. Ông Putin khi đó khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ không cần phải phản ứng một cách thái quá như vậy khi Su-24 của Nga không hề xâm phạm không phận nước này.

“Cho đến nay chúng tôi vẫn chưa nghe thấy lời xin lỗi từ phía lãnh đạo cấp cao của Thổ Nhĩ Kỳ, không thấy có bất cứ đề xuất nào về việc đền bù cho các thiệt hại đã xảy ra, không có lời hứa nào sẽ trừng phạt kẻ đã gây ra tội ác này”- ông Putin chỉ trích.

Bình luận về thông điệp của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ gửi Tổng thống Nga, Hội đồng Liên bang (Thượng viện Nga) nhấn mạnh rằng hiện chưa phải là thời điểm để nói về việc khôi phục mối quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ trong tương lai gần.

“Tôi không lạc quan đến mức như vậy, chúng tôi đã đánh mất nhiều thứ. Các mối quan hệ bị hủy hoại rất nhanh nhưng việc phục hồi thường rất lâu”- Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban Đối ngoại thuộc Thượng viện Nga Vladimir Dzabarov nhấn mạnh.

Còn theo Chủ tịch Ủy ban An ninh và Quốc phòng thuộc Thượng viện Nga Viktor Ozerov, rất nhiều vấn đề trong quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ hiện đang phụ thuộc vào các bước đi tiếp theo của Thổ Nhĩ Kỳ, trong đó có việc thiết lập kiểm soát tại biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Iraq.

“Có thể coi lời xin lỗi này là bước đi đầu tiên trên chặng đường bình thường hóa quan hệ giữa hai bên. Tuy nhiên, để cà chua Thổ Nhĩ Kỳ có thể tiếp cận thị trường Nga và khách du lịch Nga quay lại các điểm nghĩ dưỡng ở Thổ Nhĩ Kỳ thì hành động này là quá ít”- Viktor Ozerov khẳng định.

Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Edorgan

Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu thay đổi?

Theo các thông tin do giới truyền thông đăng tải, Thổ Nhĩ Kỳ hiện đã bắt giữ Alparslan Celik, kẻ đã bắn chết phi công Oleg Peshkov khi nhảy dù ra khỏi Su-24. Bản thân Celik sau thời gian dài chối tội cuối cùng cũng đã thừa nhận là thủ phạm bắn chết Oleg Peshkov.

Hiện giới chức Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành khởi tố vụ án hình sự đối với Celik vì tội mang theo và sở hữu súng trái phép. Cùng bị điều tra với Celik còn có 16 kẻ khác, trong đó có 7 kẻ cùng với Celik hiện đang bị bắt giữ.

Trước đó, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã không ít lần tuyên bố rằng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không xin lỗi Nga vì sự vụ đối với Su-24. Theo ông Erdogan, phi công và các lực lượng quân đội Thổ Nhĩ Kỳ “đơn giản là thực hiện các nghĩa vụ của mình và đưa ra câu trả lời xác đáng cho các hành vi xâm phạm (không phận Thổ Nhĩ Kỳ)”.

Đến giữa tháng 6/2016, Thổ Nhĩ Kỳ đã có những thay đổi đầu tiên trong quan điểm với sụ vụ Su-24 khi ông Erdogan đã gửi cho Tổng thống Nga Putin một thông điệp. Trong thông điệp này, ông Ewrrdogan đã chúc mừng người Nga nhân ngày quốc khánh và mong rằng quan hệ giữa Nga với Thổ Nhĩ kỳ sẽ được nâng lên “mức cần thiết”.

Khi đó, Thư ký Báo chí của Tổng thống Nga Dmitri Peskov nhấn mạnh rằng bức thông điệp này chỉ như là một “biên bản” và không có “các nội dung cần thiết (lời xin lỗi từ phía Thổ Nhĩ Kỳ)”.

Được biết, quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ đã xấu đi trông thấy sau khi Không quân Thổ Nhĩ Kỳ đã bắn hạ máy bay Su-24 của Nga vào ngày 24/11/2015 khi máy bay Nga vẫn đang trong không phận Syria. Sau sự vụ này, Nga đã ban hành một loạt lệnh cấm vận chống Thổ Nhĩ Kỳ. Các lệnh cấm này đã mang đến những thiệt hại đáng kể đối với nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ.

Những thiệt hại về kinh tế khiến giới lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ đã nhiều lần lên tiếng bày tỏ mong muốn tăng cường quan hệ với Nga. Tuy nhiên, Moscow luôn khẳng định rằng việc khôi phục quan hệ hai bên chỉ có thể được thực hiện nếu như Ankara chính thức đưa ra xin lỗi và đền bù thiệt hại cho vụ Su-24 bị bắn hạ, cũng như trừng phạt các kẻ liên quan đến sự vụ này.

Nội dung được thực hiện qua tha khảo nguồn tin từ Ria Novosti.

Đức Dũng (lược dịch)