Vừa qua UBND TP.HCM đã có báo cáo về công tác tiếp xúc, đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân trong thời gian tháng 7/2014 đến tháng 8/2016.
Trong nhiều năm, những vụ khiếu nại liên quan đến đất đai, các dự án tái định cư tại TP.HCM luôn chiếm số lượng nhiều nhất.

Số liệu thống kê cho thấy cấp TP đã tổ chức 98.000 lượt tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo và phản ánh, trong đó 16.600 lượt lãnh đạo tiếp. Qua công tác này TP nhận định nội dung khiếu nại, tố cáo liên quan đến lĩnh vực đất đai chiếm đa số.

Theo báo cáo, tình hình khiếu nại trong những năm gần đây tương đối phức tạp, có lúc người khiếu nại “hết sức gay gắt với cơ quan nhà nước”. Tuy số vụ việc mới phát sinh giảm nhưng số vụ khiếu nại đã giải quyết xong những năm trước nay lại quay lại khiếu nại với số lượng lớn. Đặc biệt là những vụ việc phức tạp, tồn đọng kéo dài, tập trung nhiều người, có sự liên kết giữa những người khiếu nại tạo thành số đông để gây áp lực với cơ quan hành chính nhà nước. Có lúc người khiếu nại tụ tập thành đoàn vài chục người kéo đến trụ sở, đưa ra những yêu cầu buộc những người có thẩm quyền, cán bộ phải trả lời và giải quyết ngay.

Trong lĩnh vực này TP đã giải quyết 4.600/5.900 đơn thuộc thẩm quyền, qua đó nhận thấy đơn khiếu nại đúng chiếm 12%, khiếu nại sai chiếm 74%, khiếu nại có đúng có sai chiếm 14%.

Về tố cáo, TP cho biết đã giải quyết 536/639 đơn thuộc thẩm quyền, trong số này có 7% tố cáo đúng, 78% tố cáo sai và tố cáo có đúng có sai chiếm 15%.

Các nội dung tố cáo phần lớn tập trung vào đối tượng chính là cán bộ lãnh đạo xã, phường, thị trấn và cả quận, huyện liên quan đến lĩnh vực nhà đất, bồi thường tại các dự án. Tuy nhiên báo cáo cho rằng “qua thẩm tra, xác minh các nội dung tố cáo hầu hết là tố cáo không có cơ sở”.

Đánh giá về hai công tác trên, TP cho rằng có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Trong đó nguyên nhân khách quan là do chính sách về bồi thường, hỗ trợ tái định cư có thay đổi dẫn đến việc áp dụng trong giải quyết các tranh chấp về đất đai chưa thống nhất.

Về nguyên nhân chủ quan, theo TP thì việc lãnh đạo chỉ đạo giải quyết khiếu nại, tố cáo tại một số đơn vị chưa được quan tâm, nên khi phát sinh sự việc không kịp thời giải quyết để người dân khiếu nại vượt cấp, từ đó phát sinh các vụ việc đông người.

Về phía người dân, TP cho rằng một số do trình độ hiểu biết, nhận thức chưa cao… dẫn đến khiếu nại chủ quan theo ý nghĩ cá nhân.

“Một số cá nhân và tổ chức nghĩ rằng việc khiếu nại là bình thường, khiếu nại không được cũng không mất gì. Nghiêm trọng hơn có một số người lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để gây rối an ninh trật tự, xúc phạm, lăng mạ cán bộ tiếp công dân giải quyết khiếu nại tố cáo, tụ tập đông người tại trụ sở nơi tiếp công dân để gây mất an ninh trật tự, làm giảm lòng tin của người dân đối với chính quyền” – báo cáo nêu.

Đánh giá về những tồn tại, hạn chế trong công tác này TP nhận định tình hình khiếu nại, tố cáo vẫn diễn biến phức tạp, nhất là những khiếu nại về bồi thường, hỗ trợ tái định cư tại các dự án, trong khi số lượng đơn nhiều thì việc thụ lý tại một số nơi còn chậm, quá thời gian quy định.

Trong khi đó một số đơn thư không có nội dung cụ thể, chưa rõ ràng, không cung cấp tài liệu liên quan để chứng minh nội dung tố cáo, do đó việc phân loại, xử lý gặp nhiều khó khăn, mất thời gian. Việc áp dụng luật khi giải quyết khiếu nại cũng chưa đúng và đầy đủ khiến công dân không đồng tình và tiếp tục khiếu nại.

8 dự án đang triển khai thực hiện phát sinh khiếu nại đông người tại TP.HCM bao gồm: Dự án Khu công nghệ cao (Quận 9), Dự án Khu đô thị Thủ Thiêm (Quận 2), Dự án Trường ĐH Quốc gia (quận Thủ Đức), Dự án Khu đô thị Sing – Việt (huyện Bình Chánh), Dự án xây dựng Thảo Cầm Viên mới (Safari, huyện Củ Chi), Khiếu nại của một số tiểu thương tại khu Bắc chợ An Đông (Quận 5), Dự án mở rộng đường Tân Sơn Nhất – Bình Lợi – Vành đai ngoài (quận Tân Bình), Dự án chỉnh trang đô thị phường Long Bình (Quận 9).

Nguyễn Cường