Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 12, Ban chấp hành Trung ương Đảng đã ra nghị quyết, trong đó nhấn mạnh rằng 5 năm tới sẽ chú trọng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới.
Nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương đang xem một loại cây trồng được nuôi cấy trong ống nghiệm.

Ngoài ra Nghị quyết Đại hội Đại biểu lần thứ 10 (nhiệm kỳ 2015 - 2020) Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã xác định sẽ tập trung “Phát triển nông nghiệp đô thị hiện đại, hiệu quả, bền vững theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, là trung tâm sản xuất giống cây trồng, giống vật nuôi có năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng cao, an toàn của khu vực, bảo vệ môi trường và đáp ứng tốt hơn nhu cầu về rau sạch, hoa tươi, cá kiểng, sữa của thị trường và gắn với phát triển du lịch mang đặc trưng thành phố”.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, UBND TP.HCM vừa phê duyệt Chương trình Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến năm 2025. Đây là một trong những giải pháp góp phần tích cực vào chương trình xây dựng nông thôn mới và tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Theo chương trình này, nhiều khâu trong lĩnh vực nông nghiệp sẽ được áp dụng các giải pháp công nghệ thông tin để tăng năng suất, giá trị, chất lượng của sản phẩm, cũng như xây dựng các phần mềm tính toán, quản lý và hỗ trợ cho các giao dịch thương mại trong và ngoài nước.

Năng suất ngành nông nghiệp ngày càng tăng

Số liệu thống kê cho thấy trong giai đoạn 2011 – 2015, dù hàng năm diện tích đất nông nghiệp giảm liên tục, nhưng giá trị sản xuất trên 1 ha đất sản xuất vẫn tăng. Đến cuối năm 2015 giá trị sản xuất trên 1ha đất sản xuất nông nghiệp đạt 375 triệu đồng/năm.

Cơ cấu sản xuất nông nghiệp tiếp tục chuyển dịch theo hướng giảm mạnh diện tích trồng lúa một vụ, hiệu quả kém sang các các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện của thành phố như hoa lan, cây kiểng, cá cảnh, rau an toàn, chăn nuôi bò sữa…

Cụ thể kết quả sản xuất một số lĩnh vực sản xuất nông nghiệp trên địa bàn đã cho thấy nhiều tháy đổi theo hướng tíctischc.

Về các loại rau, năm 2015 diện tích gieo trồng đạt 15.800 ha, tăng 11,27%  so với năm 2014. Bình quân giai đoạn 2011-2015, diện tích gieo trồng rau tăng 2,2%/năm, sản lượng tăng 5,2%/năm.

Về chăn nuôi, tổng đàn bò năm 2015 đạt 160.000 con, tăng 25,7% so với cùng kỳ, trong đó, đàn bò sữa 103.000 con, tăng 2% so năm 2014, chiếm 37,5% so với đàn bò cả nước (cả nước 275.000 con), bò cái vắt sữa 49.440 con, tăng 4% so năm 2014.

Sản lượng sữa bò tươi đạt 275.000 tấn, tăng 9,2% so năm 2014, chiếm 42,6% sản lượng cả nước (cả nước 645.000 tấn). Bình quân giai đoạn 2011-2015, tổng đàn bò tăng 10%/năm; trong đó, bò sữa tăng 6,4%/năm, cái vắt sữa tăng 3,8%, sản lượng sữa bò tươi tăng 6%/năm.

Nhiều kết quả nổi bật nhờ công nghệ cao

Kết quả nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng công nghệ cao cho thấy TP đã ưu tiên tập trung về nghiên cứu, chọn tạo, thử nghiệm, sản xuất các giống cây trồng. Ứng dụng các công nghệ chọn tạo giống như: tạo giống ưu thế lai F1, chiếu xạ gây đột biến, nuôi cấy mô tế bào thực vật (in vitro), công nghệ chuyển gen, chỉ thị phân tử...

Nhờ những hoạt động trên, TP đã xây dựng bộ sưu tập nguồn gen: hoa lan, hoa nền, kiểng lá và dược liệu, gồm 360 mẫu giống hoa lan các loại (lan rừng Việt Nam và lan ngoại nhập), 124 mẫu giống kiểng lá, 77 mẫu giống hoa nền, 100 mẫu giống dược liệu, trong đó có nhiều mẫu giống quý hiếm, phục vụ công tác bảo tồn, lai tạo giống mới và nhân giống cho sản xuất.

Ngoài ra TP còn sản xuất 71.198,4 tấn hạt giống các loại của 38 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh giống cây trồng trên địa bàn Thành phố (trong đó có 11.000 tấn hạt giống rau). Ước tính lượng giống do các công ty giống cung cấp hàng năm đáp ứng khoảng 1.000.000 ha gieo trồng của Thành phố và các tỉnh. Số lượng giống cây trồng đưa vào sản xuất được ghi trong phụ lục I.

Hiện tại TP có 35 phòng nuôi cấy mô thực vật với năng lực sản xuất khoảng 14 triệu cây giống cấy mô/năm (chủ yếu là các giống lan) đáp ứng nhu cầu thay mới, mở rộng diện tích sản xuất hoa kiểng trên địa bàn Thành phố và các tỉnh thành lân cận, giảm thiểu việc nhập khẩu cây giống lan cấy mô; khoảng 30 cơ sở sản xuất, nhân giống nấm ăn và dược liệu cung cấp khoảng 500.000 bịch phôi giống/năm.

TP cũng đã đưa vào ứng dụng khá phổ biến các kỹ thuật công nghệ mới trong canh tác như: sử dụng nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tự động (nhỏ giọt, phun sương,..), cơ giới hóa (sử dụng máy cày, máy xới, máy phun thuốc,...), kỹ thuật sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật an toàn, xử lý giá thể, xử lý ra hoa, sử dụng vật liệu trong bao gói sản phẩm; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sản xuất và giao dịch thương mại.  

Kết quả, các nghiên cứu ứng dụng công nghệ cao phục vụ sản xuất nông nghiệp đã được triển khai thông qua các mô hình sản xuất nông nghiệp trong trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản được chú trọng đầu tư xây dựng và nhân ra diện rộng như: Mô hình chăn nuôi trang trại áp dụng công nghệ chuồng kín; mô hình sản xuất rau an toàn, hoa lan trong nhà lưới; mô hình nuôi cá cảnh ...góp phần hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp đô thị ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn TP.

Vũ Minh