Nhiều năm qua, nhiều quốc gia trên khắp châu Âu đã phải vật lộn với những vấn đề liên quan đến mạng che mặt hay trang phục trùm kín đầu (burka) của người Hồi giáo. Vậy tại sao nỗi sợ hãi đó lại tồn tại nhức nhối như vậy?

Pháp

Pháp là nước châu Âu đầu tiên cấm mạng che toàn mặt, hở mỗi mắt của người Hồi giáo ở nơi công cộng. Lệnh cấm được áp dụng từ ngày 11/4/2011.

Pháp hiện có khoảng 5 triệu người Hồi giáo. Tuy nhiên, trước khi lệnh cấm được ban hành cũng chỉ có khoảng 2000 phụ nữ mang mạng che hết mặt. Tổng thống Pháp khi đó là Nicolas Sarkozy nói rằng mạng che mặt thể hiện sự bất công đối với phụ nữ và "không được chào đón" tại Pháp.

Theo lệnh cấm, phụ nữ người Pháp hay người nước ngoài đang sống ở Pháp sẽ bị phạt 150 euro nếu vẫn trùm khăn che mặt khi ra đường. Ngoài ra, những người ép phụ nữ phải che mặt sẽ bị phạt tới 30.000 euro.

Khăn trùm kín, hở mỗi mắt của phụ nữ Hồi giáo

Lệnh cấm này vẫn đang gây tranh cãi khi nhiều người cho rằng nó là sự sỉ nhục đối với các giá trị xã hội, vi phạm tự do và thực hành tôn giáo.

Gần đây, một số thị trấn Pháp cũng gây tranh cãi khi cấm trang phục tắm biển burkini của người Hồi giáo.

Thụy sĩ

Cuối năm 2009, Bộ trưởng Tư pháp Thụy Sĩ Eveline Widmer-Schlumpf cho rằng nên cấm khăn che mặt nếu ngày càng có nhiều phụ nữ Hồi giáo sử dụng chúng. Tuy nhiên, không có lệnh cấm nào được ban hành do còn nhiều tranh cãi.

Tháng 9/2013, 65% số cử tri của Ticino bỏ phiếu ủng hộ lệnh cấm mạng che mặt ở các khu vực công cộng.

Đây là lần đầu tiên xuất hiện lệnh cấm như vậy ở Thụy Sĩ. Theo đó, tất cả phụ nữ sống tại vùng Ticino hay người từ nơi khác tới đây sẽ bị phạt tới 6500 Bảng Anh (tương đương 220 triệu đồng) nếu cố tình mặc trang phục Hồi giáo tại nơi công cộng.

Lệnh cấm trang phục này luôn gây tranh cãi.

Giải thích về lệnh cấm trên, Ticino cho rằng trang phục của đạo Hồi gây nguy hiểm rất lớn tới người mặc khi che toàn bộ mặt chỉ để lộ đôi mắt, đặc biệt là sau vụ khủng bố Paris khiến an ninh Châu Âu ở mức báo động.

Trong khi đó, những cử tri ủng hộ lệnh cấm cho biết, họ sợ những kẻ khủng bố đang bị truy nã sẽ "ngụy trang" dưới những lớp quần áo kín từ đầu đến chân của người Hồi giáo. Họ cũng muốn giảm số người Hồi giáo đến nơi đây.

Bỉ

Bỉ cấm khăn che toàn bộ khuôn mặt từ tháng 7/2011. Lệnh cấm áp dụng với bất kì loại trang phục nào che đi đặc điểm nhận dạng của người mặc ở những nơi như công viên hay trên đường phố.

Dù có nhiều tranh cãi nhưng đến tháng 12/2012, Tòa án Hiến pháp Bỉ từ chối lời kêu gọi bãi bỏ lệnh cấm và khẳng định nó không vi phạm quyền con người.

Trước khi luật trên được thông qua, trang phục burka cũng đã bị cấm tại một số nơi ở Bỉ.

Ảnh minh họa

Tây Ban Nha

Dù không có lệnh cấm trên toàn quốc nhưng thành phố Barcelona đã công bố lệnh cấm mạng che toàn mặt của người Hồi giáo ở một số nơi công cộng như ở nơi làm việc, các chợ, siêu thị và các thư viện.

Ít nhất hai thị trấn nhỏ ở Catalonia cũng đã áp đặt lệnh cấm trên.

Tuy nhiên, hồi tháng 2/2013, Tòa án Tối cao của Tây Ban Nha đã bác bỏ một lệnh cấm tương tự tại thị trấn Lleida vì cho rằng lệnh cấm xâm phạm quyền tự do tôn giáo. Tuy nhiên, thực tế là Lleida cấm bất kì vật nào trùm lên đầu gây cản trở việc xác định danh tính, bao gồm cả mũ bảo hiểm xe máy.

Hà Lan

Hồi năm 2006, chính phủ Hà Lan đã ủng hộ đề xuất của Bộ trưởng Nhập cư Rita Verdonk về lệnh cấm các phụ nữ theo Hồi giáo mang khăn choàng burka, loại phủ kín mít toàn thân, tại những nơi công cộng như trên đường phố, trường học, xe buýt, tàu điện ngầm và tòa án.

Theo chính phủ Hà Lan, khăn choàng burka ảnh hưởng xấu đến trật tự, an ninh công cộng. Bộ trưởng Nhập cư Hà Lan vốn nổi tiếng với các chính sách cứng rắn cho rằng, điều quan trọng là tất cả mọi người tại Hà Lan đều phải được nhìn thấy mặt và nhận diện lẫn nhau một cách rõ ràng, nhằm thúc đẩy sự hòa hợp và lòng khoan dung.

Tuy nhiên, lệnh cấm cũng không được ban hành do có nhiều tranh cãi.

Khoảng 5% trong số 16 triệu dân Hà Lan là người Hồi giáo, nhưng chỉ có khoảng 300 người thường xuyên mặc burka.

Nga

Khu vực Stavropol của Nga đã công bố lệnh cấm khăn trùm đầu của người Hồi giáo. Đây là khu vực đầu tiên của Nga áp dụng lệnh cấm này. Dù cũng có tranh cãi nhưng đến tháng 7/2013, Tòa án Tối cao Nga đã ra quyết định ủng hộ lệnh cấm của Stavropol.

Italia

Năm 2015, Khu vực Lombardia (kinh đô thời trang Ý) đã đệ trình chính phủ luật cấm người Hồi Giáo trong khu vực sử dụng trang phục trùm kín từ đầu đến chân (burka)  và cả khăn trùm đầu (niqab) khi tới các bệnh viện hoặc cơ quan chính phủ.

Simona Bordonali, người đứng đầu cơ quan phụ trách an ninh Lombardia cho biết: "Bất cứ ai muốn vào bệnh viện tại Lombardy phải được nhận diện và trình diện bản thân, không được che giấu. Vì vậy burka và niqab sẽ bị cấm sử dụng".

Nhiều thị trấn khác ở Italia cũng đã ban hành lệnh cấm đối với khăn trùm kín đầu. Tuy nhiên, lệnh cấm vẫn chưa bị áp dụng trên toàn quốc.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo hãng tin BBC của Anh. BBC được thành lập năm 1922. BBC có các chương trình thông tin trên TV, trên đài phát thanh và trên Internet.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)