Chính thái độ thù địch và chỉ trích mạnh mẽ từ giới chức hàng đầu trong chính quyền Mỹ đã khiến Triều Tiên mất dần kiên nhẫn và không chịu ngồi vào bàn đàm phán để thảo luận về chương trình hạt nhân.

Theo tạp chí National Interest, trong khi chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama đang tiến hành đàm phán với Iran về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran, Triều Tiên lại bóng gió cho hay vào mùa thu năm nay, Bình Nhưỡng sẽ thực hiện thêm một vụ phóng vệ tinh. 

Nếu như kế hoạch của Triều Tiên được thực hiện, chắc chắn, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc sẽ áp đặt thêm lệnh trừng phạt với Bình Nhưỡng. Nhưng đây cũng được xem là tiền đề để Triều Tiên tiến hành vụ thử nghiệm vũ khí hạt nhân lần thứ tư. 

Triều Tiên từng ngỏ ý tạm hoãn phát triển vũ khí hạt nhân để ngồi vào bàn đàm phán với Mỹ. 

Hôm 30/5, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Triều Tiên từng nhấn mạnh: "Cách duy nhất để ngăn chặn bùng nổ một cuộc chiến giữa Triều Tiên và Mỹ là tăng cường khả năng phòng thủ để cân bằng sức mạnh". 

Với giới chức Washington, việc Bình Nhưỡng tăng cường sản xuất vũ khí là điều đã được tiên lượng trước. Song thực tế lại hoàn toàn khác. Bởi kể từ năm 1991 – 2003, Triều Tiên đã không tiến hành tái chế vật liệu hạt nhân hay thử nghiệm các tên lửa tầm trung và tầm xa. Chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng còn thêm một lần nữa bị gián đoạn từ năm 2007 đến đầu năm 2009.  

Trong vòng 2 năm qua, mặc dù Triều Tiên tiếp tục làm giàu uranium và khôi phục sản xuất plutonium nhưng lại không tiến hành thử nghiệm cái mà Bình Nhưỡng gọi là vũ khí hạt nhân "tiểu hóa" hay phóng thử bất cứ tên lửa tầm xa thế hệ mới nào. Đây là dấu hiệu cho thấy Triều Tiên muốn nối lại các cuộc đàm phán với Mỹ. 

Về phần mình, giới chức Washington cho rằng các cuộc đàm phán với Triều Tiên không thể diễn ra nếu như Bình Nhưỡng không sẵn lòng từ bỏ tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân. Bởi lâu nay, chương trình sản xuất vũ khí hạt nhân của Triều Tiên được xem là mối đe dọa tới nền an ninh nước Mỹ và đồng minh của Washington. Trong khi đó, Bình Nhưỡng hiện đang tiến gần tới thử nghiệm một thiết bị hạt nhân tiên tiến, có khả năng tích hợp trên các tên lửa tầm xa. 

Song không loại trừ khả năng, Bình Nhưỡn có thể sẵn sàng hoãn phát triển chương trình hạt nhân và tên lửa nếu như an ninh của Triều Tiên được đảm bảo. Đây là lý do mà hồi tháng Một, Triều Tiên từng tuyên bố "có thể tạm thời hoãn tiến hành các cuộc thử nghiệm hạt nhân nếu như Mỹ chịu dừng tạm thời tập trận chung với Hàn Quốc và đồng minh trong khu vực trong năm nay". Tuy nhiên, chỉ sau vài giờ, Washington đã lên tiếng bác bỏ lời đề nghị của Triều Tiên. 

Theo National Interest, lời đề nghị của Bình Nhưỡng mang tính hòa giải với Washington nhiều hơn là yêu cầu Mỹ ngừng tổ chức các cuộc tập trận lớn. Thậm chí, Triều Tiên có thể còn sẵn sàng từ bỏ thử nghiệm hạt nhân, phóng tên lửa, vệ tinh và sản xuất vật liệu hạt nhân. Bởi đây là con đường tiến tới xây dựng lòng tin giữa hai nước và xoa dịu các mối lo ngại an ninh.  

Hy vọng nối lại đàm phán Mỹ - Triều hồi tháng Một, đã bị chính giới chức Washington dập tắt. Thay vào đó, họ tiếp tục cáo buộc Triều Tiên có những hành động đơn phương gây nguy hiểm cho Mỹ. Điển hình, hôm 4/2, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách Đông Á, ông Daniel Russel cho rằng: "Triều Tiên không có quyền mặc cả, ra giá hoặc đòi hỏi các điều kiện".

Thái độ thù địch của Mỹ càng đẩy Triều Tiên rời xa bàn đàm phán. 

Nhưng tới tháng Năm, chính quyền Obama đã cố gắng kêu gọi Triều Tiên nối lại đàm phán và Bình Nhưỡng đã không đáp trả. 

Một số người cho rằng phản ứng trái chiều của Triều Tiên chịu tác động lớn từ những vấn đề nội bộ mà nhà lãnh đạo Kim Jong-un đang phải đối mặt như ngân sách chi tiêu quân sự và vụ xử tử bộ trưởng quốc phòng.  

Ngoài ra, Mỹ sẽ không thể cùng đàm phán một lúc với cả Iran và Triều Tiên. Trên thực tế, sức nóng từ chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran thu hút giới chính trị Mỹ nhiều hơn so với các cuộc đàm phán "nhạt nhẽo" với Bình Nhưỡng. 

Trong buổi phóng vấn phát trên YouTube hôm 22/1, Tổng thống Mỹ Obama cho rằng: "Chủ nghĩa độc đoán đang tồn tại ở Triều Tiên. Thậm chí, quốc gia này còn không có khả năng nuôi sống người dân. Qua thời gian, đất nước này dường như đang dần sụt đổ. Quân sự không phải là giải pháp hữu hiệu do đó, chúng tôi sẽ tiếp tục gây sức ép ngoại giao". 

Đáp lại, hôm 25/1, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Triều Tiên nhấn mạnh: "Tổng thống Obama đã phải thừa nhận nước Mỹ không đủ khả năng kiềm chế Triều Tiên và giải pháp quân sự không đạt hiệu quả". 

Còn trong cuộc họp báo tại Seoul hôm 18/5, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tuyên bố: "Triều Tiên là một trong những ví dụ điển hình về vi phạm nhân quyền và quyền con người trên toàn thế giới. Đây là lý do tại sao chúng ta cần tăng cường sức ép quốc tế để Triều Tiên thay đổi thái độ". 

Tuy nhiên, ông Kerry cũng nhấn mạnh: "Chúng tôi đề nghị khả năng thiết lập mối quan hệ bình thường hóa cùng gói hỗ trợ kinh tế nếu như ông Kim Jong-un đưa ra quyết định ngồi vào bàn đàm phán và thảo luận về chương trình hạt nhân". 

Theo National Interest, chính thái độ chỉ trích và lên án mạnh mẽ từ giới chức hàng đầu trong chính quyền Mỹ đã đẩy Triều Tiên rời xa bàn đàm phán và Bình Nhưỡng cũng đang mất dần sự kiên nhẫn với Washington. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo Tạp chí National Interest. National Interest được thành lập vào năm 1985. Tạp chí thường tập trung vào vấn đề chính sách đối ngoại và những lợi ích quốc gia của Mỹ.

MINH THU (lược dịch)