Triều Tiên "lãng quên" 10 ngàn tỷ USD dưới lòng đất

Minh Thu (lược dịch)

Triều Tiên được cho là đang nắm trong tay trữ lượng khoáng sản có giá trị từ 6 - 10 ngàn tỷ USD nhưng Bình Nhưỡng lại không có ngân sách đầu tư cơ sở hạ tầng cũng như kinh nghiệm trong việc khai thác nhiều kim loại hiếm.

Theo Business Insider, chưa có bản báo cáo chính thức nào ghi nhận tổng trữ lượng khoáng sản mà Triều Tiên đang nắm trong tay. Song theo một đánh giá từ những năm đầu thập kỷ này của giới chuyên gia Hàn Quốc được trang Quartz đăng tải, trữ lượng than đá, quặng sắt, nhôm, đồng, than chì, vàng, bạc, magnesite, molybdenite và nhiều khoáng sản khác bao gồm cả kim loại đất hiếm Triều Tiên sở hữu có tổng giá trị từ 6 – 10 ngàn tỷ USD.

Trước thời kỳ Liên Xô cũ sụp đổ, Triều Tiên ưu tiên khai thác than và mua bán với các nước có cùng hệ tư tưởng chính trị. Song ngành khai thác than đã sụt giảm đáng kể từ đầu thập niên 90 sau nhiều năm các nước thờ ơ và thiếu ngân sách phục vụ phát triển cơ sở hạ tầng để hỗ trợ hoạt động khai thác.

Tham vọng phát triển hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên khiến quốc gia này bị Liên Hợp Quốc liên tục áp đặt lệnh trừng phạt.

Còn hiện tại, hoạt động thương mại của ngành khai thác than Triều Tiên đang nằm trong danh sách đen cấm vận của Liên Hợp Quốc (LHQ) sau khi Bình Nhưỡng đẩy mạnh tiến hành thử hạt nhân và tên lửa trong những tháng gần đây. LHQ bắt đầu nhắm tới thắt chặt kiểm soát hoạt động buôn bán kim loại của Triều Tiên kể từ năm ngoái nhưng theo một số bản báo cáo, chính quyền của nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã tích cực tìm mọi cách để né tránh lệnh trừng phạt từ cộng đồng quốc tế.  

Hồi tháng trước, LHQ đã ban hành lệnh cấm đối với toàn bộ hoạt động mua bán than đá, sắt, quặng sắt sau khi áp đặt lệnh trừng phạt với lĩnh vực đồng, nickel, bạc và nhôm của Triều Tiên vào tháng 11 năm ngoái. Trung Quốc cũng đã thi hành lệnh cấm nhập khẩu than đá với Bình Nhưỡng trong khi đây được xem là hoạt động thương mại giúp Triều Tiên thu được nhiều ngoại tệ nhất. Cụ thể, theo đánh giá hồi tháng Tám của Bộ Tài chính Mỹ, hoạt động xuất khẩu than của Triều Tiên đã giúp quốc gia này thu về hơn 1 tỷ USD/năm.

Vào ngày 11/9,  Hội đồng Bảo an LHQ tiếp tục ban hành lệnh cấm mua bán, cung cấp hoặc vận chuyển khí gas tự nhiên cũng như cấm Bình Nhưỡng xuất khẩu các mặt hàng may mặc bao gồm vải dệt sau khi Bình Nhưỡng cho thực hiện vụ thử hạt nhân lần thứ 6 liên quan tới bom nhiệt hạch hay còn gọi là bom H hôm 3/9.

Điều đáng nói, lệnh trừng phạt mới của LHQ không áp đặt với toàn bộ các mặt hàng liên quan tới dầu mỏ như đề xuất của Mỹ trong những tuần trước đó. Thay vào đó, lệnh trừng phạt mới lại trừ ra hoạt động cung cấp các sản phẩm dầu mỏ nguyên chất và dầu thô cho Triều Tiên. Đây là một phần trong dự tính của LHQ nhằm tránh Trung Quốc phủ quyết dự thảo tăng cường trừng phạt Bình Nhưỡng. 

Mục tiêu chính trong chuỗi trừng phạt của LHQ là nhằm thắt chặt hoạt động buôn bán khoáng sản của Triều Tiên cũng như cắt đứt dòng tiền mà chính quyền Bình Nhưỡng thu được từ hoạt động xuất khẩu khoáng sản để chu cấp cho chương trình phát triển hạt nhân và tên lửa.

Lâu nay, kinh tế Triều Tiên phụ thuộc lớn vào ngành khai thác than bởi chính phủ Bình Nhưỡng chỉ cần bỏ ra một khoản chi phí nhỏ cho việc đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ khai thác. Còn đối với lĩnh vực khai thác các kim loại quý hiếm hay kim loại đất hiếm thì Bình Nhưỡng lại dường như không có ngân sách đầu tư và không có cơ sở hạ tầng cũng như kinh nghiệm để khai thác.

Theo đánh giá hồi tháng Tư của nhà sáng lập Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu quốc tế (CSIS), ông Lloyd R. Vasey, Triều Tiên được biết tới là quốc gia nắm trong tay số lượng lớn một số loại khoáng sản quý. Cụ thể, trữ lượng magnesite của Triều Tiên được xếp đứng hàng thứ hai trên thế giới và chỉ sau Trung Quốc. Còn trữ lượng vonfam đứng hàng thứ 6 trên thế giới.

Cũng theo ông Vasey, Triều Tiên đang "ngồi" trên hơn 200 loại khoáng sản khác nhau và "tất cả đều có tiềm năng khai thác quy mô lớn". 

Điều đáng nói, Triều Tiên lại không có ngân sách hay cơ sở hạ tầng để khai thác số khoáng sản trên cũng như quốc gia này đang bị LHQ cấm xuất khẩu các mặt hàng khoáng sản.

"Triều Tiên đang đối mặt với hàng loạt lệnh trừng phạt ngăn chặn quốc gia này buôn bán các mặt hàng cấm. Các đại diện ngoại giao, phái đoàn và thương mại của Triều Tiên đóng vai trò chủ chốt trong việc buôn bán các mặt hàng cấm, thu ngoại tệ và hậu cần cho chính quyền Bình Nhưỡng", bản báo cáo trình lên LHQ của một nhóm chuyên gia hồi tháng Hai nhấn mạnh.

Cũng theo bản báo cáo này, Triều Tiên đã học cách thích nghi với việc bị LHQ thắt chặt kiểm soát thông qua lệnh cấm vận "bằng nhiều chiến thuật bao gồm cả gian lận". 

"Triều Tiên có khả năng che giấu hoạt động tài chính bằng cách sử dụng các tổ chức và cá nhân nước ngoài để tiếp tục giao dịch tại các trung tâm tài chính toàn cầu", bản báo cáo trình lên LHQ viết.

Theo Business Insider, bản điều tra gần đây của chương trình Four Corners thuộc đài ABC đã nhấn mạnh, Triều Tiên có mặt trong giới kinh doanh ở châu Á, Trung Đông và cả châu Âu. Điều này hoàn toàn khác với những nhận định lâu nay cho rằng Triều Tiên là một quốc gia bị cô lập. Trong đó, Văn phòng 39 là một trong những đơn vị thuộc Đảng Lao động Triều Tiên, có khả năng thu về 1,6 tỷ USD/năm để phục vụ cuộc sống xa hoa của nhà lãnh đạo Kim Jong-un trong khi 70% dân số nước này rơi vào cảnh thiếu lương thực triền miên.

"Triều Tiên có nhiều cách để che giấu hoạt động buôn bán trên thị trường nước ngoài. Nếu chỉ nhìn bằng mắt thường, Triều Tiên quá giỏi trong che giấu hành tung", nhà nghiên cứu tại Viện Dịch vụ Hoàng gia Anh (RUSI), ông Andrea Berger nhận định. 

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet