Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 48, Trung Quốc sẽ tìm cách chuyển hướng chỉ trích Bắc Kinh xâm phạm chủ quyền trái phép trên Biển Đông sang lợi ích hợp tác kinh tế trong khu vực.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry và Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghi cùng Bộ trưởng Ngoại giao 10 nước thành viên ASEAN tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 48, được khai mạc tại Kuala Lumpur vào hôm nay (4/8). 

Bên cạnh các cuộc đối thoại nhằm thắt chặt mối quan hệ an ninh và kinh tế trong khu vực, việc Trung Quốc đẩy mạnh hành động xâm chiếm, xây đảo nhân tạo trái phép trên Biển Đông cũng sẽ trở thành đề tài nóng được đưa ra thảo luận. 

Hành động Trung Quốc ngang nhiên xâm phạm chủ quyền trên Biển Đông sẽ trở thành điểm nóng được đưa ra thảo luận trong Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 48. 

"Tôi hy vọng các nước sẽ thẳng thắn trình bày quan điểm đối với các vấn đề liên quan tới Biển Đông", Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Anifah Aman cũng nhấn mạnh: "Mọi động thái làm gia tăng nguy cơ bùng nổ quân sự hóa trên Biển Đông cần được xóa bỏ". 

Lâu nay, Trung Quốc đã ngang nhiên cho công bố tấm bản đồ gây tranh cãi "đường chín đoạn" nhằm đơn phương khẳng định chủ quyền trên phần lớn diện tích Biển Đông, khu vực mà cả Việt Nam, Philippines, Brunei, Malaysia và Đài Loan cùng tuyên bố chủ quyền. Trong thời gian gần đây, Trung Quốc còn đẩy mạnh khai hoang và xây dựng các đảo nhân tạo ngay trên khu vực mà các quốc gia láng giềng tuyên bố chủ quyền. 

Hồi tháng Năm, tại Hội nghị thượng đỉnh An ninh châu Á (Đối thoại Shangri-La), Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter đã kêu gọi Trung Quốc và các quốc gia có tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông nhanh chóng đàm phán và đi tới ký kết thỏa thuận về quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC) trước cuối năm nay. Trước đó, hồi năm 2013, Trung Quốc đã đồng thuận ngồi xuống bàn đàm phán về COC với các nước ASEAN. 

Hồi tuần trước, một quan chức Mỹ giấu tên nhấn mạnh tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông sẽ trở thành "trọng tâm thảo luận" trong Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 48. 

Tuy nhiên, theo chuyên gia Gregory Poling tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington, Trung Quốc sẽ bẻ lái dư luận để chuyển từ việc chỉ trích hành động trái phép của Bắc Kinh trên Biển Đông sang các "sáng kiến hợp tác kinh tế" như Ngân hàng phát triển cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) và sáng kiến Một vành đai, một con đường. 

Theo Bloomberg, đối với các cường quốc kinh tế trên thế giới, khu vực Đông Nam Á đang có một sức hút vô cùng lớn. Với khoảng 600 triệu dân, GDP của Đông Nam Á đạt 2,6 ngàn tỷ USD trong năm 2014 và trở thành nền kinh tế lớn thứ 7 trên thế giới. Theo dự đoán của ASEAN, tới năm 2050, khu vực Đông Nam Á sẽ giữ vị trí là nền kinh tế lớn thứ 4 trên thế giới. Ngoài ra, khu vực này còn có một số tuyến đường biển nhộn nhịp nhất thế giới, với doanh thu 5,3 ngàn tỷ USD/năm, theo tập đoàn dịch vụ tài chính toàn cầu JPMorgan Chase & Co.

"Đông Nam Á hiện đang nắm giữ nhiều tuyến đường thương mại quan trọng trên thế giới song khu vực này vẫn đang phải đối mặt với những thách thức an ninh thực tế", Phó Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đặc trách khu vực Nam và Đông Nam Á, bà Amy Searight nhận định. 

Hồi tuần trước, Trung Quốc còn cáo buộc Mỹ đang tiến hành “quân sự hóa” trên Biển Đông thông qua việc tăng cường hoạt động tuần tra và tổ chức tập trận chung với các nước đồng minh trong khu vực như Philippines. Bắc Kinh cũng đã lên tiếng phản đối việc Mỹ đưa các máy bay trinh sát đi tuần trên Biển Đông.

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin từ Bloomberg News. Bloomberg News cùng tờ BusinessWeek là hai chuyên trang về kinh tế, phân tích tài chính và cung cấp dữ liệu cho các đối tác doanh nghiệp của Tập đoàn truyền thông Bloomberg.


MINH THU (lược dịch)