Mặc dù gần Trung Quốc tuyên bố sẽ sớm kết thúc việc cải tạo đảo ở Biển Đông, nhưng mới đây, giới chức Philippines phát hiện nước này đang thúc đẩy xây dựng ở đá Xu Bi.

Thị trưởng Kalayaan Eugenio Bito-onon (Philippines) hôm thứ Sáu (26/6) cho biết, ông nhìn thấy Trung Quốc đang tiến hành một cách toàn diện công việc xây dựng đá Xu Bi khi ông bay qua khu vực này vào tuần trước. Trung Quốc đã đưa đến đây nhiều tàu hút bùn và cần cẩu khổng lồ phục vụ cho tham vọng của mình.

Đá Xu Bi. Ảnh: Wikipedia.

Đá Xu Bi, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, là một trong 7 dải đá ngầm và đảo san hô ở Biển Đông. Đây cũng là nơi mà Trung Quốc đang tích cực tiến hành cải tạo để thực hiện tham vọng biến chúng thành các căn cứ quân sự và tàu hải quân, đe doạ các nước láng giềng cũng như các quốc gia đang cùng có tuyên bố chủ quyền tại đây, củng cố thêm yêu sách chủ quyền toàn bộ Biển Đông của mình. Hành động của Trung Quốc đe doạ tự do hàng hải tại một trong những tuyến đường biển nhộn nhịp nhất thế giới hiện nay.

Trả lời phỏng vấn của hãng tin AP, ông Bito-onon cho biết: "Đây là một công trình xây dựng bùng nổ. Nó cực kỳ đồ sộ và khó tin". Ông còn nói thêm rằng, để hoàn thành công trình này, Trung Quốc sẽ mất ít nhất vài tháng. Tại trung tâm hòn đảo nhân tạo đang nổi lên như một bãi cát dài khoảng 3km, có hình dạng giống với một đường băng.

Nhận định của vị quan chức Philippines cũng tương tự với của Mỹ và các nhà phân tích quốc phòng độc lập khác. Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Anthony Blinken cho biết, quy mô dự án cải tạo của Trung Quốc đang đe doạ hoà bình, ổn định của khu vực và kêu gọi Bắc Kinh ngừng ngay các yêu sách và hoạt động cải tạo của mình, giải quyết bất đồng một cách phù hợp bằng luật pháp quốc tế.

Trước đó, vào ngày 16/6, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố các dự án này sẽ "hoàn thành sớm trong thời gian tới". Tuy nhiên, trong dấu hiệu cho thấy sự phát triển của các dự án này đang ngày càng đi xa hơn, Trung Quốc xoa dịu dư luận thế giới bằng lập luận "sẽ sử dụng các công trình này cho công tác tìm kiếm cứu nạn hàng hải, bảo vệ môi trường và nghiên cứ khoa học". Nước này còn khẳng định công việc của họ "không ảnh hưởng đến tự do hàng hải và tuân thủ theo luật pháp quốc tế ở Biển Đông".

Tuy nhiên, những gì diễn ra không giống với những gì Trung Quốc tuyên bố. Thời gian gần đây, một chiếc máy bay của Hải quân Mỹ và một chiếc máy bay của Không quân Philippines bay trên các đảo nhân tạo đã bị Trung Quốc yêu cầu rời khỏi khu vực.

Các sự việc diễn ra dấy lên mối lo ngại Trung Quốc đang chuẩn bị thực thi một tuyên bố về khu vực nhận diện phòng không ở Biển Đông, tương tự với những gì nước này đã tuyên bố trên quần đảo tranh chấp với Nhật Bản, Senkaku/Điếu Ngư, hồi năm 2013.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Associated Press (AP) của Mỹ. Đây là hãng tin lớn nhất trên thế giới, có trụ sở tại New York. AP cũng là một trong những nguồn cung cấp tin tức lớn nhất cho các tờ báo, đài truyền hình và đài phát thanh trên thế giới.

Minh Anh (lược dịch)