Hôm nay (2/12), Manila cho hay hải cảnh Trung Quốc đã cứu hai ngư dân Philippines bị mắc kẹt trên một con thuyền lật úp gần bãi cạn Scarborough. Đây là lần đầu tiên trong 4 năm, hải cảnh hai nước cùng xuất hiện gần bãi cạn này.

Reuters đưa tin tàu hải cảnh Philippines đang tiến hành đón nhận hai ngư dân về nước sau khi được phía Trung Quốc cứu nạn. Đây là lần đầu tiên trong 4 năm qua, lực lượng hải cảnh hai nước cùng xuất hiện gần bãi cạn Scarborough trên Biển Đông, khu vực từng là nguồn cơn căng thẳng ngoại giao giữa Bắc Kinh và Manila. 

Phát ngôn viên Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines, Tướng Armand Balilo cho hay: "Như đã nói, tàu Trung Quốc đang liên hệ với tàu của chúng tôi để trao trả hai ngư dân. Quá trình chuyển giao sẽ mất nhiều thời gian bởi vùng biển này đang bị động". 

Tàu hải cảnh Trung Quốc. 

Cuộc giải cứu này là minh chứng rõ nét nhất cho thấy sự thay đổi lớn trong quan hệ giữa Trung Quốc và Philippines chỉ một thời gian ngắn sau khi Tổng thống Rodrigo Duterte lên nắm quyền hồi tháng Sáu. Ông Duterte đã tới thăm Bắc Kinh hồi tháng 10 và gặp mặt hai lần Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. 

Lần gần nhất lực lượng hải cảnh Trung Quốc và Philippines cùng xuất hiện tại Scarborough là vào tháng 6/2012 trong sự kiện Philippines định bắt giữ các ngư dân Trung Quốc đánh bắt tại khu vực này. 

Sau đó, Philippines đã gửi đơn kiện Trung Quốc lên Tòa trọng tài quốc tế ở The Hague, Hà Lan liên quan tới những tuyên bố chủ quyền đơn phương của Bắc Kinh trên Biển Đông. 

Tới tháng Bảy năm nay, Tòa quốc tế đã ra phán quyết phủ nhận chủ quyền phi lý "đường chín đoạn" của Trung Quốc trên Biển Đông. Phán quyết của Tòa quốc tế nhấn mạnh bãi cạn Scarborough không thuộc quyền kiểm soát của quốc gia nào, do đó, các bên cùng tuyên bố chủ quyền đều có thể đánh bắt tại đây. 

Song gần đây, Trung Quốc vẫn đang chặn lối vào bãi cạn đồng thời xua đuổi và thậm chí dùng vòi rồng tấn công ngư dân Philippines tới Scarborough đánh bắt. 

Tuy nhiên, trong cuộc gặp với ông Tập, Tổng thống Duterte đã tuyên bố đơn phương biến Scarborough thành khu sinh thái biển đồng thời ra lệnh cấm ngư dân hoạt động đánh bắt trong bãi cạn. Nhưng cho tới nay, chưa rõ nhà lãnh đạo Trung Quốc có đồng ý với đề xuất của ông Duterte hay không. 

Minh Thu (lược dịch)