Hàng loạt vụ nổ xảy ra tại huyện Liễu Thành, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc cho thấy một thực tế việc mua bán chất nổ tại quốc gia này trở nên quá dễ dàng trong bối cảnh nền kinh tế suy thoái cùng nạn tham nhũng và an ninh công cộng lỏng lẻo.

Trong khi, người dân Trung Quốc bị cấm sở hữu súng thì những vụ nổ tại thành phố Liễu Châu hôm 30/9 cũng nhiều khu vực khác trong những năm gần đây ở Trung Quốc, cho thấy một thực tế chính quyền nước này đang thiếu các quy định giám sát việc tiếp cận, mua bán vật liệu chế tạo bom. Tỉnh Quảng Tây là một trong những khu vực tập trung nhiều khu mỏ và nhà máy sản xuất pháo hoa nhiều nhất tại Trung Quốc. 

Theo Reuters, việc kiểm soát súng chặt chẽ khiến các vụ án liên quan tới súng là khá hiếm ở Trung Quốc. Trái lại, với sự bùng nổ của ngành công nghiệp khai thác than và sản xuất pháo hóa, hoạt động buôn bán chất nổ ở quốc gia đông dân nhất thế giới lại trở nên quá dễ dàng. 

Hiện trường một vụ nổ tại thành phố Liễu Châu hôm 30/9. 

Hôm 30/9, 17 vụ nổ liên tiếp tại thành phố Liễu Châu đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 7 người và khiến hơn 50 người khác bị thương đồng thời phá hủy một phần tòa nhà dân cư, gây hư hỏng hàng loạt phương tiện giao thông và làm gạch đá văng khắp đường phố. 

Mặc dù, cảnh sát Trung Quốc tuyên bố đã bắt được một nghi phạm song những "vụ việc bất ngờ" như trên cũng đã khiến chính quyền nước này không khỏi lo ngại về tình hình an ninh quốc gia khi mà khoảng cách giữa người giàu và nghèo ngày càng xa cách. Còn người dân ngày càng bức xúc trước nạn tham nhũng và ô nhiễm môi trường. 

"Xã hội Trung Quốc hiện đại có quá nhiều điểm bất đồng và nếu người dân muốn thể hiện sự tức giận hay quan điểm cá nhân, họ có thể lấy trộm thuốc nổ tại các mỏ khai thác than. Trong khi cảnh sát không thể giám sát từng người", chuyên gia an ninh Trung Quốc tại Học viên Khoa học xã hội Tân Cương, ông Pan Zhiping chia sẻ. 

Hồi tháng 9/2014, tòa án tại tỉnh Vân Nam đã tuyên phạt 3 năm tù với bị cáo tên Ren sau khi lực lượng chức năng phát hiện 20 kg thuốc nổ và gần 100 ngòi nổ cùng kíp nổ dài 1,5 km tại nhà ông này. Thực tế, ông Ren đã tích trữ số thuốc nổ trên trong nhà từ 10 năm trước và không có ý định tiến hành tấn công. 

Theo Tân Hoa Xã, trong chuỗi vụ nổ liên tiếp tại huyện Liễu Thành, nghi phạm tên Wei (33 tuổi) đã giấu chất nổ bên trong các bưu phẩm và chuyển tới những địa điểm đánh bom. Song, động cơ tấn công khủng bố đã bị loại bỏ. 

"An ninh công cộng tại Trung Quốc đang gặp một rắc rối nghiêm trọng. Các vụ nổ cho thấy chính quyền Trung Quốc không thể kiểm soát hoạt động mua bán những mặt hàng nguy hiểm", ông Jian Zhang, giảng viên tại trường UNSW Australia ở Canberra nhận định. 

Trong sáng sớm hôm 1/10, một vụ nổ khác cũng đã xảy ra ở thành phố Liễu Châu và rất may không gây thiệt hại về người. Song không rõ vụ nổ này có liên quan tới chuỗi 17 vụ nổ hôm 30/9. 

Tuy nhiên, tại Tân Cương, khu vực chính quyền Trung Quốc kiểm soát chặt chẽ hoạt động mua bán vật liệu nổ và súng, những vụ án liên quan tới chất nổ hiếm khi xảy ra. Trái lại, các phần tử ly khai ở Tân Cương thường hay dùng dao để tấn công. 

Một số trang mạng xã hội Trung Quốc cho rằng nguyên nhân dẫn tới hàng loạt vụ nổ ở thành phố Liễu Châu hôm 30/9 xuất phát từ những bất đồng trong dịch vụ y tế. Mặc dù chính phủ Trung Quốc đã đẩy mạnh chi tiêu cho hoạt động chăm sóc sức khỏe nhưng các bệnh viện vẫn phải đối mặt với tình trạng quá tải bệnh nhân. Thậm chí, nhiều bác sĩ còn lơ là trách nhiệm và chỉ chú trọng nhận tiền của bệnh nhân thay vì quan tâm tới người bệnh. 

Trung Quốc từng chứng kiến hàng loạt vụ nổ tồi tệ nhất xảy ra tại khu nhà ở công nhà tại thành phố Thạch Gia Trang thuộc tỉnh Hà Bắc hồi năm 2001, cướp đi sinh mạng của 108 người. Động cơ gây án được cảnh sát Trung Quốc thông báo là trả thù cá nhân. 

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

MINH THU (lược dịch)