Đại diện Trung Quốc đang tiến hành đàm phán với ASEAN hôm qua (16/8) cho biết, chính phủ Bắc Kinh dự định sẽ đẩy nhanh tiến trình và cho ra đời Bộ quy tắc ứng xử trên biển (COC) ràng buộc cùng các quốc gia Đông Nam Á vào giữa năm 2017.

Các quan chức từ Trung Quốc và 10 quốc gia thành viên ASEAN đã cùng tham dự một cuộc họp tại khu vực Nội Mông để tiếp tục bàn về bộ quy tắc hành xử vốn vẫn đang trong quá trình đàm phán gián đoạn từ tháng 9/2013. Phiên họp hôm qua là lần đầu tiên kể từ khi Tòa Trọng tài quốc tế (PCA) ra phán quyết về vụ kiện Biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc hôm 12/7.

Các bên đều nhất trí tăng cường đàm phán dựa trên những quy định sẵn có của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển, cũng như tuân thủ tuyên bố hành xử trước đó đã được ký kết giữa Trung Quốc và các thành viên ASEAN năm 2002 nhằm thúc đẩy một nghị quyết giải quyết tranh chấp trong hòa bình. Theo Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Chấn Dân, bản dự thảo quy tắc sẽ được đưa ra vào khoảng giữa năm 2017.

Hội nghị Trung Quốc - ASEAN diễn ra hôm qua tại Nội Mông đã đưa ra một bước tiến lớn về Bộ quy tắc hành xử trên Biển Đông.

Các quốc gia cũng đồng ý thiết lập bộ quy tắc hành xử cho các chạm trán ngoài ý muốn trên biển và tạo đường dây nóng giữa chính quyền Bắc Kinh và Đông Nam Á để giải quyết các tình huống khẩn cấp trên biển. Sự đồng thuận đạt được tại cuộc họp sẽ được chính thức thông qua tại Hội nghị thượng đỉnh Trung Quốc – ASEAN tổ chức ở Vientiane, Lào ngày 7/9 tới.

Trung Quốc từ lâu đã từ chối tham gia các cuộc đàm phán về bộ quy tắc hành xử và cho rằng tranh chấp trên Biển Đông nên được giải quyết theo phương thức song phương. Sự thay đổi đột ngột này bắt đầu từ ngày 25/7 khi Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị cho các phóng viên biết sau cuộc gặp với những người đồng cấp ASEAN rằng một bước tiến lớn trong bộ quy tắc hành xử sẽ được thực hiện vào nửa đầu năm sau.

Hôm qua, ông Lưu cũng cho các phóng viên biết, việc thúc đẩy đối thoại với ASEAN là nhằm giải quyết tranh chấp trên Biển Đông trong nội bộ khu vực và không để các quốc gia khác can thiệp. Điều này ám chỉ tới các cường quốc như Nhật Bản hay Hoa Kỳ. Bắc Kinh cũng hy vọng phần nào xoa dịu được căng thẳng hàng hải trước Hội nghị thượng đỉnh G20 mà nước này sẽ tổ chức vào đầu tháng 9 sắp tới bằng cách loại bỏ vấn đề Biển Đông khỏi chương trình nghị sự.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin Nikkei Asian Review, ấn bản tiếng Anh chuyên về kinh tế – chính trị của tập đoàn truyền thông Nikkei của Nhật, ra đời từ năm 2013.

Tuệ Minh (lược dịch)