Những bức ảnh màu hiếm hoi về giai đoạn Cách mạng văn hóa tại Trung Quốc dưới thời lãnh đạo của cố chủ tịch Mao Trạch Đông, đã được một nhiếp ảnh gia Pháp ghi lại và hiện trưng bày tại Hong Kong.

Những bức ảnh về giai đoạn Cách mạng văn hóa Trung Quốc lâu nay được xem là rất hiếm mà đặc biệt là các bức ảnh màu. Tuy nhiên, nhiếp ảnh gia Bruno Barbey lại làm được điều đó khi ông tham gia chuyến thăm lịch sử của Tổng thống Pháp lúc bấy giờ là George Pompidou vào năm 1973. Ông Barbey còn là một trong những nhà báo nước ngoài đầu tiên được phép tới Trung Quốc để chụp ảnh. 

Theo CNN, hiện tại, những bức ảnh “độc” về giai đoạn Cách mạng văn hóa Trung Quốc đang được trưng bày tại Hong Kong cho tới ngày 15/7. 

Khác với các nhiếp ảnh gia cùng thời chỉ sử dụng phim trắng đen, ông Barbey đã sử dụng phim màu để chụp ảnh. 
Mặc dù trong suốt hành trình chụp ảnh, một vệ binh Trung Quốc vẫn luôn theo sát nhiếp ảnh gia Barbey song ông này vẫn được phép ghi lại những khoảnh khắc cuộc sống thường nhật của người dân. 
Trong khi đó, dưới thời cố chủ tịch Mao Trạch Đông, việc sử dụng camera và máy ảnh là điều cấm kỵ.  
Ngay cả khi ông Barbey đề nghị tới thăm một doanh trại quân đội, lời đề nghị cũng được đáp ứng. “Các binh sĩ được đào tạo bài bản và họ luyện tập môn võ kung-fu”, ông Barbey nói. 
Bức ảnh về cố Thủ tướng Chu Ân Lai, cánh tay phải của nhà lãnh đạo Mao Trạch Đông và là một nhà ngoại giao của Trung Quốc. “Ông Chu đã nói vài câu tiếng Pháp”, nhiếp ảnh gia hồi tưởng. 
Khoảnh khắc ông Chu lựa chọn thực đơn ăn tối. 
Vợ của cố lãnh đạo Mao Trạch Đông, bà Giang Thanh. “Vào thời điểm đó, chỉ có bà Giang ăn mặc trang phục theo phong cách phương Tây do chính bà thiết kế”, ông Barbey nói.  
Ông Barbey cho biết những bức ảnh ông chụp đều là những khoảnh khắc tự nhiên và không hề được sắp đặt. 
Vào thời điểm đó, lực lượng Hồng vệ binh đã đi phá hủy các bức tượng cổ và di tích lịch sử tại Trung Quốc. Trong ảnh, một người đàn ông đang ngồi nghỉ dưới chân một bức tượng cổ. 
“Nếu như lúc đó tôi có một chiếc camera kỹ thuật số, tôi có thể ghi lại nhiều khoảnh khắc độc đáo hơn vào ban đêm trong điều kiện ánh sáng tối”, ông Barbey nuối tiếc. 
Sau chuyến thăm Trung Quốc lần đầu tiên vào năm 1973, nhiếp ảnh gia Pháp đã nhiều lần quay trở lại quốc gia đông dân nhất thế giới để ghi lại những đổi thay của quốc gia này. Theo ông Barbey, “Vào thập niên 80, Trung Quốc đã cởi mở hơn khi cho phép giới báo chí nước ngoài đặt chân tới quốc gia này. Bạn có thể đi lại tự do trong lãnh thổ Trung Quốc và ngành du lịch bắt đầu hoạt động tại một số thành phố”.
Thậm chí, ông Barbey còn tới tỉnh Tân Cương, khu vực sinh sống của đa phần người dân tộc Duy Ngô Nhĩ. 
Cho tới nay, nhiếp ảnh gia Barbey vẫn thường xuyên tới Trung Quốc chụp ảnh nhưng quá trình hiện đại hóa nhanh chóng và tình trạng ô nhiễm môi trường đã thay đổi hình ảnh của đất nước này. “Tại Thượng Hải hay Bắc Kinh, có những ngày bạn không thể nhìn thấy bất cứ tòa nhà nào vì khói bụi ô nhiễm”, ông Barbey chia sẻ. 
Nhiếp ảnh gia Pháp hy vọng những bức ảnh mà ông chụp sẽ trở thành tài liệu giúp giới trẻ Trung Quốc ôn lại lịch sử của quốc gia. 
Đây được xem là một bức ảnh mang ý nghĩa quan trọng đối với nhiếp ảnh gia Barbey. Bởi dưới thời Cách mạng văn hóa, hình ảnh các cặp đội nắm tay trong tay, cùng ngồi trong công viên hay quàng tay lên vai nhau là điều không tưởng ở Trung Quốc.  
Theo ông Barbey, đất nước Trung Quốc hiện đại giờ đã có nhiều mặt biến đổi tích cực hơn so với 30 năm trước. 
Bài viết được tham khảo nguồn tin CNN, một kênh truyền hình nổi tiếng của Mỹ, thuộc sở hữu tập đoàn Time Warner. CNN là một trong những kênh thông tin uy tín nhất thế giới.

MINH THU (lược dịch)