Mặc dù, các quan chức tham gia hội nghị G7 đã lên tiếng quan ngại về tình hình an ninh trên Biển Đông và biển Hoa Đông song họ lại tránh chỉ đích danh Trung Quốc là nguồn cơn của sự căng thẳng.

Theo tờ Japan Times, sau 2 ngày tham gia hội nghị thượng đỉnh tại Schloss Elmau ở Bavaria, miền nam nước Đức, hôm 8/6, giới lãnh đạo nhóm 7 nước công nghiệp hàng đầu thế giới (G7) gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản và Mỹ đã ra một tuyên bố chung. 

Hai nội dung quan trọng trong tuyên bố này đã nhấn mạnh “sự phản đối mạnh mẽ” trước hành động nạo vét và xây dựng quy mô lớn tại các khu vực đang xảy ra tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông và kêu gọi các bên tham chiến tại miền đông Ukraine tôn trọng thực thi thỏa thuận ngừng bắn. 

Các nhà lãnh đạo tham gia hội nghị G7 tại Đức hôm 8/6. 

“Chúng tôi chú trọng tới tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp trong hòa bình cũng như quyền tự do hàng hải trên các vùng biển quốc tế”, Reuters dẫn tuyên bố chung nêu.

“Chúng tôi lên án mạnh mẽ việc cưỡng ép hay dùng bạo lực và đơn phương thay đổi hiện trạng như xây dựng các hòn đảo nhân tạo quy mô lớn”, tuyên bố này không chỉ đích danh tên các nước liên quan.

Trong thời gian quan, Trung Quốc liên tiếp bị các nước láng giềng tố cáo mở rộng diện tích nạo vét và xây dựng để biến các bãi đá trở thành đảo nhân tạo phục vụ mục đích quân sự và bành trướng chủ quyền trên Biển Đông. 

Tuy nhiên, tuyên bố chung lại không chỉ đích danh Trung Quốc chính là nguyên nhân gây ra tình trạng căng thẳng trên Biển Đông khi Bắc Kinh đẩy mạnh hoạt động xây dựng các hòn đảo nổi tại vùng biển này. 

Theo Phó Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản, ông Seko Hiroshige, tại hội nghị G7, hôm 7/6, liên quan tới các hành động xâm chiếm trái phép của Trung Quốc tại Biển Đông và biển Hoa Đông, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo cho rằng giới lãnh đạo G7 “không nên để những nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng mà lại không bị lên án”. 

Cũng theo ông Seko, giới lãnh đạo G7 khẳng định Bắc Kinh cần tôn trọng luật pháp quốc tế khi đưa ra các tuyên bố chủ quyền và không nên có hành động đe dọa bằng vũ lực hay ép buộc các nước láng giềng. 

Lâu nay, Bắc Kinh đã ngang nhiên tuyên bố chủ quyền trên phần lớn diện tích Biển Đông, một trong những tuyến đường biển quan trọng bậc nhất thế giới với trữ lượng dầu mỏ, khí đốt và nguồn cá dồi dào. Biển Đông cũng là khu vực mà Brunei, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Việt Nam cùng tuyên bố chủ quyền. 

Trong các cuộc thảo luận liên quan tới chủ đề kinh tế hôm 7/6, các nhà lãnh đạo tham gia hội nghị G7 đã đồng thuận hợp tác với Ngân hàng Phát triển Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB), một sáng kiến do Trung Quốc khởi xướng. 

Tuy nhiên, Thủ tướng Abe đã kêu gọi cần minh bạch hóa khâu quản lý và các tiêu chuẩn cho vay của AIIB. Theo ông Abe, “nguồn đầu tư cơ sở hạ tầng cần được thực hiện theo đúng nguyên tắc và quan tâm tới các vấn đề môi trường, xã hội. Ngoài ra, tính bền vững của các khoản nợ đối với các nước vay nợ cũng cần được giám sát chặt chẽ”. 

Trong khi Anh, Pháp, Đức và Ý đã ký kết tham gia AIIB thì Canada, Nhật Bản và Mỹ vẫn đứng ngoài tổ chức do Trung Quốc sáng lập. 

Ngoài vấn đề Biển Đông, các nhà lãnh đạo G7 còn tiến hành thảo luận nhiều vấn đề nóng hiện nay như tình hình chiến sự ở miền đông Ukraine, lệnh trừng phạt Nga, chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Triều Tiên. 

Trong đó, giới lãnh đạo G7 cho biết khả năng họ sẽ kéo dài thời hạn trừng phạt Nga nếu như các điều khoản trong thỏa thuận ngừng bắn Minsk 2 tại miền đông Ukraine không được thi hành đầy đủ.  

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin từ Japan Times - một tờ báo được xuất bản bằng tiếng Anh tại Nhật Bản và thuộc Công ty trách nhiệm hữu hạn The Japan Times. Tờ báo này được phát hành lần đầu tiên vào năm tháng 3/1897.


MINH THU (lược dịch)