Trong lúc căng thẳng vẫn còn âm ỉ trên Biển Đông, Ngoại trưởng Philippines cho biết, Trung Quốc và các nước ASEAN sẽ ký kết một thỏa thuận nhằm giảm thiểu nguy cơ xảy ra xung đột vũ trang trong khu vực.

Việc áp dụng cơ chế nhằm đề phòng những cuộc xung đột không đáng có và những tình huống khẩn cấp ở Biển Đông đã được Trung Quốc và các nước ASEAN thông qua vào tháng 8.

Căng thẳng trên Biển Đông vẫn còn rất nóng.

Theo đó, các bên đồng ý sẽ thiết lập những hình thức liên lạc và lập nên một đường dây nóng giữa các nước trong trường hợp một cuộc đối đầu trên biển xảy ra ở trong các khu vực tranh chấp ở Biển Đông.

Bà Helen de la Vega, Trọ lý Ngoại trưởng Philippines cho biết, thỏa thuận này sẽ được ký kết tại cuộc họp thượng đỉnh các nước ASEAN kéo dài 3 ngày tại Lào vào tuần tới.

Trong một cuộc họp báo, bà de la Vega nói rằng đây là lần đầu tiên Quy tắc cho Những tình huống Bất ngờ Trên biển (CUES) được áp dụng ở Biển Đông. “Nó là một trong những biện pháp nhằm giảm bớt căng thẳng trong khu vực”, bà nói.

Căng thẳng trên Biển Đông bắt nguồn từ việc Trung Quốc có hành động xâm phạm quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam, sau đó xây dựng đảo nhân tạo và các cơ sở hạ tầng, đồng thời đưa tàu chiến đến những khu vực này. Không chỉ có vậy, Trung Quốc cũng đang tranh chấp một số đảo trên Biển Đông với một số nước Đông Nam Á khác.

Theo một sĩ quan chỉ huy hải quân Philippines giấu tên, thỏa thuận trên sẽ đóng vai trò rất quan trọng để giúp hạ nhiệt căng thẳng.

“Thỏa thuận này sẽ rất quan trọng, bởi chúng tôi có thể phòng tránh bất kỳ tình huống ngoài ý muốn trên biển, đồng thời đẩy mạnh liên lạc giữa các lực lượng tuần duyên”, người này cho biết. Ông nói rằng trong quá khứ đã có lúc tàu Trung Quốc hoàn toàn không gửi bất kỳ tín hiệu liên lạc nào khi các tàu Philippines tiếp cận họ.

Căng thẳng ở Biển Đông vẫn rất nóng kể từ sau khi Philippines đệ đơn kiện Trung Quốc lên Tòa Trọng tài Quốc tế năm 2013. Tòa án này đã đưa ra phán quyết rằng Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử trong khu vực, song Bắc Kinh không chấp nhận tính pháp lý của tòa án.

Vào ngày 23/8, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuyên bố rằng ông sẽ không đề cập đến vấn đề này trong cuộc họp thượng đỉnh giữa các nước ASEAN vào tuần tới, một động thái được Trung Quốc nhiệt liệt ủng hộ.

Tuy nhiên, những quốc gia không liên quan đến cuộc tranh chấp trên Biển Đông đều tỏ ra không hài lòng với động thái này. Mỹ, Nhật Bản và Úc, những quốc gia sẽ cùng Trung Quốc tham gia diễn đàn cấp cao ASEAN tại Lào đều mong muốn Bắc Kinh tuân thủ phán quyết của Tòa Trọng tài.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Sputnik, hãng thông tấn mới của Nga khai trương ngày 10/11/2014, có quy mô toàn cầu để cạnh tranh trên thị trường truyền thông thế giới. Sputnik thay thế các dịch vụ truyền thông tiếng nước ngoài của hãng thông tấn RIA Novosti và đài phát thanh Tiếng nói nước Nga.

Anh Tuấn (lược dịch)