Từ ngày 15/11 vừa qua, viện phí đã chính thức tăng dành cho đối tượng có thẻ BHYT. Theo Bộ Y tế có khoảng 1800 dịch vụ sẽ tăng giá theo, trong đó có một số dịch vụ tăng gấp 7 lần giá cũ.

Mức giá viện phí sẽ tăng theo lộ trình từ nay đến năm 2020.

Tăng theo lộ trình

Theo ông Nguyễn Nam Liên – Vụ trưởng Vụ tài chính Bộ Y tế, việc điều chỉnh này liên Bộ dự kiến chia làm hai giai đoạn, từ nay đến cuối năm 2015 trước mắt là tính đủ chi phí trực tiếp và phụ cấp đặc thù của cán bộ y tế. Quý I-2016 sẽ tính tiền lương của cán bộ y tế vào giá dịch vụ y tế. 

Từ nay đến cuối năm 2015 thì mức tăng không nhiều, về cơ bản tiền khám bệnh không tăng. Đối với tiền ngày giường bệnh tính phụ cấp trực 24/24 của cán bộ y tế vào thì theo tính toán đối với BV hạng I, hạng đặc biệt tăng khoảng 19.000 ngày giường/ngày điều trị, đối với BV hạng I tăng khoảng 15.000 và đối với BV hạng III khoảng 11.000 đồng. Đối với các phẫu thuật thủ thuật đặc biệt, có nhiều bác sĩ tham gia như phẫu thuật tim, ghép tạng, thay khớp gối, khớp hàng… thì mức tăng trên 1 triệu đến 1,4 triệu đồng là cao nhất. Còn các thủ thuật khác, có dịch vụ chỉ tăng vài nghìn đồng, có những dịch vụ không phải phẫu thuật thủ thuật thì từ nay đến cuối năm chưa tăng.

Lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế có tính tiền lương, phụ cấp thì tất yếu đến năm 2020 tính đúng tính đủ giá dịch vụ công nói chung, trong đó bao gồm giá dịch vụ y tế, giá phải gồm tất cả chi phí trực tiếp như: tiền lương, khấu hao, chi phí quản lý, Nhà nước không bao cấp tràn lan như hiện nay. Năm 2016 phải điều chỉnh một bước nữa với cả người chưa có thẻ BHYT, mục tiêu của chúng ta là BHYT toàn dân, Luật BHYT quy định mua BHYT là bắt buộc nên mong muốn người dân hiểu và nắm chắc những chính sách an sinh xã hội của BHYT khi khám chữa bệnh. Bởi khi khám chữa bệnh sẽ được BHYT chi trả.

Tính đúng tính đủ để phát triển y tế

Theo TS Võ Xuân Sơn – Giám đốc Trung tâm y khoa EXSON, nguyên bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM việc điều chỉnh viện phí lần này là phù hợp

TS Sơn phân tích theo một báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2012, Việt Nam đã chi cho y tế 6,8% GDP, đứng hàng thứ 77/193 nước. Tuy nhiên, nếu tính số tiền mà ngân sách bỏ ra cho mỗi công dân thì Việt nam đứng hàng thứ 139/193, chỉ bằng 1/70 so với Luxembourg, 1/55 so với Mỹ. Làm sao chúng ta có thể có được một ngành y hiện đại với số tiền như vậy?

"Giải pháp tính đúng, tính đủ các chi phí vào giá y tế là giải pháp duy nhất mang lại cho người dân một nền y học tiên tiến, một dịch vụ y tế ngang tầm thời đại, làm tiền đề cho việc người dân có thể có được một cuộc sống thực sự an lành và hạnh phúc. Chúng ta phải nhận thức được rằng, sức khỏe là vốn quí nhất của con người. Khi nó là quí nhất đấy, chi phí dành cho nó phải xứng đáng với vị trí của nó. Chúng ta đã quá quen với dịch vụ giá rẻ. Đã đến lúc chúng ta phải đồng ý rằng, không có gì tốt mà rẻ được.

Không có một sự thay đổi nào, dù tích cực đến mấy, mà không có những tác động tiêu cực. Việc tăng giá dịch vụ y tế sẽ có những tác động tiêu cực lên những người nghèo, nhóm nhạy cảm trong tất cả các xã hội. Nhưng không thể chỉ vì những tác động có thể gọi là tiêu cực lên người nghèo mà bắt toàn dân phải chấp nhận một dịch vụ y tế tồi tàn. Biện pháp căn cơ nhất vẫn là làm sao giảm nghèo, tăng giàu. Tuy nhiên, đó là vấn đề không nằm trong tầm tay của y tế. Chúng ta đã quá quen với dịch vụ giá rẻ. Đã đến lúc chúng ta phải đồng ý rằng, không có gì tốt mà rẻ được."

TS Sơn nhấn mạnh ngành y hiện đại cần có trang thiết bị, cần có các phương tiện hỗ trợ, cần có những con người có đủ khả năng sử dụng, bảo quản, bảo dưỡng và vận hành chúng. Đã qua rồi cái thời dùng miệng thổi bay vi trùng, dùng tay bóc u não, dùng nước dừa thay cho máu.

Chủ trương BHYT toàn dân mà Bộ Y tế đang theo đuổi là một chủ trương đúng, có thể giải quyết được vấn đề người nghèo. Sẽ là tốt hơn nữa nếu có một số điều chỉnh nhất định. Giá mua BHYT phải được tính sao cho đủ chi phí khám chữa bệnh ở mức cơ bản. Đối với nhóm bắt buộc mua BHYT, giá mua BHYT phải được tính trên lương thực lĩnh, không phải chỉ trên mức lương cơ bản như hiện nay. Song song với việc tăng giá mua BHYT, việc chi trả BHYT cũng phải được cải tổ, với định hướng lấy người bệnh làm trung tâm, không phải lấy BHYT làm trung tâm như hiện nay.

Với ngân sách dành cho y tế hiện nay, Nhà nước có thể dùng một phần để mua BHYT cho người nghèo. Ngoài phần ngân sách dành cho người nghèo thông qua việc mua BHYT cho họ, phần ngân sách còn lại tập trung cho y tế dự phòng. Những người có khả năng sẽ phải tự lo cho sức khỏe của mình, hoặc xã hội lo, thông qua việc mua BHYT toàn dân, hoặc BHYT tư nhân, hoặc tự trả tiền khi khám chữa bệnh...

Nếu làm được như vậy, đó sẽ là hình thức xã hội hóa y tế một cách tích cực nhất, mang lại lợi ích cho toàn dân, từ người có thu nhập cao đến người có thu nhập thấp, từ người giàu đến người nghèo.

Ph. Thúy