“Tự chủ đại học chưa gắn cùng trách nhiệm giải trình với xã hội”

Hoàng Thanh

Đó là chia sẻ của Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Mạnh Hùng tại Hội nghị tổng kết năm học 2017 – 2018 triển khai nhiệm vụ năm học 2018 – 2019 do Bộ GD&ĐT tổ chức ngày 2/8.
Hội nghị tổng kết năm học 2017 – 2018 triển khai nhiệm vụ năm học 2018 – 2019.

Cũng tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Mạnh Hùng đã báo cáo sơ lược về những kết quả đã đạt được trong năm học 2017 – 2018 và kế hoạch triển khai nhiệm vụ năm học 2018 – 2019.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Mạnh Hùng cho hay: “Một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận trong thời gian qua là vấn đề tự chủ của các cơ sở giáo dục.

Có thể thấy thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã trình Chính phủ Nghị định quy định về cơ chế tự chủ của cơ sở giáo dục đại học công lập.

Các cơ sở giáo dục đại học (GDDH) ngày càng được giao quyền tự chủ nhiều hơn nên đã chủ động, linh hoạt hơn về tổ chức bộ máy, tuyển dụng nhân sự và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, hoạt động ngày càng hiệu quả.

Thí điểm mô hình trường đại học tự chủ không có bộ chủ quản để đánh giá, rút kinh nghiệm, tiến tới thực hiện cơ chế không có bộ chủ quản cho toàn bộ hệ thống theo Nghị quyết của Đảng và Chính phủ đã đề ra.

Về tự chủ chuyên môn của cơ sở GDĐH, các trường về cơ bản đã được tự chủ trong việc lựa chọn phương thức tuyển sinh, xác định nội dung chương trình giảng dạy, lựa chọn giáo trình (ngoài những môn bắt buộc như Giáo dục quốc phòng - an ninh, các môn lý luận chính trị), xác định đề xuất nội dung nghiên cứu khoa học.

Đối với các cơ sở GDĐH được thí điểm tự chủ theo Nghị quyết 77/NQ-CP, kết quả cho thấy thủ tục hành chính được giảm bớt, thời gian mở ngành và mở liên kết đào tạo trong nước và quốc tế nhanh chóng hơn giúp các trường chủ động trong đào tạo, tận dụng cơ hội mở ngành đào tạo để đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của xã hội”.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Mạnh Hùng cũng cho biết thêm về tự chủ tài chính của cơ sở GDĐH sau khi được thí điểm tự chủ, hoạt động tài chính của trường đã thay đổi theo hướng sử dụng hiệu quả và minh bạch hơn. Các cơ sở đào tạo được chủ động trong công tác xây dựng kế hoạch tài chính và dự toán ngân sách ngắn hạn, trung hạn, dài hạn; chủ động trong quản lý, sử dụng các nguồn tài chính để triển khai thực hiện các nhiệm vụ của trường phục vụ cho công tác giảng dạy học tập, nghiên cứu khó học trên cơ sở chấp hành quy chế thu chi nội bộ của trường và các các quy định của nhà nước về quản lý tài chính.

Về tự chủ tổ chức và nhân sự của cơ sở GDĐH: Sau khi được thí điểm tự chủ, hầu hết các trường đều cố gắng hoàn hiện về cơ cấu tổ chức, đặc biệt là hoạt động của hội đồng trường. Các trường thí điểm tự chủ cũng đã rà soát lại cơ cấu nguồn lực về giảng viên, cán bộ quản lý để đảm bảo hoạt động có hiệu quả.

Hiện nay, Bộ GDĐT đã giao 03 trường đại học (Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, Trường Đại học Kinh tế quốc dân và Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh) xây dựng Đề án thí điểm không có cơ quan chủ quản để trình Thủ tướng Chính phủ.

Theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, các địa phương đã bước đầu tăng cường phân cấp, giao quyền chủ động cho các cơ sở giáo dục phổ thông xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục nhà trường: Giao quyền chủ động và hướng dẫn các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông xây dựng kế hoạch dạy học/giáo dục theo khung kế hoạch thời gian năm học; tăng quyền chủ động của nhà trường trong việc thực hiện kế hoạch giáo dục gắn với việc nâng cao năng lực quản trị nhà trường của đội ngũ cán bộ quản lý.

Bộ GD&ĐT cũng đang tích cực soạn thảo Nghị định của Chính phủ về quản lý trong các cơ sở giáo dục mầm non và cơ sở giáo dục phổ thông theo hướng tăng quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục.

Bộ GDĐT đang hoàn thiện 02 dự án Luật Giáo dục (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật GDĐH, trong đó vấn đề tự chủ được đặc biệt quan tâm, tạo hành lang pháp lý vững chắc thúc đẩy các cơ sở GDĐT thực hiện tự chủ đi kèm với trách nhiệm giải trình.

Tuy nhiên, vấn đề tự chủ của các trường hiện nay vẫn gặp phải một số hạn chế như: Nghị định quy định về cơ chế tự chủ của cơ sở GDĐH công lập chưa được ban hành gây vướng mắc về mặt pháp lý cho các cơ sở GDĐH thực hiện cơ chế tự chủ.

Một số cơ sở GDĐH còn chưa hoàn thiện cơ cấu tổ chức của nhà trường theo quy định, nhiều cơ sở GDĐH chưa thành lập được hội đồng trường; một số cơ sở GDĐH đã thành lập hội đồng trường nhưng chưa ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của hội đồng trường; hội đồng trường chưa phát huy được đúng chức năng và vai trò là cơ quan quyền lực thực sự, do vậy hoạt động của hội đồng trường còn mang tính hình thức, chưa hiệu quả.

Vấn đề tự chủ và trách nhiệm giải trình với xã hội của các cơ sở giáo dục, đào tạo chưa cao; việc xây dựng chương trình, kế hoạch phát triển giáo dục ở các nhà trường còn hạn chế. 

Cơ chế, chính sách về tự chủ còn thiếu và chưa đồng bộ; việc giao quyền tự chủ đối với cơ sở GDĐH mới chỉ thực hiện thí điểm, chưa trở thành nhu cầu nội tại của các trường; điều kiện tự chủ mới chỉ tiếp cận chủ yếu từ góc độ về tài chính; chưa tính đến năng lực chuyên môn và năng lực tổ chức quản lý của các cơ sở đào tạo.

Tự chủ đại học chưa gắn liền với đổi mới quản trị nhà trường. Một số cơ sở GDĐH chưa đủ năng lực và thiếu sự sẵn sàng nên lúng túng trong thực hiện; một số cơ sở còn dựa vào lợi thế ngành để chú trọng tăng học phí và tăng chỉ tiêu tuyển sinh, chưa chú trọng đúng mức đến mục đích chính của tự chủ đại học là nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, chưa chủ động công khai các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục và cam kết về chất lượng đào tạo. Đặc biệt, các trường đại học trực thuộc địa phương hầu như chưa sẵn sàng chuẩn bị tự chủ đại học.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet