Từ một thiếu niên hư hỏng và tham gia băng nhóm tội phạm, Ryan Blair sinh năm 1977 ở TP Torrance, bang California (Mỹ) giờ đây đã trở thành một doanh nhân triệu phú.

Blair đã vươn lên đỉnh cao của sự thành đạt sau một loạt biến cố bạo lực và bấp bênh của cuộc đời. 

Tuổi thơ dữ dội

Blair đi qua thời niên thiếu với cảnh bạo lực gia đình, ma túy, rượu chè, tù tội, băng đảng và nghèo khó như chính lời anh viết trong cuốn tự truyện về đời mình có tựa đề Nothing to Loose, Everything to Gain: “Trước khi trở thành một doanh nhân triệu phú, tôi là một đứa trẻ gắn liền các thành tích bất hảo, đời sống băng đảng đường phố và rất nhiều vết sẹo cảm xúc vì những năm tháng bị người cha bạo hành. 

Ryan Blair (đứng đằng sau bên trái) khi còn là thành viên băng đảng đường phố.

Những năm tháng niên thiếu của tôi hầu như không được xem như điểm xuất phát điển hình của một cuộc sống bình thường, chứ đừng nói đến một sự nghiệp kinh doanh thành đạt. Nhưng hóa ra, quá khứ đó không thành vấn đề đối với tôi”.

Cha của Blair là một người nghiện ma túy nặng và rất bạo lực mặc dù ông là một kỹ sư. Cha anh thường đánh đập mẹ và anh chị của anh. Blair nhớ có lần cha anh gí súng vào đầu mẹ anh ngay trước mặt con cái. Lúc anh 13 tuổi, cha anh bỏ đi và mẹ anh được tòa cho quyền nuôi con. Nhưng rồi mẹ anh cũng lâm vào con đường nghiện ngập ma túy và rượu. Trong khi đó, một người anh và một người chị của anh đã vào tù. Một người chị khác thì đang trốn lệnh truy nã. Blair buộc phải vào sống ở trung tâm bảo trợ xã hội.

Trong tình cảnh không còn ai hỗ trợ tinh thần, Blair đã phải bỏ học vào năm lớp 9 và gia nhập băng đảng đường phố, kết giao với những tên tội phạm giết người để chạy trốn thực tại nghiệt ngã. 

Blair không quan tâm đến sự sống chết của mình và sống lay lắt trên đường phố. Có nhiều lúc đói qua, anh phải đào bới thùng rác để kiếm thức ăn.

Làm lại cuộc đời

Blair đã vào tù ra tội hơn chục lần vì những hành vi phạm pháp. Năm 16 tuổi là lần cuối cùng Blair bị bắt. Blair bị cáo buộc cướp có vũ trang và đối mặt với bản án 4 năm tù.

Lúc đó, anh mới chua chát nhận ra rằng những đứa trẻ như anh bị những bậc đàn anh lợi dụng bằng cách dụ dỗ và đe dọa để buộc phải thực hiện các hành động phạm pháp. Và anh quyết tâm tìm cách thoát ra khỏi vũng lầy tội ác.

Khi anh 17 tuổi, mẹ anh đã cai nghiện thành công. Bà đã hẹn hò với một doanh nhân bất động sản giàu Bob Hunt, người trở thành cha dượng của Blair một thời gian ngắn sau đó. Chính Bob Hunt đã thức tỉnh Blair khi ông nói rằng: “Chú tin ở con”. 

Anh nói: “Cha dượng của tôi không bao giờ cho tôi tiền. Ông ấy thực sự là một người khắt khe về chuyện tiền bạc. Nhưng hãy hình dung xem, một đứa trẻ không còn niềm tin, không còn lòng tự trọng nhưng một người đàn ông xuất hiện trước mặt nó đưa ra những lời mà nó chưa từng được nghe bao giờ. Không một người thầy nào tin tôi, không một nhân viên xã hội từng tin tôi, không một thẩm phán nào tin tôi. Và đột nhiên người cha dượng nói rằng ‘chú tin ở con’”.

Những lời này đã khiến Blair có thêm động lực để phấn đấu vươn lên trở thành một người tốt và có ích cho xã hội.

Blair đi học trở lại và sau khi tốt nghiệp trung học, anh đã theo đuổi chuyên ngành khoa học máy tính ở một trường cao đẳng cộng đồng.

Khởi nghiệp

Ryan Blair và người cha dượng đã giúp anh có niềm tin vào cuộc sống để vượt lên quá khứ tù tội.

Năm 21 tuổi, Blair quyết định xoay chuyển cuộc đời mình theo hướng tươi sáng hơn và anh mở công ty sửa chữa máy tính 24-7 Tech. Công việc kinh doanh nhanh chóng thất bại nhưng không làm Blair chùn bước. Anh lần lượt mở tiếp 10 công ty khác nhau và cũng không khá hơn. Đúng ra, anh cũng có chút thành công khi anh thu được khoản lãi một triệu USD từ việc bán lại một công ty cung cấp dịch vụ băng thông rộng. Sung sướng với món hời quá lớn, anh đã chi xài phung phí, mua những chiếc xe hơi đắt tiền để chứng tỏ bản thân với mọi người và anh nhanh chóng trở về con số 0 tròn trĩnh khi không có đủ 10 USD trong túi để đổ xăng. Anh phải thương lượng với các ngân hàng đễ xin giãn nợ, trong khi đó, nhân viên thu tiền điện, nước liên tục réo gọi. Anh lo ngay ngáy về việc bị trục xuất khỏi căn nhà mà anh đang thuê. 

Anh cảm thấy nhục nhã, đặc biệt là sau khi mọi người xung quanh đã xem anh là một người thành công.

Song Blair không nản chí. Anh nói: Thành công của tôi đến từ các bước nhỏ tích lũy dần và tôi thực sự bị thôi thúc phải thành công và say mê với mỗi mục tiêu nhỏ mà tôi đặt ra”.

Năm 2005, mặc dù đang còn gánh khoản nợ 200.000 USD, Blair cùng hai người bạn khác sáng lập công ty có tên gọi là ViSalus hoạt động trong lĩnh vực tiếp thị và kinh doanh các sản phẩm dinh dưỡng giảm cân, các chất bổ sung cho chế độ  ăn kiêng và các sản phẩm nước uống tăng lực. Ban đầu, công ty kinh doanh khá tốt nhưng khi nền kinh tế Mỹ suy thoái vào năm 2008, ViSalus lâm vào gánh nợ khoảng 6 triệu USD và gần như ngưng hoạt động. Blair đã sa thải hành trăm nhân viên và chỉ giữ lại 20 người.

Sau đó, công ty ViSalus bị công ty khác thâu tóm nhưng Blair vẫn được giữ lại làm giám đốc điều hành. Anh đã làm việc chăm chỉ để đưa công ty vượt qua khó khăn và nâng doanh thu của công ty lên mức 150 triệu USD chỉ trong 16 tháng sau đó. Năm 2014, Blair và hai người đồng sáng lập đã mua lại 71% cổ phần của ViSalus từ công ty mẹ.

Kinh nghiệm thành công

Blair cho rằng để thành công, bạn cần phải năng động, tham dự các sự kiện để thiết lập mạng lưới quan hệ, đặt một mục tiêu mỗi ngày hay mỗi tuần mà bạn có thể hướng đến được. Blair khuyên những ai khởi nghiệp hãy sẵn sàng thất bại và thậm bí bị sa thải vì con người trưởng thành nhờ việc tự đưa ra những quyết định của bản thân.

Anh nói: “Bí mật của thành công là đi các bước nhỏ tích lũy dần để tiến đến mục tiêu mà bạn muốn đến”.

Blair cũng nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc tiếp xúc với những người thành đạt.  Anh nói: “Nếu bạn tiếp cận những người đang làm những gì bạn muốn làm, cuối cùng, bạn cũng sẽ tìm ra con đường của riêng bạn để thực hiện ước muốn của bạn”

Lời khuyên của anh dành cho những ai muốn trở thành doanh nhân là xin vào làm việc cho một doanh nhân thành đạt trong lĩnh vực mà họ muốn kinh doanh để học hỏi kinh nghiệm. Anh cho rằng muốn trở thành doanh nhân thành đạt, bạn phải làm việc cật lực. Anh thừa nhận anh làm việc 18 tiếng mỗi ngày và phải đặt mình vào vị trí của khác hàng để biết được họ muốn gì, từ đó, giới thiệu những sản phẩm tốt nhất đến với họ.

Blair tâm niệm rằng khởi nghiệp cũng giống như học chơi đàn ghi ta. Bạn phải chỉnh nắn dây đàn nhiều lần cho đến khi âm thanh trong trẻo, phải thực hành các hợp âm nhiều lần, lặp đi lặp lại cho đến khi có thể trình diễn một bản nhạc thuần thục.

Blair đã chứng minh rằng những nghịch cảnh cuộc sống không khép lại cánh cửa thành công cho bất cứ ai, dù người đó từng là thành viên băng đảng nếu họ biết nỗ lực, vận dụng các kỹ năng và chứng minh giá trị bản thân.

Cuốn tự truyện về cuộc đời anh Nothing to Loose, Everything to Gain  đã nhhanh chóng trở xếp vị trí số 1 trong danh mục những cuốn sách bán chạy nhất do tạp chí New York Times bình chọn năm 2013. Cuốn sách đã truyền cảm hứng khởi nghiệp cho nhiều thanh niên và đã được dịch ra nhiều thứ tiếng gồm Pháp, Trung, Hàn Quốc, Indonesia, Romania, Bulgaria và Tây Ban Nha.

Lê Linh