Một số chuyên gia phân tích chính trị cho rằng Mikhail Saakashvili có thể có sự nghiệp chính trị thành công ở Gruzia nhưng sẽ không làm được điều tương tự ở Ukraine.

Cựu Tổng thống Gruzia Mikhail Saakashvili đã làm Tỉnh trưởng tỉnh Odessa của Ukraine được tròn 1 năm. Trong thời gian này, Saakashvili hầu như chưa làm được gì cho Odessa mà chỉ trở nên nổi tiếng nhờ các vụ scandal với các quan chức khác của Ukraine.

Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko và ông Saakashvili.

Sự bổ nhiệm đầy bất ngờ

Việc ông Mikhail Saakashvili được bổ nhiệm làm tỉnh trưởng tỉnh Odessa của Ukraine vào năm 2015 là một trong những quyết định bất ngờ nhất về mặt nhân sự của Tổng thống Ukraine Poroshenko.

Khi giới thiệu Mikhail Saakashvili, ông Poroshenko khẳng định rằng kinh nghiệm điều hành và tiến hành cải cách của cựu Tổng thống Gruzia sẽ cho phép Mikhail Saakashvili dễ dàng lập lại trật tự ở Odessa và đưa Odessa trở thành thành phố đáng sống của Ukraine.

Phát biểu nhậm chức, Mikhail Saakashvili cũng đã cam kết với người dân Odessa rằng mình đã biết cách làm thế nào để chống tham nhũng, thay đổi hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật, tăng hiệu quả hoạt động của các cơ quan thuế và hải quan, thu hút đầu tư cho Odessa, cũng như biến Odessa thành trung tâm du lịch của khu vực.

Về sau, Mikhail Saakashvili cho rằng các lời hứa trên chưa thực hiện được là do ông mới chỉ nhậm chức, đồng thời cam kết rằng sẽ từ chức ngay sau khi các lời hứa trên không được thực hiện.

“Chiến sỹ giấy” chống tham nhũng

Theo Mikhail Saakashvili, một trong những ưu tiên chính trên cương vị Tỉnh trưởng Odessa của mình là cuộc chiến chống tham nhũng. Theo ông, tham nhũng là một vấn nạn chính khiến không chỉ cuộc sống của người dân Odessa mà của toàn bộ người dân Ukraine trở nên kém chất lượng hơn.

Ngay sau khi nhậm chức, Mikhail Saakashvili đã bắt tay vào việc “làm sạch” đội ngũ cán bộ. Một tuần sau đó, sau đề xuất của Mikhail Saakashvili, Tổng thống Poroshenko đã cách chức đối với một quan chức cao cấp của Odessa. Sau đó, bản thân Mikhail Saakashvili đã cách chức khoảng 20 quan chức cấp tỉnh khác của Odessa.

Sau động thái này, Mikhail Saakashvili bắt đầu “lập lại trật tự” đối với các cơ quan sức mạnh ở Odessa. Trước tiên, Mikhail Saakashvili bổ nhiệm người của mình là Georgi Lortkipanidze, cựu Thứ trưởng Nội vụ Gruzia làm Giám đốc Sở Cảnh sát Odessa.

Với tham vọng chống tham nhũng, Mikhail Saakashvili đã tổ chức nhiều diễn đàn chống tham nhũng trên toàn Ukraine. Hàng nghìn người đã tập trung để lắng nghe kế hoạch hành động chống tham nhũng của Mikhail Saakashvili.

Tuy nhiên, những phát biểu của Mikhail Saakashvili giống như những lời vận động tranh cử nhiều hơn là thực hiện chiến dịch chống tham nhũng.

Ở Odessa, Mikhail Saakashvili tiếp tục thực hiện khởi tố các vụ án hình sự chống lại các quan chức bị nghi tham nhũng. Một trong các vụ bắt giữ đình đám nhất là việc bắt giữ Tachiana Marchenko, người phụ trách cơ quan dịch vụ nhà ở của Odessa vì tội tham nhũng 60 nghìn USD.

Những lời hứa suông

Mikhail Saakashvili cũng đưa ra các lời hứa về việc cải thiện chất lượng các bãi tắm  ở Odessa. Người dân Odessa phàn nàn rằng các nhà tài phiệt và các quan chức cao cấp đã chi phối gần hết đường bãi tắm ở Odessa.

Dưới sự quan sát của giới truyền thông, Mikhail Saakashvili đã thực hiện một số cuộc “đột kích điểm” vào một số bãi tắm. Tự tay Mikhail Saakashvili gỡ bỏ một số hàng rào và mở cửa bãi tắm cho người dân nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, đó dường như chỉ là động thái để PR hành động của Mikhail Saakashvili vì sau đó, các bờ rào lại được dựng lên ở các bãi tắm và công tác “bảo vệ” các bãi tắm này lại được giới tài phiệt siết chặt hơn.

Mikhail Saakashvili cũng đưa ra lời hứa về việc cải tạo tuyến đường vận tải quốc tế Odessa-Reni (dọc theo biên giới với Romania). Mikhail Saakashvili còn giới thiệu cả dự án cải tạo tuyến đường này nhưng sau đó không có bất cứ động thái nào thực hiện dự án. Mikhail Saakashvili giải thích nguyên nhân là do thiếu hụt nguồn tài chính.

Về vấn đề thuế quan, Mikhail Saakashvili cũng cam kết rằng sẽ tiến hành cải tổ cơ quan này một cách minh bạch. Ngày 1/3 vừa qua, Mikhail Saakashvili cam kết sẽ áp dụng hệ thống thuế quan điện tử nhưng hiện đến thời điểm này, đây vẫn chỉ là lời hứa chưa được thực hiện của Mikhail Saakashvili.

Ông Saakashvili - tỉnh trưởng Odessa, cựu Tổng thống Gruzia.

Quan chức của các vụ scandal

Tại Ukraine, Mikhail Saakashvili thường xuyên xung đột với các quan chức và các chính trị gia các cấp. Trong phiên họp đầu tiên của các công tố viên cấp tỉnh, Mikhail Saakashvili đã lên tiếng chỉ trích kịch liệt một công tố viên.

“Tôi không dự định sẽ chịu đựng thêm… Từ thời điểm này không cần phải giải thích gì với tôi. Tôi đã trải qua tất cả các cương vị công tác. Tôi đã nhìn thấy các công tố viên kiểu này ở trong tù”- Mikhail Saakashvili chỉ trích.

Xung đột ồn ào nhất là xung đột giữa Mikhail Saakashvili với cựu Thủ tướng Yatsenuk và Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Avakov. Mikhail Saakashvili đã gián tiếp chỉ trích ê kíp của Yatsenuk trong thời gian khá dài. Tuy nhiên, đến tháng 12/2015, tại phiên họp của Hội đồng Cải cách Quốc gia, tỉnh trưởng Odessa đã cáo buộc Yatsenuk và Avakov tham nhũng. Avakov khi đó đã hất cả cốc nước vào mặt Mikhail Saakashvili nhưng không trúng đích.

Quan chức đầy tham vọng

Những tham vọng về chính trị của Mikhail Saakashvili được nhắc đến ngay sau khi Mikhail Saakashvili nhậm chức tỉnh trưởng Odessa.

Rất nhiều chuyên gia đã lên án tỉnh trưởng Odessa đang có tham vọng nắm giữ chức vụ Thủ tướng Ukraine, một số còn cho rằng Mikhail Saakashvili thậm chí còn muốn trở thành Tổng thống Ukraine.

Đã có hẳn đơn thỉnh cầu gửi lên Tổng thống Ukraine về việc bổ nhiệm Mikhail Saakashvili vào vị trí Thủ tướng nước này. Đơn thỉnh cầu này đã thu thập được 33,5 nghìn chữ ký, trong khi số lượng cần thiết chỉ là 25 nghìn chữ ký để đơn thỉnh cầu được xem xét. Tuy nhiên, Poroshenko khẳng định việc xem xét bổ nhiệm Mikhail Saakashvili là chưa đúng thời điểm vì chiếc ghế Thủ tướng Ukraine đang “có chủ”.

Một thời gian dài sau đó, Mikhail Saakashvili không đề cập đến các tham vọng chính trị của mình. Tuy nhiên, đến tháng 5/2016, trong bài trả lời phỏng vấn kênh truyền hình “Gruzia online”, Mikhail Saakashvili đã bày tỏ ý tưởng sẽ khôi phục lại hoạt động của đảng “Phong trào dân tộc thống nhất” ở Gruzia và sẽ quay lại hoạt động chính trị ở nước này.

Điều đáng nói là hiện uy tín của Mikhail Saakashvili ở Ukraine là khá cao. Theo kết quả thăm dò dư luận xã hội do USI.online tiến hành vào tháng 4 vừa qua, có đến 75% trong số 12 nghìn người được hỏi đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Mikhail Saakashvili.

Mặc dù vậy, một số chuyên gia phân tích chính trị cho rằng Mikhail Saakashvili có thể có sự nghiệp chính trị thành công ở Gruzia nhưng sẽ không làm được điều tương tự ở Ukraine.

“Tôi cho rằng Mikhail Saakashvili sẽ không có tương lai chính trị ở Ukraine. Mikhail Saakashvili có thể trở thành công cụ trong tay của các chính trị gia có ảnh hưởng lớn hơn. Mikhail Saakashvili hoặc sẽ chỉ đơn thuần là một tỉnh trưởng, hoặc sẽ quay trở lại Gruzia vì Gruzia là phương án tốt nhất để cho Mikhail Saakashvili phát triển sự nghiệp chính trị của mình”- chuyên gia chính trị Karasev bình luận.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ hãng Ria Novosti.

Đức Dũng (lược dịch)