Nền kinh tế trì trệ do giá dầu giảm, lệnh trừng phạt từ phương Tây, nhưng đa số người dân Nga vẫn ủng hộ Tổng thống Putin. Nguyên nhân gì khiến ông Putin nhận được mức ủng hộ cao kỷ lục như vậy?

Theo The Moscow Times, việc Tổng thống Vladimir Putin nhận được tỷ lệ ủng hộ cao "chót vót" từ người dân Nga đã khiến không ít chính trị gia phương Tây hoài nghi về kết quả này. Thậm chí, một số người còn nhận định thật khó có thể tin rằng hàng loạt chính sách của ông Putin khiến nước Nga bị cộng đồng thế giới cô lập, có thể nhận được sự ủng hộ từ người dân nước nhà.

Do đó, các nhà xã hội học, kinh tế học và khoa học chính trị hàng đầu nước Nga đã cùng nhóm họp tại Moscow hôm 31/3 để tìm ra câu trả lời lý giải cho hiện tượng ủng hộ ông Putin đầy kỳ lạ.

Người dân Nga xuống đường tuần hành ủng hộ Tổng thống Putin.

Cuối cùng, họ đã đưa ra kết luận rằng mặc dù thực tế, trong những tháng qua, mức thu nhập của người dân Nga đã bị suy giảm nhưng người Nga vẫn tiếp tục ủng hộ nhà lãnh đạo của họ. Lý do vô cùng đơn giản, họ cảm thấy ông Putin đang bảo vệ nước Nga khỏi những mối đe dọa từ bên trong lẫn bên ngoài lãnh thổ Nga cũng như khiến họ cảm thấy tự hào về chính mình và quê hương.

Tỷ lệ ủng hộ cao kỷ lục đối với ông Putin còn xuất phát từ cuộc đối đầu căng thẳng của phương Tây với Moscow liên quan tới số phận tương lai của Ukraine. Cuộc đối đầu này hoặc sẽ khiến Nga trở thành một nền kinh tế độc lập hoặc dẫn tới việc bình ổn mối quan hệ với các nước để quay về tập trung giải quyết những thách thức trong nước.

Trong cả hai viễn cảnh trên, tỷ lệ ủng hộ ông Putin sẽ có những thay đổi nhất định. Bởi lâu nay, tỷ lệ ủng hộ nhà lãnh đạo Nga luôn song hành với tốc độ tăng trưởng kinh tế quốc gia. Theo giới chuyên gia, trong viễn cảnh thứ nhất, một nền kinh tế độc lập chắc chắn sẽ làm giảm chất lượng cuộc sống người dân. Điều này sẽ khiến các mối đe dọa từ bên ngoài không còn là tác động khiến người dân Nga gia tăng sự ủng hộ với nhà lãnh đạo. Còn trong viễn cảnh thứ hai, người dân Nga sẽ có thời gian để tái xem xét chương trình nghị sự quốc gia cũng như đánh giá những sai sót trong đường lối lãnh đạo phát triển kinh tế của ông Putin.

"Khởi đầu năm 2014, chứng kiến hai sự kiện là Thế vận hội mùa Đông Sochi và bán đảo Crimea thuộc Ukraine sáp nhập vào Liên bang Nga, người dân Nga cảm thấy họ cần đoàn kết để chống lại kẻ thù bên ngoài", The Moscow Times dẫn lời nhà xã hội học danh tiếng Sergei Belanovsky.

"Hiện nay, người dân Nga lại có một lỗi lo mới đó là họ sợ sẽ mất những gì mình đang có, và họ phản đối những người có tư tưởng phản đối ông Putin", ông Belanovsky nói thêm.

Trong cuộc họp hôm 31/3, một nhóm nhà phân tích còn đưa ra bản báo cáo mang tên "Giữa Crimea và Khủng hoảng: Tạo sao xã hội Nga phải thay đổi?" do cựu Bộ trưởng Tài chính Alexei Kudrin đứng đầu và được cựu Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu chiến lược tại Moscow, ông Mikhail Dmitriyev cùng ông Belanovsky trình bày.

Đây cũng chính là những chuyên gia đã đưa ra các dự đoán chính xác về làn sóng biểu tình chính trị ở Moscow và một số khu vực trung tâm thành phố sau cuộc bầu cử Hạ viện Nga hồi năm 2011 và cả sự ngưng trệ của nền kinh tế Nga giai đoạn năm 2013 – 2014.


Tỷ lệ ủng hộ đi kèm với tăng trưởng kinh tế

Theo giới chuyên gia, trong suốt 15 năm lãnh đạo nước Nga, ông Putin đã giải quyết hàng loạt vấn đề xã hội được đặt lên làm ưu tiên hàng đầu.

Điển hình, trong những năm 2000, xã hội Nga đã tiến một bước dài về mức độ tiêu thụ hàng hóa, giúp nâng cao chất lượng người dân.

Người Nga kỷ niệm một năm ngày bán đảo Crimea sáp nhập vào Liên bang Nga.

Tới năm 2011, người Nga bắt đầu suy nghĩ nhiều hơn về sự phát triển lâu dài, khi yêu cầu chính phủ chú trọng vào nâng cao chất lượng giáo dục và sức khỏe cộng đồng. Những yêu cầu này đã không được đáp ứng theo nguyện vọng, khiến tư tưởng tức giận ngày càng lan rộng trong người dân Nga.   

Tới cuối năm 2013, chỉ số xã hội học ở Nga ở mức ngày càng tiêu cực khi mà nhiều người mất dần niềm tin vào tương lai. Trong khi, đại đa số người dân tin rằng nước Nga đã bước vào thời kỳ đình trệ, theo các cuộc khảo sát của Trung tâm Levada.

Tuy nhiên, tâm lý tiêu cực trên đã chấm dứt vào đầu năm 2014, khi người dân Nga chứng kiến hai sự kiện lớn là Thế vận hội Sochi và bán đảo Crimea thuộc Ukraine sáp nhập vào Nga. Hai sự kiện này đã tạo niềm tin cho người dân Nga do đó tỷ lệ ủng hộ ông Putin tăng lên nhanh chóng.

Mặc dù, nước Nga đang phải đối đầu với cuộc khủng hoảng kinh tế xuất phát từ việc giá dầu giảm, lệnh trừng phạt từ chính phủ phương Tây liên quan tới cuộc chiến tại Ukraine và cấu trúc nền kinh tế quốc gia hoạt động thiếu hiệu quả nhưng tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Putin vẫn duy trì ở mức cao. Nguyên nhân là người dân Nga cảm thấy rằng nhà lãnh đạo quốc gia vẫn đang bảo vệ họ khỏi những mối đe dọa từ bên ngoài.

"Tỷ lệ ủng hộ ông Putin luôn song hành cùng cảm nhận của người dân Nga về tình hình kinh tế quốc gia. Song, nếu như tác động từ cuộc khủng hoảng Ukraine mờ nhạt dần hoặc cuộc chiến này bị đóng băng, tỷ lệ ủng hộ ông Putin cũng sẽ giảm một cách nhanh chóng", ông Dmitriyev nhận định.

Cũng theo ông Dmitriyev, khi cuộc chiến tại Ukraine mất dần 'tính thời sự', những chương trình tuyên truyền trên đài truyền hình quốc gia sẽ bị lãng quên như những gì đã diễn ra hồi cuối năm 2013 khi người dân Nga bắt đầu tin tưởng các kênh thông tin phi chính thống. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ The Moscow Times - tờ nhật báo tiếng Anh hàng đầu tại Nga, phát hành từ năm 1992. The Moscow Times thuộc sở hữu của công ty Truyền thông Độc lập, công ty xuât bản truyền thông lớn của Nga. 

MINH THU (lược dịch)