Kiev cho rằng số lượng binh sĩ Nga hoạt động bên trong và ngay sát lãnh thổ nước này đã tăng lên hơn 50.000 người, khiến tình hình căng thẳng ở miền đông Ukraine có thể leo thang bất cứ khi nào.

Tờ The Independent dẫn báo cáo từ Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine (NSDC) cho hay gần 9.000 quân nhân thuộc các lực lượng vũ trang Nga được cho đang đóng quân bên trong lãnh thổ Ukraine. Số còn lại hiện đang hoạt động tại khu vực Rostov của Nga. Ngoài ra còn có thêm 33.400 tay súng thuộc “nhóm vũ trang trái phép” cùng chiến đấu với phe nổi dậy tại miền đông Ukraine với 400 xe tăng chiến đấu chủ lực và gần 2.000 xe bọc thép luôn trong tư thế “sẵn sàng chiến đấu”. 

Lâu nay, chính quyền Kiev và giới lãnh đạo phương Tây nhiều lần lên tiếng cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc khủng hoảng tại miền đông Ukraine. Về phần mình, Moscow phủ nhận cáo buộc trên. 

Chiến sự ở miền đông Ukraine chưa có dấu hiệu "sớm chấm dứt". 

Các cuộc tấn công và bắn đạn pháo xảy ra liên tiếp trong những ngày gần đây giữa quân chính phủ Kev và phe nổi dậy miền đông đã buộc các nhà lãnh đạo phương Tây gấp rút đàm phán để tìm kiếm lối thoát cho cuộc khủng hoảng chính trị ở Ukraine. Đặc biệt, số vụ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn Minsk 2 cũng ngày càng gia tăng cả về số lượng và mức độ. Điển hình, từ chiều tối hôm 12/8 tới ngày 15/8, khu vực miền đông Ukraine đã ghi nhận hàng loạt cuộc tấn công sử dụng hệ thống tên lửa đa nòng Grad. 

Kiev cáo buộc quân nổi dậy miền đông đã dùng tên lửa Grad bắn phá khu vực dân sinh tại Opytne, Avdiivka và Starohnativka vào đêm 13/8. Ngay sáng hôm sau (14/8), người đứng đầu NSDC Alexander Turchynov tuyên bố chính phủ Ukraine buộc phải ban bố tình trạng thiết quân luật và huy động toàn bộ lực lượng an ninh. 

“Các lực lượng vũ trang Ukraine hiện không chỉ sẵn sàng chiến đấu đẩy lùi các cuộc tấn công của phe ly khai mà còn đối phó với mọi kẻ thù khác”, ông Turchynov nói. 

Tờ The IoS dẫn báo cáo của Cơ quan Tình báo quân đội Ukraine cho hay 300 hệ thống tên lửa Grad hiện đang hoạt động trên lãnh thổ Ukranine bao gồm 200 chiếc của phe nổi dậy và 100 chiếc của lực lượng vũ trang Nga. Trong đó, nhiều hệ thống tên lửa hiện đang được đặt tại sân bóng đá của thành phố Donetsk. 

Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) nhấn mạnh cơ quan này vẫn đang giám sát chặt chẽ việc thi hành thỏa thuận ngừng bắn Minsk 2 của các bên cũng như hoạt động sử dụng vũ khí hạng nặng, xe tăng trong các cuộc giao tranh. Theo OSCE, phần lớn các vụ việc vi phạm Minsk 2 xảy ra ở khu vực dân sinh, đe dọa tính mạng của người dân. 

Trong thời gian gần đây, phe nổi dậy đã nhiều lần tổ chức tấn công nhằm vào các thị trấn nằm dưới sự kiểm soát của quân chính phủ Ukraine. Điển hình, hồi tuần trước, hơn 400 tay súng thuộc Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng đã bất ngờ tấn công thị trấn Starohnativka nhưng đã bị quân đội Kiev đẩy lùi. 

Còn trong bài phát biểu hồi tuần trước, đại diện phe ly khai, ông Denis Pushilin cho rằng: “Kiev thừa hiểu rằng nếu tiến trình đàm phán thỏa thuận Minsk bị trì hoãn, chiến tranh sẽ không chỉ bùng nổ ở Donbass (miền đông Ukraine) mà nó còn dẫn tới một cuộc chiến lớn hơn”. 

Theo ông Pushilin, Kiev chỉ thi hành thỏa thuận Minsk 2 theo kiểu nửa vời đồng thời cáo buộc quân đội chính phủ có những hành động “khiêu khích” nhằm vào phe ly khai. 

Với hơn 6.000 người thiệt mạng và hơn 1 triệu người phải đi sơ tán kể từ chính phủ Kiev triển khai chiến dịch "chống khủng bố" nhằm vào phe ly khai miền đông, viễn cảnh về một cuộc chiến lớn bùng nổ ở Ukraine trong thời gian tới là hoàn toàn có cơ sở. 

Quân chính phủ Kiev và phe nổi dậy cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn Minsk 2. 

Bộ trưởng Quốc phòng Anh Michael Fallon cũng nhấn mạnh cuộc chiến tại miền đông Ukraine vẫn là “điểm nóng” được đưa ra bàn thảo trong chuyến thăm tới Kiev vào tuần này của mình. Ngoài ra, cuộc chiến này sẽ chưa thể “sớm chấm dứt”. 

Trong khi đó, bản báo cáo của NSDC đã cho công bố chi tiết về số lượng quân nhân Nga được điều động thêm cũng như hoạt động trao đổi thông tin mạng xã hội và sử dụng wifi của binh sĩ Nga trên lãnh thổ Ukraine. Không ít chuyên gia phân tích cho rằng sự xuất hiện ngày càng lớn của quân nhân Nga sẽ làm thay đổi chiến thuật chiến đấu của phe ly khai miền đông Ukraine. 

Theo Giáo sư chính trị Mark Galeotti tại Đại học New York, những bằng chứng được NSDC cung cấp cho thấy Nga đang củng cố các lực lượng để tổ chức một đợt phản công mới. 

“Điều quan trọng hơn cả sự xuất hiện ngày càng nhiều binh sĩ Nga trên lãnh thổ Ukraine là việc hàng ngũ lãnh đạo của các tay súng thuộc Cộng hòa Nhân dân Donetsk và Luhansk tự xưng hiện là những quân nhân Nga đang phục vụ trong lĩnh vực quân đội và an ninh của Nga. Lực lượng ly khai do Nga hỗ trợ vũ trang và ủng hộ đang dần trở thành lực lượng do Nga điều hành”, Giáo sư Galeotti chia sẻ.

Còn theo tướng chỉ huy lữ đoàn Cơ giới số 93 của quân đội Ukraine, Kiev hiện có thể bảo vệ và đáp trả lại các cuộc tấn công. Nhưng nếu lực lượng quân sự Nga kết hợp với phe nổi dậy ở miền đông tổ chức các tấn công xâm chiếm quy mô lớn nhằm vào lãnh thổ Ukraine, nó sẽ khơi mào cho “Thế chiến thứ Ba”. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ The Independent, một nhật báo của nước Anh và thuộc sở hữu của tỉ phú Alexander Lebedev. Được thành lập năm 1986, đây là một trong những nhật báo quốc gia trẻ nhất ở Anh.

MINH THU (lược dịch)