Theo tờ Washington Post, trong khi phương Tây đang tập trung sự chú ý ở Trung Đông thì lệnh ngừng bắn Minsk 2 có rất nhiều dấu hiệu ‘nguy hiểm’ trong vài ngày gần đây.

Washington Post cho rằng, lệnh ngừng bắn Minsk 2 được kí kết hồi tháng 2 vừa qua đang bị vi phạm trắng trợn trong những ngày gần đây. Pháo binh, xe tăng và súng cối hạng nặng của quân ly khai liên tục nhắm vào các vị trí của quân đội Ukraine. Kể từ ngày 4/4, 9 binh sĩ chính phủ đã bị thiệt mạng.

Báo cáo mới nhất của các cơ quan giám sát quốc tế tại Ukraine được phát hành hôm 8/4 khẳng định có một sự gia tăng rất lớn các hoạt động vi phạm lệnh ngừng bắn. Việc phương Tây không phản ứng gì sẽ khiến cho nguy cơ căng thẳng leo thang ngày càng cao.

Quân đội Ukraine trong một đợt huấn luyện tại Mariupol hôm 1/4/2015.

Thỏa thuận ngừng bắn yêu cầu hai bên rút pháo binh, xe tăng và vũ khí hạng nặng ra khỏi các khu vực chiến tuyến và đặt chúng dưới sự giám sát của các quan sát viên thuộc Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE). Tuy nhiên, Washington Post cho rằng, rất nhiều vũ khí vẫn được sử dụng hàng ngày. Washington Post cáo buộc, Nga vẫn đang gửi vũ khí cho ly khai.

Hồi cuối tháng 3/2014, Tư lệnh lực lượng NATO ở châu Âu, tướng Philip Breedlove cũng khẳng định Nga vẫn đang hỗ trợ cho ly khai.

Washington Post cho rằng, ly khai đang tập trung tấn công ở hai khu vực: khu vực gần sân bay Donetsk và phía đông thành phố cảng Mariupol. Trong đó, Mariupol là mục tiêu trọng tâm nhất bởi chiếm được thành phố này sẽ cho phép Moscow mở con đường đất tới bán đảo Crimea mà Nga sáp nhập hồi tháng 3/2014.

Lệnh ngừng bắn Minsk 2 ngày càng mong manh.

Một số chuyên gia dự đoán, ly khai đang chuẩn bị tấn công tổng lực vào Mariupol. Hồi tháng Ba, ông Wesley Clark, cựu chỉ huy NATO, cho rằng Nga đang triển khai tới 9000 binh sĩ để huấn luyện cho 30.000 tới 35.000 quân ly khai ở miền Đông, đồng thời hỗ trợ cho ly khai 400 xe tăng và 700 khẩu pháo.

Theo ông Clark, các lực lượng Ukraine đang chiến đấu rất tốt với ly khai nhưng họ sẽ không thể chống đỡ nếu bị các đơn vị của Nga tấn công. Quân đội chính phủ thiếu rất nhiều trang thiết bị vũ khí, trong đó quan trọng nhất là vũ khí chống giáp có khả năng ngăn chặn xe tăng T-90 của Nga.

Cũng như nhiều chuyên gia ở cả trong và ngoài chính quyền của Tổng thống Mỹ Obama, ông Clark cho rằng, việc Mỹ cung cấp vũ khí phòng thủ cho Ukraine có thể ngăn chặn một cuộc tấn công tiềm năng từ Nga.

Các binh sĩ Ukraine trong một cuộc tập trận.

Ông nói, ít nhất Mỹ cũng nên chuẩn bị sẵn các thiết bị và tuyên bố sẽ cung cấp cho Ukraine ngay lập tức trong trường hợp Ukraine bị tấn công. Nếu như vậy, không những các lực lượng Ukraine có thể sử dụng các vũ khí đó ngay trong trường hợp cần thiết mà còn có tác dụng cảnh báo đối với Moscow.

Theo Washington Post, ông Obama vẫn đang phớt lờ những vi phạm đối với thỏa thuận ngừng bắn Minsk 2 ở Ukraine. Việc các quan chức Mỹ và châu Âu cho biết họ sẽ hành động nếu Nga thực sự tấn công Mariupol được đánh giá là chưa đủ.

Một minh chứng khác cho việc lệnh ngừng bắn Minsk 2 đang có nhiều dấu hiệu nguy hiểm là quân ly khai cũng có những cáo buộc tương tự rằng quân chính phủ đang vi phạm lệnh ngừng bắn. Hôm 9/4, hãng thông tấn Tass của Nga đưa tin Cộng hòa Nhân dân Donetsk cho hay, chỉ trong vòng một tuần, quân chính phủ Ukraine đã có hơn 200 lần vi phạm lệnh ngừng bắn.

Họ khẳng định, quân đội chính phủ Ukraine đã tăng cường tấn công vào các khu vực do quân ly khai kiểm soát ở Donetsk.

Phát ngôn viên quốc phòng của Cộng hòa Donetsk tự xưng, ông Eduard Basurin, nhấn mạnh: “Trong vòng 2 ngày qua, chúng tôi đã ghi nhận khoảng 74 lần vi phạm lệnh ngừng bắn từ phía chính phủ Ukraine. 3 dân quân đã hy sinh và 5 người khác đã bị thương trong các cuộc pháo kích”.

Ông còn khẳng định những địa điểm bị tấn công nặng nề nhất là ở ngoại ô thành phố Donetsk, xung quanh sân bay Donetsk và gần khu dân cư Shirokino gần đó.

Ông cáo buộc quân đội Kiev đã khai hỏa bằng súng cối, xe tăng, súng máy, các loại tên lửa chống tăng và rằng Kiev đang tập hợp quân đội ở khu vực chiến tuyến giữa quân chính phủ và quân ly khai.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ The Washington Post, nhật báo lớn nhất và là lâu đời nhất tại Washington D.C, Mỹ. Bên cạnh những tờ báo lớn khác như The New York Times, The Wall Street Journal và Los Angeles Times, The Washington Post thường đăng tải các phóng sự về Nhà Trắng, Quốc hội và những khía cạnh khác của chính phủ Mỹ.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)