Khác với bài phát biểu thường niên hồi năm 2014, trong bản Thông điệp liên bang kéo dài một giờ đồng hồ tại Quốc hội Nga hôm 3/12, Tổng thống Putin đã không một lần nhắc tới "Ukraine".

Theo RFE/RL, ông Putin đã không có bất cứ lời bình luận hay chỉ trích nào nhắm tới giới chức Kiev hay cuộc chiến ở vùng Donbass cũng như tình hình tại bán đảo Crimea. 

Lâu nay, bản Thông điệp liên bang không chỉ thu hút sự quan tâm của người dân Nga mà còn nhiều nước trên thế giới. Do đó, ông Putin đã chọn cách không nhắc tới cuộc chiến khiến Nga "hao tiền tốn của" và đẩy quan hệ giữa Moscow với phương Tây tụt dốc thảm hại nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. 

Tổng thống Putin không hề nhắc tới tình hình chiến sự ở Ukraine trong bản Thông điệp liên bang hôm 3/12. 

So với bài phát biểu năm nay, trong bản Thông điệp liên bang của Nga năm 2014, ông Putin đã nhắc tới Ukraine 18 lần và thậm chí, chỉ trong 5 phút đầu tiên, nhà lãnh đạo Nga đã 5 lần đề cập tới Ukraine. 

Còn hiện tại, Moscow đang có mối quan tâm mới. Cụ thể là Nga đang triển khai chiến dịch không kích ở Syria nhằm tiêu diệt lực lượng Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS và hậu thuẫn cho chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad. Ngoài ra, vụ việc Không quân Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay ném bom Su-24 của Nga hôm 24/11 cũng đã đẩy quan hệ giữa Moscow và Ankara rơi vào vòng xoáy căng thẳng. 

Trong khi không một lần nhắc tới Ukraine bản thông điệp liên bang của Tổng thống Putin đã 7 lần nhắc tới Thổ Nhĩ Kỳ, 8 lần về Syria và 24 lần về chủ nghĩa khủng bố. 

Còn theo RFE/RL, việc Nga dịch chuyển trọng tâm và phớt lờ Ukraine trong bài phát biểu thường niên cho thấy Moscow đang thất bại trong cuộc chiến ở Donbass và mất dần tính quyết đoán. 

Bởi theo RFE/RL, kế hoạch A của Tổng thống Putin ở Donbas là xâm chiếm dải đất Novorossia kéo dài từ phía bắc thành phố Kharkov tới phía nam Odesa, Nhưng kế hoạch này đã gặp thất bại thảm hại.  

Còn kế hoạch B của nhà lãnh đạo Nga là đưa miền đông Ukraine, khu vực đang nằm dưới sự kiểm soát của phe ly khai, sáp nhập vào Liên bang Nga, cũng không đi tới đâu. 

Tuy nhiên, lý do chính khiến Ukraine lọt ra ngoài tầm ngắm hiện tại của Nga cũng như bài phát biểu của Tổng thống Putin lại xuất phát từ sự logic trong chính sách chính trị của Moscow. 

Trong bài viết gửi lên Hội đồng Đại Tây Dương, tác giả Andrew Kornbluth đã có những nhận xét về sự thay đổi chính sách này của Nga. 

Theo logic của mình, ông Kornbluth cho rằng chính quyền của Tổng thống Putin giờ không còn là "một quốc gia gây sự" mà biến thành "vùng đất của những người khổng lồ chuyên chọc tức phương Tây và làm vui lòng người dân Nga" đồng thời tìm kiếm lợi ích cho chính quyền Kremlin. 

"Hành động can thiệp quân sự tại Ukraine và Syria của ông Putin đã giành được thành công xuất sắc trong việc phân tán sự chú ý trước vấn đề con người và kinh tế Nga đang gặp vấn đề. Trong khi đó, ý tưởng thành lậpCộng hòa Nhân dân Donetsk và Luhansk cũng đã bị gạt sang một bên để bàn thảo về kế hoạch thành lập 'liên minh chống khủng bố' ở Syria", ông Kornbluth viết. 

RFE/RL nhận định rõ ràng, nguyên nhân chính khiến Tổng thống Putin không một lần nhắc tới Ukraine là nhằm tránh kích động phương Tây đồng thời giúp Moscow nhanh chóng thoát khỏi vòng xoáy trừng phạt kinh tế. 

Đây có thể xem là một nhận xét khá tiêu cực của RFE/RL dành cho Putin và các chính sách của Nga. Tuy nhiên, rõ ràng hiện tại, Nga đang thay đổi dần các chính sách đối ngoại, thể hiện vai trò quan trọng của mình tại một trong những điểm nóng của thế giới. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Đài Châu Âu Tự do/Đài Tự do (RFE/RL). RFE/RL là một cơ quan truyền thông do Quốc hội Hoa Kỳ tài trợ. Cơ quan truyền thông này cung cấp các tin tức, thông tin và phân tích thời sự tại các quốc gia Đông Âu, Trung Á và Trung Đông.

MINH THU (lược dịch)