Ung thư đại tràng là một trong những ung thư đường tiêu hóa nếu phát hiện sớm vẫn có tiên lượng tốt, bệnh nhân có thể phẫu thuật cắt bỏ và điều trị hóa chất. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể phát hiện sớm ra bệnh.

Đi bệnh viện muộn vì chủ quan

Bà Nguyễn Thị Th quê ở Văn Giang, Hưng Yên bị đau bụng từ nhiều tháng nay, thi thoảng bụng mới đau nên bà Th cho rằng đó là đau do chu kỳ kinh nguyệt vì đau tức bụng dưới như phụ nữ sắp đến chu kỳ.

Bà cũng không đi khám mà đau quá uống viên giảm đau. Đến khi đau không chịu đựng được, đi đại tiện ra máu nhầy, bà Thảo mới đến bệnh viện khám. Lúc đầu bác sĩ còn chẩn đoán bà bị trĩ cho uống thuốc không khỏi, bà Thảo mới lên Hà Nội khám tại đây nội soi đại tràng, bác sĩ chẩn đoán bà bị ung thư đại tràng giai đoạn 2. Bác sĩ phải phẫu thuật cắt bỏ đoạn đại tràng. Sau phẫu thuật, bà Thảo đang chờ để tiến hành điều trị hóa chất.

Còn ông Nguyễn Công Đ trú tại Thanh Hà, Hải Dương đang điều trị tại Bệnh viện K Trung ương cho biết ông chỉ bị táo bón, hai, ba ngày đi đại tiện một lần. Tiền sử táo bón nên ông Đ cũng chủ quan. Đến khi bụng đau quá, đau sốt liên miên ông mới đi khám, bác sĩ chẩn đoán ung thư đại tràng. 

Bác sĩ Nguyễn Thị Diệu Linh – Phó trưởng khoa Khám bệnh Bệnh viện K trung ương cho biết những bệnh nhân đến khám bệnh đều do chủ quan cứ tưởng bệnh này, bệnh kia. Chính vì thế, 70 % bệnh nhân ung thư đến viện khám khi đã muộn, có đau vì thế, tỷ lệ điều trị thành công không cao như ở các nước tiên tiến.

Hình ảnh polip đại tràng có thể ung thư hóa.

Cách phát hiện ung thư đại tràng sớm

Theo thông tin mạng lưới ung thư Việt Nam, ung thư đại trực tràng (colon rectal cancer) hay còn gọi là ung thư ruột già là loại ung thư hay gặp đứng hàng thứ 2 ở nữ và hàng thứ 3 ở nam giới trên thế giới. Đây là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 4 sau ung thư phổi, ung thư dạ dày và ung thư gan trên thế giới. Tại Việt Nam cũng tương tự như vậy, ung thư đại tràng là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 4 sau ung thư dạ dày, ung thư phổi và ung thư gan.

Bác sĩ chuyên khoa I - Vũ Huy Hiền – Phó trưởng khoa phụ trách khoa Thăm dò chức năng Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, Hà Nội nguyên nhân gây ung thư đại trực tràng do chế độ ăn uống, chế độ sinh hoạt, táo bón kéo dài, thuốc lá, di truyền... Tuy nhiên phần lớn ung thư đại trực tràng xuất hiện từ các polyp ung thư hóa. Polyp tuyến là loại hay ung thư hóa khi mà kích thước > 1cm. Ung thư đại trực tràng có yếu tố gia đình. Đối với những người mà có bố mẹ và anh em ruột bị ung thư đại trực tràng thì khả năng người đó bị ung thư đại trực tràng cao gấp 2-3 lần so với người không có tiền sử gia đình bị ung thư đại trực tràng.

Theo bác sĩ Hiền biểu hiện của bệnh ung thư đại tràng điển hình biểu hiện bằng đi ngoài ra máu, đại tiện lỏng phân lẫn máu như máu cá nhưng cũng có khi chỉ đơn thuần là đau bụng, thậm chí là đi ngoài phân dẹt hoặc đi ngoài khó. Tùy theo vị trí của ung thư mà có vùng đau tương ứng khác nhau. 

Bệnh nhân có thể đi đại tiện lỏng ngày một hoặc nhiều lần, cũng có thể táo bón: 2 hoặc hoặc 3 ngày đi ngoài một lần phân cứng hoặc phải rặn nhiều khi đại tiện, khuôn phân có thể nhỏ hơn bình thường. Gầy sút là biểu hiện muộn, có thể chán ăn, buồn nôn. Đối với ngời lớn tuổi (>50 tuổi) khi có đại tiện phân máu thì trước khi chẩn đoán bị bênh trĩ bao giờ cũng phải loại trừ người đó có ung thư đại trực tràng hay không.

Để phòng bệnh ung thư đại tràng, bác sĩ Hiền bệnh thường xảy ra ở người trên 50 tuổi nên ở tuổi đó mọi người cần tiến hành soi đại tràng dù những người không có triệu chứng. Nếu soi đại tràng hoàn toàn bình thường và không có polyp thì sau mười năm mới phải soi lại. Còn phát hiện polyp bệnh nhân phải theo dõi nội soi thường xuyên hàng năm để sớm chẩn đoán ung thư đại tràng đặc biệt là yếu tố gia đình.

Những người bị viêm loét đại tràng chảy máu hoặc bị bệnh Crohn cần soi đại tràng hàng năm kể từ năm thứ 8 khi phát hiện bị tổn thương toàn bộ đại tràng hoặc từ năm thứ 12 đối với tổn thương toàn bộ đại tràng trái. Để phát hiện những tổn thương loạn sản 

Ph. Thúy