Theo tổ chức nghiên cứu ngành bia Canadean, năm 2015, lượng bia tiêu thụ tại Việt Nam là 3,8 tỷ lít, mức tiêu thụ bình quân 41 lít/người, chỉ sau Hàn Quốc và Nhật Bản tại châu Á.

Kết quả nghiên cứu của Canadean, công ty khảo sát thị trường bia hàng đầu thế giới, cho thấy thị trường bia của Việt Nam có mức tăng trưởng kép hàng năm trong 10 năm qua là 6,4% và 5 năm qua là 5,7%. Bia cũng là thức uống chiếm đến 94% lượng tiêu thụ đồ uống có cồn ở Việt Nam.

Lượng bia tiêu thụ theo đầu người tại Việt Nam trong các năm qua (lít). Nguồn: Canadean.

Dự báo, sản lượng ngành bia Việt Nam trong 5 năm tới sẽ tăng trưởng 4%-5%/ năm, và giá trị sẽ tăng cao hơn vì các sản phẩm giá thành cao đang dần được ưa chuộng hơn.

Theo báo cáo cập nhật về ngành bia mới đây do Công ty Chứng khoán VietCapital (VCSC) thực hiện, phần lớn thị phần bia Việt Nam do 4 doanh nghiệp lớn nhất thị trường thống lĩnh. Habeco, Hue Brewery (do Carlsberg sở hữu 100%) và Sabeco lần lượt là các doanh nghiệp thống lĩnh thị trường miền Bắc, Trung, và Nam, trong khi Heineken NV dẫn đầu phân khúc cao cấp.

Trên cơ sở công bố chính thức của các công ty, VCSC cho rằng bốn công ty này tổng cộng chiếm 90% sản lượng bia bán ra năm 2015. Phần còn lại thuộc về các công ty nước ngoài mới xuất hiện trên thị trường Việt Nam như Sapporo và AB InBev (Budweiser), cũng như các công ty nhỏ hơn trong nước như Masan Brewery (Sư tử trắng) và Southeast Asia Brewery của Carlsberg.

Cơ cấu sản lượng bia Việt Nam theo công ty. Nguồn: Công bố của công ty và VCSC.

Chênh lệch về lượng bia tiêu thụ giữa các vùng miền lý giải cho sự phân hóa giữa thị phần. Sabeco và Habeco tiền thân là doanh nghiệp nhà nước, trong khi Hue Brewery ban đầu là liên doanh giữa chính quyền thành phố Huế và Carlsberg với tỷ lệ vốn góp 50:50. Ba công ty này đã thống lĩnh vùng miền tương ứng. Vì có dân số lớn hơn, thu nhập cao hơn, sẵn sàng chi tiêu hơn, nên thị trường miền Nam tiêu thụ nhiều bia nhất, sau đó là miền Bắc và cuối cùng là miền Trung. Điều này đã quyết định thị phần của ba công ty trên.

Phân khúc cao cấp vừa túi tiền tăng trưởng mạnh nhất trong vài năm qua, với thương hiệu Saigon Special của Sabeco và thương hiệu Tiger của Heineken NV. Trong khi đó, Carlsberg duy trì được thị phần nhờ vị thế vững chắc tại miền Trung, Habeco lại mất dần thị phần do không thành công tại phân khúc cao cấp trong khi tiếp thị và xây dựng thương hiệu kém.

Các doanh nghiệp nước ngoài mới gia nhập thị trường như Sapporo và AB InBev vẫn chưa đạt được kết quả đáng kể. Tuy nhiên, việc các doanh nghiệp này đang tích cực thực hiện tiếp thị khiến cạnh tranh tại các thành phố lớn trở nên gay gắt.

Tuy tập trung vào phân khúc cao cấp hỗ trợ biên lợi nhuận, nhưng Heineken Vietnam Brewery đạt biên lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh năm 2015 trên 30%, cao hơn nhiều so với Sabeco (14%) và Habeco (11%).

Nguyễn Tuân