Mặc dù các đảng bộ cấp huyện và tương đương đã tiến hành đại hội đúng nguyên tắc, thủ tục, hoàn thành các nội dung theo quy định, đạt mục đích, yêu cầu, chỉ đạo của Trung ương. Tuy nhiên, một số đại hội còn tồn tại những hạn chế cần rút kinh nghiệm.

Về quy trình tiến hành đại hội, các Đảng bộ cấp huyện và tương đương đã quán triệt, chấp hành nghiêm túc Chỉ thị số 36- CT/TW của Bộ Chính trị, hướng dẫn của cấp trên, chủ động khắc phục khó khăn, phát huy trách nhiệm của từng cấp ủy viên cũng như các cơ quan tham mưu giúp việc và toàn đảng bộ. Việc xây dựng và thảo luận văn kiện trình đại hội ở nhiệm kỳ này đã có đổi mới hơn, tổ chức lấy ý kiến tham gia vào văn kiện có nhiều tiến bộ. Các cấp ủy cấp huyện đã làm tốt công tác tư tưởng, xây dựng ý thức, trách nhiệm chính trị cho đại biểu, nhất là những nơi có khó khăn. Nhiều đại hội diễn ra trong bầu không khí phấn khởi, sôi nổi, thẳng thắn, phát huy được trí tuệ, dân chủ, đoàn kết của đại biểu đại hội.

Công tác nhân sự cấp ủy, ban thường vụ, bí thư, phó bí thư, ủy ban kiểm tra cấp ủy được thực hiện dân chủ, khách quan, đúng quy trình, hướng dẫn và được cấp ủy cấp trên trực tiếp thẩm định, phê duyệt. Cấp ủy khóa mới nhìn chung đảm bảo tỷ lệ trẻ, nữ, người dân tọc thiểu số, trình độ học vấn, lý luận chính trị được nâng lên so với nhiệm kỳ trước. Công tác bầu cử được thực hiện đúng nguyên tắc, thủ tục, phát huy được trách nhiệm và quyền của đại biểu; hầu hết các đại hội bầu một lần là đủ số lượng; phần lớn các đồng chí cấp ủy viên đương nhiệm được giới thiệu tái cử đều được đại hội tín nhiệm bầu cử tham gia ban chấp hành khóa mới; cán bộ chủ chốt cơ bản trúng cử với số phiếu bầu tín nhiệm cao (từ 86- 100%).

Quang cảnh Đại hội Đảng bộ Quận Đống Đa, nhiệm kỳ 2015- 2020

Công tác tổ chức đại hội, điều hành của đoàn chủ tịch đại hội, hoạt động của đoàn thư ký, ban kiểm phiếu, ban thẩm tra tư cách đại biểu cơ bản đảm bảo yêu cầu, đúng quy chế bầu cử và quy chế làm việc của đại hội.

Những ưu điểm trên xuất phát từ do Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Thường trực các tỉnh ủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đúng chỉ thị số 36- CT/TW của Bộ Chính trị và các quy định, hướng dẫn của Trung ương trong suốt quá trình chuẩn bị, tổ chức tiến hành đại hội ở các đảng bộ trực thuộc, chủ động nắm bắt tình hình, diễn biến của cấp ủy cấp dưới để có ý kiến chỉ đạo, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc hoặc những vấn đề mới phát sinh trong từng đảng bộ.

Các đảng bộ cấp huyện quán triệt, triển khai nghiêm túc chỉ đạo của Trung ương và tỉnh ủy trong công tác chuẩn bị và tổ chức đại hội có hiệu quả; xây dựng tinh thần trách nhiệm, tính tiên phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên và tạo sự đồng thuận cao của cấp ủy để đạt mục địch, yêu cầu đề ra theo tinh thần chỉ đạo của Trung Ương và Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

Công tác tham mưu của các cơ quan tham mưu, giúp việc của tỉnh ủy và các cấp ủy trực thuộc luôn bám sát chức năng, nhiệm vụ, chủ động nắm bắt diễn biến tình hình của đảng bộ để tham mưu, đề xuất chính xác, kịp thời. Các tổ công tác hoạt động tích cực, trách nhiệm, chủ động hướng dẫn các cơ quan chuyên môn cấp dưới thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

Tuy nhiên, nhiên ở một số đại hội còn tồn tại những hạn chế như ở một số đại hội, việc chuẩn bị văn kiện còn chưa thật khái quát, nội dung còn dàn trải, chưa đi sâu vào những vấn đề trọng tâm, bức xúc ở địa phương, đơn vị. Một số chỉ tiêu, giải pháp chưa đồng bộ, chưa khoa học, tính khả thi chưa cao. Có nơi báo cáo kiểm điểm của cấp ủy còn trùng lắp với báo cáo chính trị hoặc nội dung còn nặng về kiểm điểm tình hình, chưa thật rõ nội dung lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy. Nội dung báo cáo chưa cân đối, chú trọng nhiều về kinh tế- xã hội, nhiệm vụ chuyên môn, ít đánh giá về công tác xây dựng đảng, xây dựng hệ thống chính trị; Thời gian dành cho thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn kiện tại một số đại hội còn ít, việc tham gia ý kiến còn mang tính xuôi chiều, nặng về báo cáo thành tích của địa phương, đơn vị, ít tranh luận tại đại hội.

Việc đóng góp ý kiến vào dự thảo văn kiện Đại hội đảng bộ cấp trên còn chung chung, nhiều nơi chỉ thông qua báo cáo tổng hợp ý kiến góp ý của các đại hội cấp dưới...Việc thảo luận về tiêu chuẩn, cơ cấu cấp ủy cấp trên trực tiếp còn nhiều hạn chế, có nơi không tổ chức thảo luận.

Tỷ lệ cấp ủy khóa mới là cán bộ trẻ, cán bộ nữ nhiều nơi chưa đạt theo quy định, nhất là tỉ lệ cấp ủy viên trẻ đạt thấp (chỉ 5-7%). Số dư bầu ban thường vụ cấp ủy một số nơi không đảm bảo quy định.

Cá biệt một số đảng bộ trong đại hội không tiến hành bầu chức danh chủ chốt (bí thư, phó bí thư) nhưng ngay tại phiên họp lần thứ nhất của cấp ủy mới thực hiện chỉ định bí thư, phó bí thư, làm cho một số đại biểu đại hội và đảng viên băn khoăn.

Quy trình, thủ tục thực hiện thí điểm bầu trực tiếp bí thư cấp ủy tại đại hội đảng bộ cấp huyện còn chưa thống nhất giữa các văn bản và còn có điểm chưa thật hợp lí.

Trong báo cáo về đại hội Đảng cấp huyện và tương đương đã chỉ ra nguyên nhân của một số tồn tại, hạn chế đó là: Một số cấp ủy cấp tỉnh có lúc, có nơi chưa tập trung lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời đại hội đảng bộ cấp huyên, nhất là đối với một số đảng bộ có khăn, mất đoàn kết.

Một số cấp ủy cấp huyện chưa quán triệt rõ Chỉ thị 36, hướng dẫn 26, Quy chế bầu cử trong Đảng và các quy định hướng dẫn của Trung ương nên trong tổ chức đại hội còn lúng túng.

Một số quy định, hướng dẫn của Trung ương ban hành chưa kịp thời, có điểm chưa thống nhất như: không hướng dẫn cách thức tổ chức góp ý về tiêu chuẩn, cơ cấu cấp ủy trên trực tiếp tại đại đại hội; quy trình, thủ tục thí điểm bầu bí thư cấp ủy tại đại hội còn có điểm chưa thống nhất giữa hướng dẫn số 34-HD/BTCTW và Quy chế bầu cử trong Đảng; chưa có hướng dẫn cụ thể về số dư trong trường hợp bầu lấy số lượng 2 người nhất là áp dụng khi bầu phó bí thư cấp ủy, hướng dẫn về bầu ủy ban kiểm ra có số dư ban hành chậm; quy định số lượng ủy viên ủy ban kiểm tra cấp huyện chưa phù hợp với thực tế biên chế của cơ quan ủy ban kiểm tra cấp huyện.

Nguyễn Duyên