Khi tận mắt nhìn thấy công sức vun vén của bộ đội ngoài đảo thì mới thấy rằng họ đã không hề quá lời khi so sánh như vậy về những luống rau xanh, đặc biệt trong những tháng cao điểm mùa khô hiện nay.
Dù cuộc sống tại các đảo trên quần đảo Trường Sa hiện nay đã được cải thiện rất nhiều so với trước đây. Nhưng có hai thứ cho đến giờ vẫn luôn trong tình trạng "cháy hàng" là nước ngọt và rau xanh. Tại tất cả các đảo hiện nay đều có khu vực dành riêng để trồng rau, những nơi này được lính đảo chăm sóc rất cẩn thận. Trong ảnh là những luống rau trên đảo Nam Yết.
Tại những đảo nổi như Trường Sa, Song Tử Tây, Sơn Ca... do có không gian tương đối lớn nên các loại rau được trồng khá phong phú, từ bầu, bí, đến rau muống và các loại cải...

Nhìn những luống rau xanh tốt này những người đến thăm có cảm giác lính đảo không còn thiếu rau. Tuy nhiên trên thực tế số rau này chẳng đủ dùng cho một bữa ăn của toàn đảo. Do vậy rau tươi vẫn phải được sử dụng hạn chế và "xoay vòng" trong các đơn vị.
Ngoài những vườn rau tập trung, các chiến sĩ trên đảo còn tận dụng nhiều khoảng trống khác để trồng rau trong những khay nhựa, thùng xốp. Khu vực bao quanh những chậu rau này luôn được quây kín bằng các tấm ván gỗ, ni-lon để tránh gió biển.
Trên đảo Song Tử Tây đã có khu vực trồng rau được quây bằng vòm kính, tuy vậy diện tích còn rất nhỏ.
Để có được những luống rau xanh tốt, người lính phải chăm bón rất vất vả
Trong những tháng mùa khô, ngay cả con người cũng phải hạn chế tối đa sử dụng nước ngọt, nên những luống rau cũng "khát" theo. Trong ảnh là một luống rau vừa gieo hạt được phủ một lớp bao sợi để giữ ẩm.
Không những khí hậu khắc nghiệt, đất đai ngoài đảo cũng rất cằn cỗi do chủ yếu là cát và đá san hô.
Tuy vậy bằng mọi cách, những người lính vẫn luôn làm cho rau trở nên xanh tốt, dù họ rất gian khổ.
Hàng tháng trời mới có tàu từ đất liền chở đồ tiếp tế, trong đó có rau xanh ra đảo. Tuy vậy sau 2 ngày trên biển những bó rau cũng đã bắt đầu héo úa, do đó việc tăng gia rau xanh tại chỗ có ý nghĩa rất quan trong để đảm bảo sức khỏe cho những người lính.

Những gốc cà pháo trên đảo Song Tử Tây bắt đầu trổ hoa.
Đảo Trường Sa là nơi có điều kiện tốt nhất về nhiều mặt, do đó những luống rau ở đây cũng "sướng" hơn vì được tưới thường xuyên.
Một góc vườn rau trên đảo Trường Sa.
Sức sống mãnh liệt của cây đu đủ trên đảo Song Tử Tây.
Nếu trồng rau trên đảo nổi khổ 1 thì trên đảo chìm khổ 10. Tại đây phải mang đất từ đất liền ra, và nơi trồng cũng phải che chắn kỹ hơn. Trong khí đó lại thiếu nước nên các loại rau ở đây ít hơn và rất còi cọc.
Trong ảnh là những cây mồng tơi cháy xém lá vì gió biển tại đảo chìm Đá Nam.
Nguồn rau chính của những người lính tại đây vẫn là các loại bí được mang từ đất liền ra.
Bên cạnh đó họ thường xuyên tăng gia bằng các ủ giá đỗ trong những thùng gỗ. Trong khi tại đảo nổi họ sẽ làm bằng cách chôn hạt đậu xanh trong cát ven bờ biển.
Những ngọn giá tươi ngon và đảm bảo không có chất hóa học.
Tại nhà giàn DK1/17, những người lính còn trồng được một bụi mơ lông rất tốt. Đây là gia vị không thể thiếu trong món gỏi cá và những lúc anh em bị "sôi bụng".

* Những bức hình trên được PV Báo Infonet chụp trong tháng 5/2015.

Nguyễn Cường