"Không thể đang là công dân Việt Nam đang sống ở Việt Nam mà có 2 hộ chiếu, sử dụng 2 quốc tịch. Chế tài của hành vi này là thu lại 1 quốc tịch", ông Nguyễn Hạnh Phúc giải thích hành vi vi phạm Luật Quốc tịch VN của bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường.

Như Infonet đã đưa tin, chiều 17/7, Hội đồng bầu cử quốc gia đã họp phiên thứ 8- phiên họp đột xuất dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia Nguyễn Thị Kim Ngân. Tại phiên họp này, Hội đồng bầu cử quốc gia đã bỏ phiếu kín không xác nhận tư cách đại biểu Quốc hội khóa 14 đối với bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường. 

Trao đổi với báo chí sau đó, ông Nguyễn Hạnh Phúc, Tổng thư ký Quốc hội, Chánh văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia cho biết, bà Hường không được xác nhận tư cách là ĐBQH khóa 14 vì đã vi phạm Điều 4 Luật Quốc tịch Việt Nam.

Xung quanh vấn đề này, sáng nay 18/7, bên lề Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XIV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016 - 2021, làm rõ thêm lý do bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường không được xác nhận đủ tư cách ĐBQH khoá XIV, ông Nguyễn Hạnh Phúc cho biết, Luật Quốc tịch Việt Nam quy định rõ công dân nước Việt Nam chỉ có 1 quốc tịch được công nhận là quốc tịch Việt Nam và khi công dân muốn có 1 quốc tịch nước ngoài thì phải xin thôi quốc tịch Việt Nam. Còn khi công dân ra nước ngoài mà nước họ cho phép 2 quốc tịch, 3 quốc tịch hay 1 thì tùy nước đó.

Bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường.

Theo ông Phúc, Luật pháp Việt Nam hiện hành cho phép 2 quốc tịch đối với người Việt Nam ở nước ngoài (đã có quốc tịch nước ngoài) về Việt Nam thì có thể được cấp quốc tịch Việt Nam, chỉ được sử dụng 1 quốc tịch khi sống tại Việt Nam.

"Anh là người Việt Nam, sử dụng hộ chiếu, quốc tịch nước ngoài thì anh là người nước ngoài. Còn nếu sử dụng hộ chiếu, quốc tịch Việt Nam thì anh là công dân Việt Nam, hưởng mọi quy chế, quyền lợi của công dân Việt Nam. Không thể đang là công dân Việt Nam đang sống ở Việt Nam mà có 2 hộ chiếu, sử dụng 2 quốc tịch. Chế tài của hành vi này là thu lại 1 quốc tịch", ông Phúc giải thích.

Ông Nguyễn Hạnh Phúc cũng dẫn ví dụ một trường hợp trước đây quốc tịch Mỹ khi về sinh sống và làm việc ở Việt Nam thì có quyền có 2 quốc tịch và phải sử dụng quốc tịch Việt Nam mới được hưởng quyền và nghĩa vụ như công dân Việt Nam. Còn về Việt Nam mà dùng quốc tịch Mỹ thì là người Mỹ, được hưởng mọi cơ chế người nước ngoài ở Việt Nam.

Tại cuộc trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Hạnh Phúc cũng cho biết, cho đến phiên họp thứ 7 của HĐBCQG ngày 15/7, HĐBCQG không nhận được bất cứ phản ánh nào về việc bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường đã nhập quốc tịch Malta và việc này vi phạm Luật Quốc tịch Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Cụ thể, luật quy định công dân Việt Nam có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam.

"Việc cơ quan chức năng thông báo bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường nhập quốc tịch Malta làm chúng tôi hoàn toàn bất ngờ và ngay lập tức HĐBCQG đã họp khẩn cấp và bà Nguyệt Hường đã có đơn xin rút. Sau đó, tôi mới tìm hiểu và biết Malta là đảo quốc nhỏ ở Châu Âu và muốn nhập quốc tịch vào chỉ cần đầu tư tiền. Đến thời điểm này, cơ quan chức năng chỉ cung cấp việc nhập quốc tịch nước khác của bà Nguyệt Hường mà chưa bổ sung thông tin nào khác. Hiện cơ quan chức năng vào cuộc việc gì thì tôi không biết. Còn phát hiện vi phạm Luật Quốc tịch thì HĐBCQG đã có quyết định ngay", ông Phúc cho hay.

Về nội dung đơn xin rút làm ĐBQH khoá XIV, ông Nguyễn Hạnh Phúc nói: "Bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường chỉ viết xin thôi không làm ĐBQH nữa vì lý do xét thấy không đủ điều kiện".

Bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường sinh năm 1970, quê xã Thành Lợi (Vụ Bản, Nam Định), là cử nhân Ngôn ngữ, cử nhân Anh văn, thạc sĩ Quản trị Kinh doanh. Bà từng là đại biểu HĐND TP Hà Nội khóa 12, 13; đại biểu Quốc hội khóa 12 và 13. 

Hiện bà Nguyệt Hường là Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần đầu tư TNG Holdings Việt Nam; Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội; Ủy viên Đoàn chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Chủ tịch Hiệp hội Công thương TP Hà Nội; Phó chủ tịch Hội liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài TP Hà Nội; Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội nữ Doanh nhân Việt Nam.

Trước đó, ngày 15/7, tại phiên họp thứ 7, Hội đồng bầu cử quốc gia cũng đã bỏ phiếu kín không công nhận tư cách đại biểu Quốc hội của Trịnh Xuân Thanh (nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang) do có dấu hiệu vi phạm.

Như vậy, sau khi không công nhận tư cách đại biểu Quốc hội của bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường và ông Trịnh Xuân Thanh, Quốc hội khóa 14 hiện còn 494 đại biểu. 

Trao đổi với PV Infonet luật sư Nguyễn Anh Thơm (VPLS Nguyễn Anh, Đoàn Luật sư Hà Nội), bác tư cách đại biểu Quốc hội của bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường do nhập quốc tịch Malta là có căn cứ, đúng pháp luật.

Điều 4 Luật Quốc tịch năm 2008, sửa đổi, bổ sung 2014 quy định: “Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam công nhận công dân Việt Nam có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam, trừ trường hợp Luật này có quy định khác”. Như vậy, về nguyên tắc, nhà nước chỉ công nhận mỗi công dân Việt Nam có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam.

Những trường hợp công dân Việt nam có thể mang 2 quốc tịch:

1/ Có quan hệ hôn nhân với người nước ngoài (theo Điều 9 Luật Quốc tịch năm 2008)

2/ Người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà chưa mất quốc tịch Việt Nam (theo Điều 13 Luật Quốc tịch năm 2008)

3/ Những trường hợp khác: Điều 21 Nghị định số 78/2009/NĐ-CP ngày 22/9/2009 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật quốc tịch: “Trong trường hợp công dân Việt nam vì lý do nào đó mà có quốc tịch nước ngoài (nhập quốc tịch nước ngoài theo con cái, cha mẹ, đầu tư kinh doanh...) và chưa mất quốc tịch Việt nam, thì vẫn có quốc tịch Việt nam. Trong thời hạn 2 năm, kể từ ngày có quốc tịch nước ngoài, người quy định tại khoản 1 Điều này hoặc cha mẹ, người giám hộ của người đó, nếu ở ngoài nước phải thông báo cho Cơ quan đại diện Việt Nam có thẩm quyền theo quy định tại Điều 19 của Nghị định này; nếu ở trong nước phải thông báo cho Sở Tư pháp nơi người đó cư trú việc họ có quốc tịch nước ngoài, kèm theo bản sao giấy tờ chứng minh có quốc tịch nước ngoài. Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, Sở Tư pháp có trách nhiệm ghi vào Sổ quốc tịch khi công dân Việt Nam thông báo có quốc tịch nước ngoài.

Theo Luật sư Thơm, luật cho phép công dân có thể có 02 quốc tịch nên việc bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường hay bất cứ công dân Việt nam nào khác có đủ điều kiện nêu trên, phù hợp với luật pháp quốc tế và nước sở tại thì đều có thể nhập quốc tịch nước ngoài. Nhưng Luật quốc tịch Việt Nam quy định, trong trường hợp công dân Việt nam có thêm quốc tịch nước ngoài thì phải có trách nhiệm thông báo cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Đặc biệt, bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường đang là đại biểu Quốc hội do dân bầu, đại diện cho tiếng nói của nhân dân thì cần thiết phải thông báo cho Quốc hội và các cơ quan khác theo quy định của pháp luật. Đây không còn là việc các nhân mà còn là vấn đề liên quan đến an ninh chính trị của quốc gia. Việc bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường không thông báo cho cơ quan có thẩm quyền về việc nhập quốc tịch Malta là vi phạm Điều 22 Luật tổ chức Quốc Hội 2014; Điều 21 Nghị định số 78/2009/NĐ-CP ngày 22/9/2009 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật quốc tịch.

Điều 22 Luật tổ chức Quốc Hội 2014 quy định tiêu chuẩn của đại biểu Quốc hội:

1. Trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp, phấn đấu thực hiện công cuộc đổi mới, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. 2. Có phẩm chất đạo đức tốt, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gương mẫu chấp hành pháp luật; có bản lĩnh, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền và các hành vi vi phạm pháp luật khác. 3. Có trình độ văn hóa, chuyên môn, có đủ năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công tác và uy tín để thực hiện nhiệm vụ đại biểu Quốc hội. 4. Liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, được Nhân dân tín nhiệm. 5. Có điều kiện tham gia các hoạt động của Quốc hội.

Tuấn Minh