Đến năm 2016, BHYT hộ gia đình vẫn khó triển khai được. Theo các chuyên gia có thể chính sách này vẫn sẽ áp dụng như năm 2015.
BHYT hộ gia đình sẽ tiếp tục "khất".

Luật BHYT sửa đổi tháng 6/2014 áp dụng bắt buộc BHYT toàn dân, trong đó có thực hiện BHYT hộ gia đình. Sau một thời gian thực hiện, BHYT hộ gia đình đã tạm hoãn và sang năm 2016 vẫn chưa biết có thể triển khai được hay không. Theo các chuyên gia, BHYT hộ gia đình còn nhiều khúc mắc và chồng chéo.

Tại cuộc hội thảo về BHYT hộ gia đình và việc triển khai ở cấp xã vừa được tổ chức chiều ngày 4/1 tại Hà Nội, ông Nguyễn Văn Tiên, Phó chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết, mặc dù Luật BHYT sửa đổi có hiệu lực 1 năm, tuy nhiên, khi đi vào thực tế nảy sinh nhiều vấn đề, nổi bật là vấn đề mua BHYT hộ gia đình bắt buộc. 

Theo ông Tiên, khi ông đi thực tế, mỗi xã có 2-3 đại lý BHYT, vừa của UBND, vừa của hội phụ nữ, của trạm y tế. Quy định lại cho rằng UBND lập danh sách các hộ gia đình mà thiếu chủ động ở việc cung cấp bán BHYT. 

Hiện nay, các đại lý bán BHYT ở xã chủ yếu chờ khách tự tới mua, không đi vận động tại nhà. Thậm chí, có xã dán thông báo chỉ bán BHYT vào chiều thứ 2, thứ 5 và thứ 7 theo giờ hành chính tại UBND xã. Điều này không phù hợp vì người nông dân không phải lúc nào họ cũng có thời gian để đi mua thẻ BHYT.

Ông Tiên còn cho biết nhiều người quen của ông ở Nam Định mua thẻ mà 3 tháng sau mới được phát thẻ, chỗ nào nhanh thì mất cả tháng. Theo ông Tiên: “Những điều này khiến người dân khó tiếp cận với BHYT”.

Ông Vũ Xuân Bằng, BHXH Việt Nam cũng thừa nhận những hạn chế khi thực hiện BHYT hộ gia đình. Khi mới thực hiện, dù đã được phổ biến kỹ càng nhưng có xã vẫn bắt người dân đi phải xác minh photo giấy khai sinh, đăng ký kết hôn… khiến thủ tục rất phức tạp. Ngay lúc đó Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã có văn bản yêu cầu đơn giản hóa thủ tục hành chính tới tận các địa phương. 

Ông Bằng cho biết khó thực hiện cũng là vấn đề nhân lực. Ông cho biết để “xin một xuất” biên chế cho cán bộ bảo hiểm xã hội ở một địa phương rất khó và không được chấp nhận. Nếu có người chuyên phụ trách BHYT sẽ tốt hơn, không chỉ riêng BHYT mà có thể kiêm cả BHXH.

Chủ trương BHYT bắt buộc với mục tiêu bao phủ y tế toàn dân mang ý nghĩ nhân văn, tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, việc triển khai cần triển khai theo lộ trình, đẩy mạnh vận động để tạo sự đồng lòng trong nhân dân ... 

Theo ông Nguyễn Văn Tiên, không có chuyện phạt hay chế tài nào đối với đối tượng tự nguyện khi không tham gia BHYT. 

Tuy nhiên, khi chi phí y tế tăng cao, ai không tham gia BHYT sẽ phải chấp nhận trả giá cao…

Bên cạnh đó phải đổi mới cơ chế cấp thẻ BHYT cấp xã, UBND các cấp cần quan tâm đến nhóm mà ngân sách đã cấp, hỗ trợ (biển đảo, bãi ngang, cận nghèo…); biên chế viên chức, công tác viên ở xã cho công tác y tế, bảo hiểm….Sau 3-4 năm với giá dịch vụ y tế được điều chỉnh, sẽ tiến tới áp dụng chặt chẽ BHYT hộ gia đình.

Ph. Thúy