Đó là câu hỏi của nhiều người quan tâm đến kết luận thanh tra Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD). Kết luận thanh tra chỉ rõ nhiều sai phạm nghiêm trọng tại Tổng công ty này.

Câu hỏi “vì sao Kết luận thanh tra chỉ rõ sai phạm tại Tổng công ty HUD  là hết sức nghiêm trọng nhưng lại không chuyển cơ quan điều tra xử lý?” tại cuộc họp báo, thường kỳ của Thanh tra Chính phủ sáng 23/07, đã khiến cả hội trường nóng lên.

Một trong dự án của HUD (Ảnh Vneconomy)

Trả lời câu hỏi này, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Ngô Văn Khánh cho biết: “Qua thanh tra Tập đoàn HUD, có phát hiện sai phạm, chúng tôi nhận định là nghiêm trọng”.

Cũng theo ông Khánh, sai phạm thể hiện, thứ nhất là làm trái và buông lỏng quản lý trong hoạt động ủy quyền kinh doanh dự án bất động sản cho các công ty thành viên với quy mô rất lớn. Thứ 2, thiếu trách nhiệm trong việc trích trước chi phí trọng yếu trong kinh doanh bất động sản váo giá vốn kinh doanh.

Thanh tra Chính phủ đã làm việc rất kỹ với Tập đoàn, cũng trải qua thời kỳ rất dài, có những người đảm nhận chức vụ đó đã nghỉ. Sau đó, Thanh tra Chính phủ cũng làm việc với Bộ Xây dựng nhiều lần. 

Ông Khánh chia sẻ: “Chúng tôi có làm việc với cơ quan tố tụng 2 lần. Tuy nhiên, để thực hiện theo thông tư chuyển các vụ việc có dấu hiệu cấu thành tội phạm sang cơ quan điều tra, phải hội đủ các yếu tố cấu thành tội phạm. Khi làm việc rà soát lại đánh giá nghiêm trọng, nhưng thiệt hại chúng tôi chưa đánh giá được. Khi làm việc với cơ quan tố tụng thống nhất với cơ quan tố tụng chưa xác định được hậu quả vào thời điểm kết thúc thanh tra, kết luận thanh tra. Chính vì thế cho nên, chúng tôi thống nhất chưa thể chuyển cơ quan tiến hành tố tụng”

Tuy nhiên, ông Khánh cũng nhắc đến kiến nghị tại trang 3 Kết luận Thanh tra như sau: “Kết quả thanh tra cho thấy, việc quản lý sử dụng vốn, tài sản và hoạt động kinh doanh của HUD đang trong tình trạng hết sức khó khăn, nhiều khả năng mất vốn. Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng căn cứ Kết luận thanh tra này, với trách nhiệm đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước và quản lý ngành, phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát xử lý theo thẩm quyền và pháp luật để HUD khắc phục tồn tại gắn với tái cơ cấu theo đề án được phê duyệt hiệu quả và xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân có khuyết điểm, sai phạm theo đúng pháp luật”

Trước đó, Thanh tra Chính phủ công bố kết quả thanh tra việc chấp hành pháp luật về quản lý, sử dụng vốn tài sản tại Tổng công  ty (HUD), Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra hàng loạt những thiếu sót, vi phạm.

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra HUD làm trái và buông lỏng quản lý hoạt động uỷ quyền kinh doanh dự án cho các đơn vị thành viên với quy mô lớn. Các dự án đô thị sau khi đầu tư hạ tầng kỹ thuật, HUD không tiếp tục đầu tư công trình trên đất hoặc chuyển nhượng đất có hạ tầng cho nhà đầu tư thứ cấp mà uỷ quyền đầu tư kinh doanh cho các công ty thành viên. 

Đây là việc làm trái Điều lệ tổ chức hoạt động và quy chế tài chính của HUD.HUD bị xác định thiếu trách nhiệm trong quyết định đầu tư, kinh doanh dự án đô thị. Từ năm 2011 về trước, HUD đã quyết định các dự án đầu tư vượt xa năng lực tài chính, quản trị dẫn đến chậm trễ triển khai, sản phẩm dở dang quá nhiều, hàng tồn kho lớn. Điều này đẩy HUD và một số đơn vị thành viên đến tình trạng khó khăn. Nợ phải trả lớn, doanh thu, thu nhập giảm mạnh, kinh doanh kém hiệu quả.

HUD cũng thiếu trách nhiệm đối với việc trích trước chi phí trọng yếu trong kinh doanh bất động sản vào giá, vốn kinh doanh. Tại dự án Việt Hưng, trích thiếu chi phí phải trả quá nhiều dẫn đến hậu quả thiếu nguồn vốn để xây dựng hoàn trả khối lượng các hạng mục công trình còn nợ. Tiền nợ công trình hạ tầng khoảng 4.500 tỷ đồng…

Tuy nhiên, tại thông cáo của Chính phủ, toàn ngành đã triển khai 2.842 cuộc thanh tra hành chính và 116.334 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành tại 268.251 tổ chức, cá nhân. 

Qua thanh tra đã chấn chỉnh quản lý, hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật trên nhiều lĩnh vực; phát hiện vi phạm về kinh tế 11.298,6 tỷ đồng, 655,9 ha đất; kiến nghị thu hồi về ngân sách nhà nước 7.593,5 tỷ đồng (đã thu hồi 6.203,3 tỷ đồng đạt 81,7%) và 514,9 ha đất; xuất toán, loại khỏi giá trị quyết toán và đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét xử lý 3.705 tỷ đồng, 141 ha đất; ban hành 106.562 quyết định xử phạt vi phạm đối với tổ chức, cá nhân với số tiền 1.830 tỷ đồng; kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với 405 tập thể, 23 cá nhân; chuyển cơ quan điều tra xử lý hình sự 28 vụ, 32 đối tượng. Trong các vụ việc chuyển cơ quan điều tra xử lý không có HUD.

Hồng Chuyên