Vì sao Mỹ muốn phe cứng rắn giành thắng lợi trong bầu cử Tổng thống Iran?

Đức Dũng (lược dịch)

Trong bối cảnh cuộc bầu cử Tổng thống Iran đang đến gần với việc Tổng thống đương nhiệm Hasan Rouhani đang nhận được sự ủng hộ lớn của người dân Iran, chiến thắng của đối thủ ông Rouhani là Ibrahim Raisi theo trường phái cứng rắn sẽ có lợi hơn nhiều
Tổng thống đương nhiệm Iran, Hasan Rouhani

Trong bối cảnh cuộc bầu cử Tổng thống Iran đang đến gần với việc Tổng thống đương nhiệm Hasan Rouhani đang nhận được sự ủng hộ lớn của người dân Iran, chiến thắng của đối thủ ông Rouhani là Ibrahim Raisi theo trường phái cứng rắn sẽ có lợi hơn nhiều cho phương Tây.

Nhận định trên do chuyên gia phân tích Elliott Abram viết trên bài báo cho tờ Politico.

Theo tác giả bài viết, hiện có một loạt nguyên nhân khiến Mỹ ủng hộ ứng cử viên theo trường phái cứng rắn Ibrahim Raisi và chống lại đương kim Tổng thống Rouhani - người đang nhận được sự ủng hộ của cử tri Iran và theo đuổi trường phái ôn hòa.

Theo tác giả bài viết, trong thực hiện chính sách đối nội, Tổng thống Rouhani hầu như không làm gì để cải thiện thực trạng quyền con người ở Iran. Còn trong chính sách đối ngoại, cũng không thể gọi ông Rouhani là Tổng thống “ôn hòa” vì trong thời gian cầm quyền Tổng thống Iran, ông Rouhani đã thực hiện chính sách khá hiếu chiến ở Trung Đông.

Cụ thể, nếu trước đó Iran chỉ thực hiện các biện pháp chống Bahrain nhờ các phương tiện truyền thông thì hiện Iran, theo The Washington Post, lại đang sử dụng “các mắt xích là các lực lượng phiến quân được trang bị vũ khí hạng nặng, được cung cấp và vũ trang từ Iran” cho các mục đích của mình. Ngoài ra, tháng 10/2016, các lực lượng nổi dậy ở Yemen dường như đã sử dụng tên lửa do Iran cung cấp để tấn công vào các tàu chiến của Hải quân Mỹ.

Ngoài ra, hiện có hàng chục nghìn công dân Iran đang tham chiến tại Iraq, trong khi lực lượng tinh nhuệ nhất của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và một phần bộ binh Iran cũng đang tham chiến tại Syria. Một số chuyên gia cho rằng sau khi Thỏa thuận Hạt nhân Iran được ký kết năm 2015, “một cuộc cách mạng quy mô lớn đã được thực hiện đối với Quân đội Iran, nó cho thấy tham vọng thành lập đế chế quân sự của Iran trong khu vực để khôi phục vị thế hàng đầu cho Iran tại Trung Đông”.

Tất cả các sự kiện trên đều diễn ra trong nhiệm kỳ cầm quyền của ông Rouhani. Điều này cho thấy hoặc là ông Rouhani ủng hộ các bước đi này, hoặc là không thể kiểm soát được nó. Những động thái này cho thấy ông Rouhani hoàn toàn không phải là chính trị gia “ôn hòa”. Ông Rouhani thậm chí có thể là “bậc thầy” trong việc tạo ra cảm giác cho người khác rằng ông là người “ôn hòa” nhưng trên thực tế lại hoàn toàn ngược lại.

Tổng thống Iran đương nhiệm
Đối với ông Raisi, đây được biết đến là chính trị theo đuổi đường lối cứng rắn. Hồi tháng 4/2017, ông Raisi đã từng tuyên bố rằng người dân Mỹ sẽ phải lo sợ Iran. Ông Rouhani là người theo đuổi quan điểm cứng rắn, không chấp nhận thỏa thuận đối với đề nghị của cựu Tổng thống Barack Obama về “một sự cân bằng trong khu vực” khi cả Iran, Ả rập Xê út và các quốc gia khác “cùng điều hành” Trung Đông.

Ông Raisi cũng nổi tiếng bằng việc tham dự cái gọi là “Ủy ban chết chóc” khi đã từng là một trong các quan tòa đưa ra phán quyết xử trảm từ 4.000-5.000 tù nhân chính trị vào năm 1988. Theo tác giả, dù nhiều năm đã trôi qua nhưng quan điểm của ông Raisi không thay đổi nhiều. Điển hình là năm 2010 ông đã phán quyết xử tử 10 người biểu tình.

Như vậy, nếu Raisi duy trì được quyền lực thì ông có thể trở thành ứng cử viên chính thay thế Đại giáo chủ Ali Hameini đảm nhiệm chức vụ Thủ lĩnh Tối cao Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Trong bối cảnh này, bất cứ người dân thường Mỹ nào cũng đều mong muốn Raisi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Iran sắp tới bởi lý do rất đơn giản: Tổng thống đương nhiệm Iran cho thấy ông không đủ khả năng đạt được sự thay đổi nào đó trong chính sách của Iran. Vai trò của ông Rouhani, theo tác giả bài viết, là khiến cho châu Âu nghĩ rằng một người “ôn hòa” đang điều hành Iran.

Nếu bầu cử một cách công bằng, theo tác giả bài viết, Rouhani sẽ là người giành chiến thắng và khi đó sẽ xuất hiện hàng loạt bài báo viết rằng Iran sẽ trở thành quốc gia ôn hòa, sẽ cải tổ và sẽ thay đổi. Nhưng đây sẽ là suy nghĩ hết sức sai lầm.

Trong trường hợp ứng cử viên Raisi giành chiến thắng thì sẽ có 2 khả năng xảy ra. Thứ nhất, một điều sẽ trở nên rõ ràng, trước hết với chính người dân Iran, là việc cuộc bầu cử của họ đã diễn ra không trung thực và khi đó khoảng cách giữa người dân với chính quyền ngày càng xa nhau, đồng nghĩa với suy thoái đang đón chờ Iran.

Thứ hai, cả thế giới sẽ ngạc nhiên bởi “môi trường thực sự của chế độ Iran”. Đây chính là lý do, theo tác giả bài viết, khiến Mỹ mong muốn ông Raisi trở thành người giành chiến thắng trong bầu cử Tổng thống Iran sắp tới.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet