Theo báo Izvestia: một hiện tượng lạ lùng đã xảy ra ở nước Nga - thanh niên Nga háo hức lên đường nhập ngũ, dù không hề được gọi. Điều này trái ngược với đầu thập niên 90, khi các điểm gọi nhập ngũ ở Nga có rất ít thanh niên tham gia.
Thanh niên Nga háo hức lên đường nhậ ngũ.

Lý giải hiện tượng này, ông Aleksandr Kanshin, Phó Chủ tịch Ủy ban xã hội trực thuộc Bộ Quốc phòng Nga nêu 2 nguyên nhân chính:

Một là uy tín quân đội Nga ngày càng cao. Hai là ngày nay, phục vụ quân ngũ đã trở nên an toàn hơn trước.

Ngoài ra, còn tính đến yếu tố khác: Luật Nga cấm bổ nhiệm các vị trí trong các cơ quan nhà nước, nếu người đó chưa qua quân ngũ.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, hiện có những xu hướng bất thường liên quan đến lời kêu gọi nhập ngũ: nếu đầu những năm 1990 vấn đề thiếu tân binh do hàng trăm nghìn người trốn đi lính đã làm Bộ Quốc phòng Nga gặp một phen khốn đốn, thì hiện tại lại đang diễn ra tình huống ngược lại: đó là rất nhiều công dân Nga vui mừng được thực hiện nghĩa vụ quân sự nhưng quân đội thì đã thừa quân số (hết chỗ). 

Phải thi tuyển mới được vào trại lính

Việc thực hiện nghĩa vụ quân sự có thời hạn trở nên thu hút hơn vì hai lý do: một là uy tín quân đội Nga ngày một gia tăng, hai là việc đi lính đã an toàn hơn. Ngoài ra, pháp luật LB Nga hiện tại cấm những người không thực hiện nghĩa vụ quân sự giữ chức vụ trong các cơ quan nhà nước. Kết quả là số lượng người trốn đi lính rất ít. Ủy ban xã hội thuộc Bộ Quốc phòng Nga thường xuyên nhận được những lời phàn nàn về việc nhiều người muốn đi lính nhưng không được gọi nhập ngũ. Số lượng người muốn nhập ngũ tăng lên hàng năm ở các khu vực.

Theo số liệu mà tôi có, số người muốn nhập ngũ mà không nhận được giấy gọi chiếm hơn 3% lượng tân binh cả nước (khoảng 8.000-10.000 người), - ông Kanshin Phó Chủ tịch Ủy ban xã hội trực thuộc Bộ Quốc phòng Nga cho biết.

Một thành viên của Ủy ban Quốc phòng thuộc Duma quốc gia Nga, nghị sĩ Đảng Cộng sản Vladimir Bessonov lại có nhận định khác.

Lượng lính trốn nhập ngũ giảm đáng kể, nhưng lại xuất hiện một vấn đề khác – đó là vấn đề “được nhập ngũ” – ông Bessonov nói. Theo nghị sĩ này, số người sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự nhưng không được gọi chiếm khoảng 10-14% tổng số tân binh của quân đội Nga.

Vài năm trở lại đây có khoảng 150.000 thanh niên đã nhập ngũ theo những lời kêu gọi của quân đội và 30.000-45000 người trẻ khác không được đáp ứng nhu cầu nhập ngũ.

Tuy vậy nghị sĩ Bessonov cho rằng, những người không được gọi nhập ngũ không nên quá thất vọng.

Chúng tôi sẽ triệu tập trong những lần kêu gọi nhập ngũ tiếp theo – ông Bessonov đảm bảo, đồng thời xác nhận, vào năm 2017 sẽ xuất hiện lỗ hổng về nhân khẩu học, theo đó lượng công dân từ 18 tuổi trở xuống sẽ giảm đi, “và những người không được tham gia nghĩa vụ quân sự có thể được nhận vào quân đội LB Nga”.

Tân binh không phù hợp cho hoạt động quân sự

Mùa xuân năm ngoái, Bộ Tổng tham mưu quân đội Nga thông báo, có hơn 600.000 thanh niên trẻ tham gia chiến dịch tuyển dụng lính nghĩa vụ nhưng chỉ tiêu tuyển chỉ có 154.000 người. Nghĩa là có ¾ công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự đã không được triệu tập.

Khi đó Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu xác nhận, lượng lính hợp đồng của Nga đã vượt quá số lính nghĩa vụ. Theo số liệu của Bộ Quốc phòng Nga thời điểm đó số lượng quân nhân chuyên nghiệp là 300.000 người (được biết, vào cuối năm nay con số này dự kiến sẽ đạt 350.000) và tân binh  - 276.000 người.

Chủ tịch Liên minh Ủy ban các bà mẹ của binh sĩ Nga Valentina Melnikova thì nhận định, một vấn đề lớn phát sinh ở đây: đó là các cơ quan gọi nhập ngũ đang thực hiện kế hoạch của mình bằng mọi giá, kêu gọi ồ ạt cả những thanh niên có sức khỏe không tốt dẫn tới rất nhiều khó khăn sau khi họ nhập ngũ.

Những trường hợp như thế đang liều mạng với sức khỏe của mình do sự không đồng nhất về các điều kiện tham gia nghĩa vụ quân sự của các cơ quan kêu gọi nhập ngũ Nga, còn những chỉ huy quân đội thì đang mạo hiểm với sự nghiệp của chính họ do phải chịu trách nhiệm về những trường hợp này. Nhà nước không chỉ thu nhận một người lính mà còn phải dành nhiều chi phí để chữa bệnh cho họ.

Bà Melnikova cho Izvestia biết, một tháng nằm viện của một binh sĩ Nga tốn khoảng 100.000 rúp. Trong khi số tiền chi để chữa bệnh cho những tân binh Nga có sức khỏe không tốt có thể dùng để thuê nhiều lính hợp đồng khác cho Nhà nước.

Theo số liệu bà Melnikova cung cấp, hơn 50% tân binh quân đội Nga có tình trạng sức khỏe không phù hợp với nhiệm vụ được giao, và nhìn chung ở Nga hiện tại không có thanh niên nào ở lứa tuổi 18 mà không vướng bệnh tật nào cũng như có sức khỏe lý tưởng để thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Bậc thang xã hội

Nghị sĩ Vladimir Bessonov lại bày tỏ quan điểm ngược lại: uy tín của quân đội gia tăng tới mức hàng loạt những thanh niên trẻ khỏe thuộc những gia đình giàu có đã lên đường nhập ngũ.

Chúng tôi đã sửa đổi luật để đảm bảo rằng anh sẽ không thể có chức vụ trong các cơ quan nhà nước nếu anh chưa thực hiện nghĩa vụ quân sự mà không có lí do chính đáng – nghị sĩ Nga tiếp tục. Và sau khi sửa đổi luật này con cái của các vị quan chức cấp cao thi nhau nhập ngũ.

Thường đây là những nhân vật có lối sống lành mạnh, tập luyện thể dục thể thao, thông qua các chuẩn mực TRP (Sẵn sàng cho Lao động và Quốc phòng) của nhà nước. Bởi vì rất khỏe mạnh và tỉnh táo, tầng lớp thanh niên này đang trở thành trung tâm quyền lực trong quân đội và tạo ra một bầu không khí trong lành trong các đơn vị bộ đội.

Một bác sĩ làm việc tại bệnh viện quân sự ở Moscow Vladislav N. cho hay, những năm gần đây “lính nghĩa vụ nổi bật (hơn) bởi tri thức”.

Họ rất thông minh, được giáo dục tốt, thậm chí các sĩ quan cũng đối xử với họ khác trước. Nếu một người lính lịch sự và có học vấn, sẽ không ai la mắng anh ta bằng những lời tục tĩu. Còn có trường hợp đi nghĩa vụ để hưởng đặc quyền vào (thẳng) đại học, vì sự nghiệp tương lai. Dù là trường hợp nào thì “chất lượng” các tân binh cũng đã tăng lên - bác sĩ quân y nhận định.

Nhận thức xã hội đang dần thay đổi – Phó Chủ tịch Ủy ban xã hội thuộc Bộ Quốc phòng Nga Alexander Kanshin cũng đồng tình với ý kiến của vị bác sĩ quân y – Trước khi người ta cho rằng chỉ những kẻ ngu đần không vào được đại học mới tham gia nhập ngũ, “nếu không đỗ đại học thì anh sẽ đi bộ đội”. Nhưng hiện giờ ngay cả những nhà khoa học cũng công nhận, tiềm năng tri thức của lực lượng vũ trang đang dần được nâng cao.

Thật vậy, theo kết quả cuộc hiệu triệu nhập ngũ đầu năm 2014 của Bộ Quốc phòng Nga, trong số 154.000 quân được tuyển có 30.000 người (chiếm 19% tổng số tân binh) có trình độ văn hóa cao và khoảng 40.000 chiến sĩ (chiếm 25% tổng số tân binh) đã được đào tạo chuyên ngành cụ thể trong các trung tâm Dossaf của Nga (Dossaf là chương trình huấn luyện quân sự được thực hiện trên toàn lãnh thổ Nga).

Chủ tịch liên hiệp quân nhân toàn Nga Oleg Shvedkov cho hay, phần lớn lính nghĩa vụ đến từ những thị trấn nhỏ, các khu định cư và làng mạc của người lao động, và nếu nói về điều gì đã thay đổi trong những thập kỷ gần đây thì đó chính là so với những năm 90 của thế kỷ trước thì trong những năm 2000 tầng lớp thanh niên đã có sức khỏe dồi dào hơn.

Trước đây vài thập kỷ, cứ hai tân binh lại có một người không đủ cân nặng tiêu chuẩn, họ sẽ được vỗ béo trong hai tuần liên tiếp trước khi bắt đầu được huấn luyện quân sự. Bây giờ những vấn đề này đã giảm hẳn. Rõ ràng chế độ ăn uống, dinh dưỡng tại các khu vực nông thôn đã tốt hơn nhiều so với những năm 90 của thế kỷ trước – ông Shvedkov kết luận.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ tờ báo Izvestia, một trong 10 tờ báo điện tử uy tín, có lượng đọc nhiều nhất tại Nga.

Đức Dũng (lược dịch)