Sáng ngày 24/11, máy bay ném bom Sukhoi Su-24 thuộc thành phần nhóm không quân Nga tham chiến chống IS tại Syria đã bị cặp chiến đấu cơ F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ bằng tên không đối không.
Máy bay Su-24 của Nga bị bắn hạ hôm 24/11.
Theo chuyên gia địa chính trị và quân sự Semyon Bagdasarov - giám đốc Trung tâm nghiên cứu các nước Trung Cận Đông và Trung Á, Viện Hàn lâm khoa học Nga, không thể coi sự cố Su-24 của Nga là một tình huống bất ngờ.

Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với kênh truyền hình quốc phòng STAR, chuyên gia Bagdasarov cho hay: “Hành động này đã được dự đoán trước. Các bạn hãy tự phán xét: Thổ Nhĩ Kỳ không dưới một lần tuyên bố về việc thành lập vùng đệm tại một khu vực và sau đó họ vẫn tiếp tục thực hiện kế hoạch của mình.

Vậy ở đây đang nói tới khu vực nào? Đó là khu vực biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Syria thuộc phía Tây Bắc Syria. Hiện nay lực lượng quân đội chính phủ Syria và nhóm vũ trang hồi giáo Hezbollah ủng hộ chính phủ Tổng thống Assad đang hoạt động tại khu vực này.

Hezbollah cũng là lực lượng đại diện cho Iran trong liên minh chống khủng bố. Như bạn đã biết, hiện không quân của chúng ta (Nga) đang hỗ trợ cho hoạt động của các lực lượng dân quân chống IS”.

Theo ông Bagdasarov, Thổ Nhĩ Kỳ đang có kế hoạch đưa nhóm 7.000 quân nổi dậy Turkmen vào khu vực này với danh nghĩa đấu tranh chống lại “Nhà nước Hồi giáo tự xưng” IS.

“Đây không chỉ là lực lượng lớn mà còn được đào tạo bởi các chuyên gia quân sự Thổ Nhĩ Kỳ. Trong hàng ngũ của nhóm phiến quân Turkmen còn có sự hiện diện của các sĩ quan quân đội Thổ Nhĩ Kỳ”, - chuyên gia quân sự nhấn mạnh.

Để chứng thực nhận định của chuyên gia Nga, chúng ta có thể nhắc lại sự kiện: không lâu trước đây Thổ Nhĩ Kỳ đã cáo buộc máy bay của Nga trong thời gian không kích các mục tiêu IS đã ném bom vào một khu vực dân cư có người Turkmen sinh sống.

Ông Bagdasarov còn cho biết, liên quan tới vụ việc này, phía Thổ Nhĩ Kỳ đã khiếu kiện Nga lên Hội đồng Bảo an LHQ. Song song đó, Mỹ cũng đang tăng cường hoạt động tại căn cứ không quân Incirlik đóng tại biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Syria.

Như đã biết, không quân Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ cùng sử dụng căn cứ không quân này. Nó cũng là cơ sở phía Đông của Bộ Tư lệnh Không quân Mỹ ở châu Âu.

Gần đây Mỹ đã gửi đến căn cứ Incirlik một nhóm các chiến đấu cơ, bao gồm cả máy bay tiêm kích đánh chặn F-15 được trang bị tên lửa không đối không. Vậy Mỹ làm thế với mục đích gì? Tại sao lại cần cả tên lửa?

Giả thuyết hợp lý là các máy bay này sẽ được sử dụng chống lại các máy bay của IS. Nhưng thực tế là IS, như chúng ta biết không có các máy bay chiến đấu. Vì vậy, có thể các chiến đấu cơ của Mỹ có mặt tại đây là để tấn công các máy bay Nga đang hoạt động trên bầu trời Syria. 

“Thật kỳ lạ, khi Ngoại trưởng Mỹ John Kerry lại lên tiếng bảo vệ mạnh mẽ việc thành lập vùng đệm nói trên. Đó cũng là nguyên do chứng minh các hành động khiêu khích, bao gồm cả sự cố Su-24 của Nga chỉ còn là vấn đề thời gian”, - nhà chính trị bổ sung.

“Bây giờ chúng ta nên làm gì và đáp trả như thế nào? Năm 1987 trên Tạp chí "Bình luận quân sự nước ngoài" tôi có một bài nói về các đặc điểm quốc gia của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng tôi thấy, tình hình đã thay đổi, hiện tại nếu chúng ta nhân nhượng, nếu ta không có hành động đáp trả với phía Thổ Nhĩ Kỳ, thì sẽ gây ra các phản ứng tồi tệ với quy mô lớn hơn nữa. Vậy cụ thể chúng ta cần làm gì? Tôi cho rằng, ta phải tấn công vào điểm yếu nhất của Thổ Nhĩ Kỳ - đó là ủng hộ người Kurd ở Syria”, - ông Bagdasarov kết luận.

Oanh tạc cơ Su-24 của Nga.

Các chuyên gia phân tích quốc tế tỏ ra khá mâu thuẫn nhau khi dự báo phản ứng của ông Putin. Trên blog cá nhân, giáo sư Mark Galeotti thuộc Trung tâm Vấn đề toàn cầu (CGA) của Đại Học New York nhận định ông Putin không muốn mở một cuộc chiến ngoại giao mới khi vấn đề Ukraine đang bế tắc trong khi Nga còn tiếp tục chiến dịch can thiệp quân sự ở Syria.

“Nga đang chật vật với hàng loạt biện pháp cấm vận quốc tế” - giáo sư Galeotti nhấn mạnh. Nếu Nga dùng những biện pháp quân sự mạnh tay, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cầu viện sự giúp đỡ của NATO.

Báo Business Insider dẫn lời nhà phân tích Boris Zilberman thuộc tổ chức Foundation for Defense of Democracies lo ngại Nga có thể sẽ mạnh tay trả đũa Thổ Nhĩ Kỳ, có thể là bắn rơi một máy bay chiến đấu của nước này. Hành động đó sẽ khiến xung đột bùng lên.

Chuyên gia Zilberman dự báo có thể Matxcơva sẽ tận dụng sự phụ thuộc của Thổ Nhĩ Kỳ vào khí đốt Nga để trả đũa Ankara, nhưng phương án này sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới chính lợi ích kinh tế của Nga. Một phương án khác là Nga sẽ cung cấp vũ khí cho lực lượng người Kurd ở Syria và Iraq.

Ông Semen Bagdasarov tốt nghiệp Trường Huấn luyện Chiến xa Ulyanovsk, Học viện chính trị quân sự và tham gia một số khóa học ngôn ngữ. Trong quá trình phục vụ quân đội, ông được nhận hàng loạt giải thưởng nhà nước, trong đó có Huân chương vì lòng quả cảm. Hiện tại ông là một đại tá về hưu.  

Ông được bầu là nghị sĩ Duma quốc gia Nga, là tác giả của hơn 200 ấn phẩm về các vấn đề Hồi giáo, Trung Á và Trung Cận Đông. Ông là chuyên gia phân tích của cuộc chiến chống khủng bố và có mối quan hệ tốt đẹp với hàng loạt các nhà lãnh đạo chính trị và tôn giáo ở khu vực Trung Á và Trung Cận Đông. Ông cũng duy trì liên hệ với thủ lĩnh các đảng phái cánh tả ở Lebanon, Romania, Bulgaria và Ai Cập.

Đào Cảnh