Vì sao Trung Quốc chưa tự đóng tàu sân bay thứ hai?

Minh Thu (lược dịch)

Hình ảnh về những thiết bị tàu quy mô lớn tại xưởng đóng tàu Đại Liên thuộc tỉnh Liêu Ninh xuất hiện trên các trang mạng xã hội Trung Quốc khiến nhiều người cho rằng, chính quyền Bắc Kinh đang cho triển khai đóng tàu sân bay nội địa thứ hai.

Tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) dẫn một nguồn tin thân cận với dự án đóng tàu này cho hay, chiếc tàu sân bay Type 002 của Trung Quốc thực chất chưa được khởi công. Giới chuyên gia quân sự cũng cho rằng, Bắc Kinh còn đang nghiên cứu về cách thiết kế hệ thống phóng máy bay dùng piston hơi hoạt động trên tàu Type 002 sao cho hiệu quả và an toàn.

Xưởng đóng tàu Đại Liên cũng chính là nơi Trung Quốc cho hạ thủy chiếc tàu sân bay nội địa đầu tiên Type 001A hôm 26/4.

Những bộ phận tàu quy mô lớn xuất hiện ở xưởng Đại Liên khiến nhiều người cho rằng Trung Quốc đang cho triển khai đóng tàu sân bay nội địa thứ hai Type 002.

Theo ông Zhou Chenming tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và Chiến lược Knowfar, các bộ phận tàu quy mô lớn xuất hiện trên mạng xã hội Trung Quốc có thể là những thiết bị để đóng tàu chiến, chứ không phải tàu sân bay Type 002.

"Dự án Type 002 vẫn chưa được quyết định. Tuy nhiên, theo truyền thống trong ngành quốc phòng Trung Quốc, không phải tất cả các tàu sân bay sẽ được đóng ở một xưởng duy nhất", ông Zhou nói.

"Chính quyền Bắc Kinh thường khuyến khích 2 – 3 công ty sản xuất vũ khí cạnh tranh để giành được hợp đồng. Minh chứng là Tập đoàn máy bay Thẩm Dương và Tập đoàn hàng không vũ trụ Thẩm Dương đang cạnh tranh trong việc sản xuất các chiến đấu cơ", ông Zhou nói thêm. 

Trong khi đó, xưởng đóng tàu Đại Liên cũng chính là nơi Trung Quốc cho tân trang lại tàu sân bay Varyag mà Bắc Kinh mua lại của Ukraine vào năm 1998, và biến chiếc tàu này trở thành tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc với tên gọi Liêu Ninh. Tới năm 2012, tàu sân bay Liêu Ninh chính thức được biên chế vào hải quân Trung Quốc.

Một đoạn video đăng trên mạng xã hội Trung Quốc hồi tháng 12/2016 cho thấy, Giáo sư Jin Yinan, cựu giám đốc Viện Nghiên cứu chiến lược tại Đại học quốc phòng Trung Quốc, phát biểu trong một cuộc hội thảo rằng, chương trình đóng tàu Type 002 đã được triển khai ở xưởng Jiangnan Changxingdao tại Thượng Hải hồi tháng 3/2015. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin thân thiết với quân đội Trung Quốc khẳng định, không có dấu hiệu nào cho thấy xưởng Jiangnan đang tiến hành đóng tàu sân bay.

"Khả năng xưởng đóng tàu Jiangnan sẽ giành được hợp đồng đóng tàu sân bay Type 002 nhưng ít nhất là chúng ta phải nhìn thấy các bộ phận tàu hoặc vỏ tàu xuất hiện tại nhà xưởng này, nếu như họ đang triển khai đóng tàu sân bay từ cách đây hơn 2 năm. Song chúng ta chưa thấy gì cả. Nhà xưởng vẫn trống trơn và họ cũng không thể cất giấu một con tàu lớn như vậy", SCMP dẫn lời một nguồn tin giấu tên.  

Còn theo ông Zhou, chính quyền Trung Quốc vẫn đang tranh luận về việc tàu sân bay Type 002 sẽ là tàu sân bay truyền thống hay hạt nhân.

"Quyết định cuối cùng sẽ do nhà lãnh đạo Tập Cận Bình đưa ra. Dự án đóng tàu sân bay còn liên quan tới kế hoạch quốc phòng toàn diện và lâu dài của Trung Quốc. Các công ty vẫn có khả năng cạnh tranh song chỉ vài công ty đóng tàu của Trung Quốc đủ năng lực để sản xuất các tàu chiến với lượng giãn nước lên tới 80.000 tấn. Bất cứ công ty nào cũng mong giành được hợp đồng bởi dự án đóng tàu sân bay có giá hàng trăm tỷ nhân dân tệ và sẽ giúp GDP địa phương tăng trưởng mạnh", ông Zhou chia sẻ.

Chuyên gia hải quân tại Bắc Kinh, ông Li Jie nhận định nhà lãnh đạo Trung Quốc cần đưa ra quyết định thận trọng bởi tàu sân bay Type 002 có thể là tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc sử dụng hệ thống phóng máy bay dùng piston hơi.

"Việc lắp đặt hệ thống phóng máy bay dùng piston hơi trên sàn tàu sân bay phức tạp hơn nhiều so với việc lắp đặt đường cất cánh kiểu "nhảy cầu" như Liêu Ninh và Type 001A", ông Li nói.

"Tiến hành thử nghiệm hoạt động của hệ thống phóng máy bay dùng piston hơi trên mặt đất khác xa so với khi đưa lên tàu sân bay sử dụng. Bởi trên mặt đất, hệ thống phóng máy bay dùng piston hơi hoạt động động lập còn khi đưa lên trên tàu sân bay, nó sẽ phải đồng bộ hoạt động cùng các hệ thống và bộ phận khác của tàu trong một không gian hạn hẹp", ông Li nói thêm.

Còn theo nhà quan sát quân sự ở Macau, ông Antony Wong Dong, hình ảnh về những bộ phận tàu quy mô lớn tại xưởng Đại liên có thể là các bộ phận được dùng để đóng tàu đổ bộ tấn công khủng nhất từ trước tới nay của Trung Quốc Type 075. Con tàu này có kích cỡ tương đương với tàu lớp Wasp của Mỹ và có lượng giãn nước toàn tải là 40.000 tấn. 

SCMP dẫn một nguồn tin quân sự cho hay, tàu Type 075 đang được đóng ở Công ty đóng tàu Hudong Zhonghua tại Thượng Hải. Do đó, những bộ phận tàu xuất hiện ở nhà máy Đại Liên cho thấy, hai công ty này đang phối hợp cùng triển khai dự án.

"Trung Quốc có kế hoạch đóng ít nhất 4 tàu Type 075. Do đó, điều dễ hiểu là Đại Liên và Hudong đang cùng đóng một loại tàu", nguồn tin giấu tên cho biết.

Cũng theo nguồn tin này trong những năm gần đây, Đại Liên và Jiangnan còn cùng phối hợp triển khai dự án đóng tàu khu trục Type 055.

Giới chuyên gia quân sự cho rằng, tàu Type 075 có thể chuyên chở các chiến đấu cơ có khả năng cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng. Sự xuất hiện của Type 075 còn giúp hải quân Trung Quốc triển khai nhiều loại trực thăng nhằm tấn công tàu chiến hải quân, lục quân và tàu ngầm của đối phương hoạt động ở Biển Đông và biển Hoa Đông. 

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet