Xây dựng nhà máy điện hạt nhân không chỉ là công trình phức tạp mà thiết bị cũng rất phức tạp, với yêu cầu cao nhất là an toàn, giảm tối đa các rủi ro có thể xảy ra.

Vì vậy, yêu cầu các nhà thầu có năng lực cao, và có đủ khả năng để xử lý các vấn đề xuất phát từ dự án.

 

Theo ROSATOM, Multi-D là công nghệ tích hợp, đa chiều giúp người dùng hữu hình hóa các thiết kế, quá trình xây dựng nhà máy điện hạt nhân, đồng thời hỗ trợ đào tạo nhân sự bằng cách cập nhật thông tin, phân tích số liệu, tổng hợp dưới dạng đồ họa nhằm tạo môi trường có tính tương tác cao cho người dùng.

Các thiết kế nhà máy điện hạt nhân với công nghệ Multi-D được khởi tạo từ các giản đồ quy trình vận hành dưới sự hỗ trợ của các phần mềm đặc thù (các phần mềm giúp mô phỏng hoạt động của các thiết bị xử lý: ống dẫn, bình chứa; các thiết bị truyền động: van dẫn, thiết bị điện... Sau khi được điều chỉnh, các thông số kỹ thuật được tải vào giản đồ để hoàn tất quá trình. Toàn bộ các công đoạn chủ yếu được thực hiện trên môi trường 3D".

Không chỉ tạo ra các định dạng 3D nhằm kiểm soát hữu hình các thiết kế cũng như quy trình vận hành phần cứng của nhà máy điện hạt nhân, Multi-D vượt trội trong khả năng giám sát hoạt động, dự báo nguy cơ và cảnh báo người dùng. Mỗi công nhân làm việc trên hiện trường đều được gắn thiết bị theo dõi. Tích hợp dữ liệu từ phía công nhân với chế độ làm việc của máy móc; Multi-D cập nhật tình hình, tiến độ làm việc một cách tổng thể cho bộ phận điều hành.

Nhằm đảm bảo công việc được thực hiện đúng kế hoạch, đại diện công ty NIAEP cũng cho hay, Multi-D có khả năng giao việc cho các nhà thầu theo từng tuần, thậm chí từng ngày. Nhờ vậy mà quá trình thi công tổ máy số 3 nhà máy điện hạt nhân Rostov của Nga đã hoàn thành trước kỳ hạn với quỹ thời gian và tài chính được tiết kiệm đáng kể. Ngoài ra, công nghệ này còn có thể hỗ trợ đào tạo nhân sự bằng cách tập giả định trên mô hình ảo, từ đó nâng cao chất lượng và an toàn trong lắp đặt, cũng như giảm thời gian thi công. Multi-D đã vượt qua giới hạn của một phần mềm và đã trở thành công cụ kỹ thuật tối tân được triển khai tại hiện trường. Thiết kế tối ưu loại bỏ các nguy cơ từ bên trong lẫn bên ngoài; giám sát, đề xuất lịch trình làm việc hiệu quả; tạo dựng các mô hình đa chiều tương tác là các ưu điểm xuất sắc của công nghệ này.

Hiện tại, theo ROSATOM, Multi-D vẫn đang được nâng cấp và cải tiến. Dự kiến nếu được áp dụng chặt chẽ theo đúng bộ quy chuẩn, công nghệ này sẽ giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án nhà máy điện hạt nhân tới 10%.

Munti-D - ứng dụng ngay từ khâu thiết kế

Ông Vyacheslave Alenkov - Giám đốc Viện Nizhny Novgorod (NIAEP) cho biết, công nghệ Multi-D do NIAEP thiết kế cho Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 trên mô hình 3D hiện đại với công nghệ mới nhất trên thế giới sẽ giúp chia sẻ thông tin cần thiết trong việc quản lý dự án. Ngoài ra, có thể áp dụng công nghệ này vào việc quản lý tiến độ xây dựng cho từng công việc cụ thể. Thời điểm tốt nhất để ứng dụng công nghệ cho Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 này là ngay từ khâu thiết kế.

Hiện nay, công nghệ này đang được ứng dụng cho việc xây dựng tổ máy số 3 Nhà máy điện hạt nhân Rostov của Nga. Hiệu quả của công nghệ này thể hiện trong việc xây dựng dự án nhanh và quản lý hệ thống thông tin. Trên thế giới, chưa có quốc gia nào ứng dụng công nghệ này, nhưng trong tương lai sẽ áp dụng công nghệ Multi-D tại Nhà máy điện hạt nhân của Belarus và Thổ Nhĩ Kỳ.

Việt Nam lựa chọn công nghệ Nga để xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên ở Ninh Thuận, có thể hiểu là một quyết định dựa trên cơ sở nhiều năm kinh nghiệm của Liên bang Nga trong thi công nhà máy điện hạt nhân nói chung, cũng như việc cập nhật các công nghệ kỹ thuật của các doanh nghiệp hạt nhân của Nga nói riêng. Cùng với đó là các chuyên môn toàn diện về sản xuất nhiên liệu hạt nhân, bao gồm: sản xuất quặng uranium, làm giàu uranium, xử lý nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng, xử lý chất thải phóng xạ, đào tạo nhân sự công nghiệp hạt nhân, và thiết kế khung pháp lý.

Hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga về ứng dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình được điều phối trực tiếp bởi Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia Nga Rosatom. Hiện nay, Rosatom quản lý tất cả các tư liệu hạt nhân của Liên bang Nga, với vai trò kết hợp các hoạt động thương mại, xây dựng các công ty về hạt nhân và sản xuất nhiên liệu, và các chức năng khác do nhà nước bàn giao, chủ yếu là về an ninh quốc phòng (cách ly hạt nhân, an toàn phóng xạ, phát triển khoa học hạt nhân lý thuyết và ứng dụng). Bên cạnh đó, Rosatom có nhiệm vụ thực thi trách nhiệm quốc tế của Liên bang Nga trong ứng dụng hạt nhân vì mục đích hòa bình và chống phổ biến vũ khí hạt nhân.

Công nghệ Multi-D do NIAEP thiết kế cho Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 trên mô hình 3D hiện đại, với công nghệ mới nhất trên thế giới sẽ giúp chia sẻ thông tin cần thiết trong việc quản lý dự án. Ngoài ra, có thể áp dụng công nghệ này vào việc quản lý tiến độ xây dựng cho từng công việc cụ thể.

Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đang kết thúc những bước đi đầu tiên để tiến tới khởi công xây dựng. Theo ông Vyacheslave Alenkov, thời điểm tốt nhất để ứng dụng công nghệ này là ngay từ khâu thiết kế. Theo nghị quyết do Quốc hội ban hành, năm 2014 này là thời điểm khởi công xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên. Tuy vậy, cho tới thời điểm hiện tại, việc nghiên cứu lựa chọn địa điểm cũng như hồ sơ dự án đầu tư vẫn chưa hoàn thành.


Mai Văn