Rửa tiền và tài trợ khủng bố khác nhau ở nhiều khía cạnh, song đều có một điểm chung là khai thác các lỗ hổng trong hệ thống tài chính, lợi dụng việc không minh bạch trong việc thực hiện các giao dịch tài chính.
Theo ông Min Zhu, Phó Tổng Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF): “Rửa tiền và tài trợ khủng bố gây suy yếu nền kinh tế của các quốc gia. Hoạt động này không chỉ đe dọa sự ổn định nền tài chính của một quốc gia mà còn ảnh hưởng đến khu vực và cả thế

giới. Việc phòng, chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố là rất cần thiết để bảo vệ sự toàn vẹn của thị trường tài chính toàn cầu. Phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố không chỉ là một mệnh lệnh đạo đức, mà còn để ngăn chặn các nguy cơ đối với nền kinh tế”.

Mối đe dọa sự ổn định kinh tế và tài chính

Cộng đồng quốc tế coi cuộc chiến chống rửa tiền và tài trợ khủng bố là một ưu tiên. IMF đặc biệt quan tâm đến các hoạt động rửa tiền đồng thời đánh giá hậu quả của hoạt động này có liên quan đến sự toàn vẹn, sự ổn định của khu vực tài chính và nền kinh tế nói chung.

Những hoạt động này có thể làm suy yếu sự toàn vẹn, sự ổn định của các tổ chức tài chính và các hệ thống, bóp méo các dòng vốn quốc tế. Nó có thể gây ra hậu quả tiêu cực đối với sự ổn định tài chính của một quốc gia và kinh tế vĩ mô, dẫn đến tổn thất phúc lợi, thất thoát các nguồn lực từ các hoạt động kinh tế, thậm chí còn có hiệu ứng lan tỏa gây mất ổn định nền kinh tế của các nước khác.

Trong một thế giới ngày càng liên kết với nhau, ảnh hưởng tiêu cực của các hoạt động này mang tính toàn cầu. Rửa tiền và tài trợ khủng bố khai thác cả sự phức tạp vốn có trong hệ thống tài chính toàn cầu cũng như sự khác biệt giữa luật pháp và hệ thống xây dựng cơ chế phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố (AML/CFT) của từng quốc gia.

Hoạt động này có thể dễ dàng thực hiện mà không bị phát hiện tại các nước không có hành lang pháp lý đầy đủ hoặc quản lý yếu kém. Vấn đề của một đất nước có thể lan ra khu vực và toàn thế giới.

Hoạt động AML/CFT mạnh giúp tăng cường liêm chính khu vực tài chính và sự ổn định, tạo thuận lợi cho các quốc gia hội nhập vào hệ thống tài chính toàn cầu. Đồng thời giúp các Chính phủ tăng cường quản trị hệ thống tài chính. Tính toàn vẹn của hệ thống tài chính quốc gia là điều cần thiết cho khu vực tài chính và kinh tế vĩ mô ổn định cả ở cấp quốc gia và quốc tế.

Ảnh minh họa

Việt Nam cam kết mạnh mẽ hoạt động AML/CFT

Cuối năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố giai đoạn 2015 - 2020. Mục tiêu tổng quát của kế hoạch là xây dựng một AML/CFT có hiệu quả ở Việt Nam; thực hiện cam kết của Chính phủ Việt Nam đối với các tổ chức quốc tế về việc xây dựng AML/CFT của Việt Nam và thực hiện nghĩa vụ thành viên của Việt Nam trong Nhóm châu Á–Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG); tham gia chương trình phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Đồng thời, bảo vệ tốt nhất lợi ích của quốc gia, tổ chức và cá nhân cũng như góp phần chống tội phạm và tham nhũng; tăng cường sự ổn định của các tổ chức tài chính, kích thích tăng trưởng kinh tế; khẳng định lập trường và cam kết chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố nhằm phấn đấu vì nền hòa bình, ổn định, phát triển và hội nhập; nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

Theo kế hoạch, sẽ triển khai các nội dung hành động về: xác định các rủi ro và phát triển các chính sách và hợp tác trong nước; rửa tiền và tịch thu tài sản; tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí; Áp dụng các biện pháp phòng ngừa cho khu vực tài chính và phi tài chính được chỉ định; tăng cường tính minh bạch và sự sẵn có của các thông tin về quyền sở hữu hưởng lợi của các pháp nhân và thỏa thuận pháp lý; thiết lập quyền hạn và trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền và các biện pháp tổ chức khác; hỗ trợ hợp tác quốc tế...

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành liên quan từ năm 2015 đến 2020 phải xây dựng cơ chế tập trung xử lý thông tin liên quan đến rủi ro quốc gia trong các lĩnh vực; tiến hành điều tra, truy tố, xét xử tội rửa tiền theo Điều 250, 251 của Bộ luật Hình sự; xây dựng và ban hành các hướng dẫn liên quan đến điều tra, truy tố, xét xử tội rửa tiền, tài trợ khủng bố.

Ngoài ra phải nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định của Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự... và các văn bản liên quan; đưa nội dung liên quan đến thanh tra về phòng, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố vào định hướng chương trình thanh tra hàng năm cho toàn ngành...


Nguyễn Ngọc