Đó là nhận định của Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng Võ Công Trí tại buổi giới thiệu cuốn sách “Nguyễn Bá Thanh – Một người con của Đà Nẵng” của nữ tác giả Nguyễn Kim Thành do Ủy ban MTTQ TP và Hội Khoa học Lịch sử Đà Nẵng tổ chức chiều 29/1.

Buổi giới thiệu cuốn sách “Nguyễn Bá Thanh – Một người con của Đà Nẵng” chiều 29/1 đã diễn ra hết sức xúc động. Nhiều người đã không kìm được nước mắt trong phút tưởng niệm ông Nguyễn Bá Thanh, khi nghe những người từng công tác với ông tâm sự về ông, khi xem những thước phim tư liệu ghi lại cảnh hàng vạn người dân Đà Nẵng nghẹn ngào tiễn ông về nơi an nghỉ cuối cùng...

Buổi giới thiệu cuốn sách "Nguyễn Bá Thanh - Một người con của Đà Nẵng" (Ảnh: HC)

Là tác giả cuốn “Nguyễn Bá Thanh – Một người con của Đà Nẵng” nhưng nữ nhà văn, nhà báo Nguyễn Kim Thành dường như cũng không khỏi bất ngờ trước những tình cảm mà cán bộ và nhân dân Đà Nẵng dành cho ông Nguyễn Bá Thanh, dù ông đã đi xa được một năm. Chị ôm lấy anh Nguyễn Bá Cảnh, con trai trưởng của ông Nguyễn Bá Thanh, nước mắt ràn rụa.

Anh Nguyễn Bá Cảnh cũng bày tỏ, trong lễ tang cha, anh đã cố kìm nén để không khóc trước mặt mọi người. Chỉ khi nào không kìm nổi xúc động thì anh vào phòng, đóng cửa ngồi khóc một mình. Vậy mà không ngờ tại buổi ra mắt cuốn sách viết về cha mình, anh lại không thể kìm nén được mà bật khóc trước mặt mọi người...

Tuy sống ở Hà Nội nhưng nhà văn Nguyễn Kim Thành từng là tác giả hai cuốn sách “Đà Nẵng – Thành phố bên sông Hàn” và “Đà Nẵng – Một tầm nhìn, một niềm tin”. Qua đó, mặc dù thời gian được gặp và làm việc với ông Nguyễn Bá Thanh không nhiều nhưng những gì ông làm được cho người dân, cho TP Đà Nẵng thực sự làm chị ngưỡng mộ và nể phục. Đối với chị, ông Nguyễn Bá Thanh không chỉ là một người anh mà còn là người đồng chí và cũng vừa là người thầy đã dạy chị những bài học quý giá từ chính sự chân thành, lòng nhiệt huyết, sự tận tâm cống hiến.

Tác giả Nguyễn Kim Thành ôm lấy anh Nguyễn Bá Cảnh, con trai trưởng ông Nguyễn Bá Thanh, nước mắt ràn rụa

Tất cả những điều đó đã thôi thúc chị viết và biên soạn cuốn sách “Nguyễn Bá Thanh – Một người con Đà Nẵng” để thể hiện sự ngưỡng mộ của bản thân đối với ông Nguyễn Bá Thanh, và cũng là sự tri ân đối với Đà Nẵng, nơi đã dành cho chị biết bao tình cảm chan hòa, thân ái và đã cho chị may mắn được gặp ông Nguyễn Bá Thanh, được trao đổi công việc và được chia sẻ tình cảm yêu thương đối với mảnh đất này.

Cuốn sách dày 392 trang, in trên khổ 20x20, được chia thành 3 phần. Phần “Quê hương” là những tìm hiểu về lịch sử, văn hóa của Quảng Nam nói chung, Đà Nẵng nói riêng và đặc biệt là huyện Hòa Vang, nơi ông Nguyễn Bá Thanh cất tiếng khóc chào đời, để qua đó hiểu về tính cách, phẩm chất sôi nổi, say mê, nhiệt huyết, tài năng của một vị lãnh đạo có Tâm – Tầm – Tài ngay từ khi còn rất trẻ.

Phần “Những đột phá khi giữ cương vị lãnh đạo” được chọn làm trọng tâm và khai thác mọi góc cạnh cuộc đời ông Nguyễn Bá Thanh, bắt đầu từ lúc ông có ý tưởng táo bạo đề nghị tách tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng thành tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng cho đến khi ông qua đời. Ở bất kỳ vị trí công tác nào, ông cũng luôn trăn trở để không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ mà còn tạo được nhiều bước ngoặt, nhiều đột phá, nhiều cải cách mạnh dạn, thể hiện tầm nhìn và sự sáng tạo trong việc đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống.

Anh Nguyễn Bá Cảnh cũng không kìm được nước mắt tại buổi giới thiệu cuốn sách viết về cha mình

Phần “Ký ức” thể hiện một khoảng lặng, chứa đựng rất nhiều cung bậc cảm xúc, tình cảm của người thân, bạn bè, cộng sự dành cho ông. Mỗi bài viết là một câu chuyện, qua 22 bài viết dung dị đã phác thảo ra chân dung một Nguyễn Bá Thanh giản dị, chân thành, tình nghĩa trong cuộc sống đời thường, nhưng lại kiên quyết, sáng tạo trong chỉ đạo, điều hành và có phương pháp dẫn dụ, uy tín của một nhà lãnh đạo.

Nhà văn Nguyễn Kim Thành tâm sự, để hoàn thành cuốn sách về ông Nguyễn Bá Thanh, một người lãnh đạo được cả TP Đà Nẵng yêu mến, ngưỡng mộ thực sự là thác thức lớn đối với chị. Từ tuyển chọn tài liệu, tư liệu đến lắng nghe ý kiến đóng góp, rồi gặp gỡ những cộng sự từng một thời sát cánh bên ông, những người thân đã gắn bó với ông trọn đời, thậm chí là những người dân có thể đã hoặc chưa một lần trực tiếp gặp ông, chị nhận thấy họ đều chung nhận xét: Nếu không có ông Nguyễn Bá Thanh “đánh thức” Đà Nẵng, liệu TP này còn “múa gậy gầm giường” đến bao giờ?

“Sự cách xa về địa lý giữa Hà Nội và Đà Nẵng khiến tôi liên tục phải bay vào bay ra trong khi thời gian dành cho cuốn sách không đủ dài để nói hết về con người đáng kính Nguyễn Bá Thanh. Tôi biết cuốn sách còn có nhiều hạn chế, chưa nhiều tư liệu, chưa đủ độ sâu sắc để nói về một con người như anh Nguyễn Bá Thanh. Nhưng một điều tôi có thể tự hào là bản thân tôi đã cố gắng hết sức, và luôn làm việc này với một niềm kính trọng và ngưỡng mộ anh Nguyễn Bá Thanh” – nhà văn Nguyễn Kim Thành tâm sự.

Anh Đặng Hữu Hùng (sinh năm 1956, trú tại 236/32 Trần Cao Vân), hội viên CLB Nhiếp ảnh Sông Hàn giới thiệu bức ảnh do một người không quen chụp bằng điện thoại di động khi anh tình cờ được ngồi đánh cờ với ông Nguyễn Bá Thanh bên bờ sông Hàn...

Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng Võ Công Trí, việc Ủy ban MTTQ TP, Hội Khoa học Lịch sử Đà Nẵng và tác giả Nguyễn Kim Thành tổ chức buổi giới thiệu cuốn sách “Nguyễn Bá Thanh – Một người con của Đà Nẵng” đến với bạn đọc xa gần nhân kỷ niệm 1 năm ngày mất của ông là một việc rất nên làm, cần phải làm và là một việc làm giàu ý nghĩa, thể hiện tình cảm, trách nhiệm của mọi người, của quê hương đối với ông Nguyễn Bá Thanh.

Ông Võ Công Trí đặc biệt hoan nghênh và cám ơn tác giả Nguyễn Kim Thành, một nhà báo, nhà văn, một người Hà Nội gốc, “không có bà con gì ở Đà Nẵng cả”, đã viết về ông Nguyễn Bá Thanh, một người con của Đà Nẵng, một người lãnh đạo của Đà Nẵng. “Việc này lẽ ra chúng tôi phải làm, nhưng chúng tôi chưa làm được, và chị đã làm thay. Vì lẽ đó, chúng tôi cảm ơn chị rất nhiều!” – ông Võ Công Trí nói.

Ông cũng chia sẻ những khó khăn, vất vả của tác giả Nguyễn Kim Thành khi biên soạn cuốn sách “Nguyễn Bá Thanh – Một người con của Đà Nẵng” vì chị không phải là người Đà Nẵng, cũng không hẳn là người gần gũi, quen biết ông, nên chị phải tra cứu nhiều, đọc nhiều, gặp gỡ nhiều. Nhưng chị đã làm được một cuốn sách khá đẹp, khá bề thế chỉ xuất phát từ tình cảm khâm phục, ngưỡng mộ ông Nguyễn Bá Thanh và viết về ông.

.. và trao tặng bức anh cho anh Nguyễn Bá Cảnh với lời nhắn nhủ anh hãy cố gắng xứng đáng với cha anh!

“Viết về Anh chắc khó có sách vở nào viết hết, viết đủ, nhưng mỗi tác phẩm là một góc nhìn cung cấp cho bạn đọc nhiều góc nhìn khác. Anh, trên cương vị người lãnh đạo, quản lý từ cấp cơ sở hay cấp trên cơ sở, đều là người sắc sảo, có tầm nhìn vượt trước thời gian. Về phương diện đời thường, anh là người giản dị, chân thành, đến người đạp xích lô, xe thồ hay du khách chỉ một lần tiếp xúc với Anh đều quý mến, ngưỡng mộ anh. Lối sống và cách hành xử của Anh mang đậm phong thái của người xứ Quảng, đôi khi mộc mạc đến thô ráp”-  – ông Võ Công Trí nói.

Và có lẽ là lần đầu tiên, người ta thấy lãnh đạo đương nhiệm của Đà Nẵng có cái nhìn như thế này về sự “mộc mạc đến thô ráp” của ông Nguyễn Bá Thanh: “Nhiều người nghĩ, như thế lại hay, bởi trong Anh có cái sắc sảo của người lãnh đạo, cái chặt chẽ của người quản lý, đôi khi có cả cái uyên bác của chính khách, đồng thời lại có cả cái giản dị, chất phác của người nông dân tay lấm chân bùn. Cái khôn ngoan của người phố thị trong Anh đã nâng cái mộc mạc, thô ráp lên thành một nét tính cách của Anh.

Anh là người chân thành, giản dị, nhưng không đơn giản, và đặc biệt không có ngỏ ngách nào của cuộc sống, với những lừa lọc, lươn lẹo qua được mắt Anh. Anh nhìn xuyên thấu tất cả. Trong ứng xử, Anh có thể làm thân với người này, trông cậy vào người kia, nhưng tuyệt nhiên không phụ thuộc, lệ thuộc vào ai. Đương nhiên, Anh không phải là người dễ gần với tất cả mọi người. Ai đã một lần tiếp xúc với Anh đều nhận thấy những nét tính cách đó của Anh.

Ông Huỳnh Nghĩa, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Đà Nẵng ký tên lưu niệm vào cuốn sách "Nguyễn Bá Thanh - Một người con của Đà Nẵng" của tác giả Nguyễn Kim Thành

Người ta nhìn thấy trong lối hành xử của Anh tính quyết liệt, không chần chừ, do dự trong hành động, luôn tự làm mới mình bằng những nhận thức cập nhật từ thực tiễn cuộc sống. Người ta cũng nghe thấy trong lời phát biểu của Anh sức vóc trẻ trung, khỏe khoắn của một người giàu tâm huyết nhưng còn mang nặng những ưu tư với cuộc đời vì trách nhiệm chưa đong đầy đối với dân với nước. Chính những nét tính cách ấy đã hun đúc nên con người Anh, một con người giản dị như tên cuốn sách này – Một người con của Đà Nẵng!”.

Rồi ông Võ Công Trí kết thúc phát biểu của mình bằng những lời hết sức xúc động: “Khi Anh hiện hữu, bằng quyết sách và phong cách lãnh đạo của mình, Anh thành đề tài để báo chí khai thác, ngợi ca. Tên tuổi, hình ảnh, sức lan tỏa của anh, những người nghe qua, biết đến Anh đều thán phục ,cảm kích. Từ ngày Anh ra đi, bằng tình yêu và mạch cảm xúc tiếc thương, đã có nhiều bài thơ, bài hát, bài viết ca ngợi Anh, trong đó có cả những lời cảm ơn đến muộn của nhiều người gửi về Anh.

Một năm trôi qua, người già, người trẻ vẫn chưa nguôi ngoai nỗi nhớ, nỗi đau và sự thương tiếc về Anh. Những gia đình nghèo, những trẻ em không có điều kiện đến trường, những phụ nữ đơn thân, đối tượng hoàn lương... luôn nhớ đến Anh, cảm thấy nghẹn lòng khi không còn được nhìn thấy Anh, không được Anh chia sẻ cái ăn, chỗ ở, công việc, học hành...

Cách sống rất đời thường, dung dị của Anh, phong cách làm việc rất thực của Anh, ánh nhìn, sự thấu hiểu và sẻ chia của Anh dành cho đời, cho người là bài học quý, là biếu tượng, là tấm gương cho chúng ta và lớp trẻ, con cháu noi theo. Trong nguồn mạch cảm xúc ấy, chúng ta trân trọng tác phẩm của tác giả Nguyễn Kim Thành viết về Anh để tưởng nhớ Anh – một người con của Đà Nẵng vừa bỏ lại sau lưng bao nhiêu hoài bão, khát vọng vì một Đà Nẵng thân yêu và đáng sống!”.

HẢI CHÂU