Sau khi bị hoãn vào ngày 18/1 do một bị cáo bị ốm, phiên sơ thẩm vụ án “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” và “Buôn lậu” đã được đưa ra xét xử vào ngày 28/1, sau gần hai ngày xét xử, chiều 29/1 TAND TP.HCM đã tuyên án các bị cáo.
Các bị cáo tại phiên xử ngày 18/1.

Theo đó, bị cáo Bùi Anh Tuấn (sinh năm 1977, nguyên Công chức Hải quan) bị tuyên 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo và 5 năm thử thách vì tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. HĐXX cho rằng bị cáo thành khẩn khai báo, có cha đang bị bệnh nặng do nhiễm chất độc da cam, ngoài ra bị cáo cũng chỉ làm theo sự phân công của lãnh đạo… là những tình tiết giảm nhẹ.

Các bị cáo Lâm Lương Quang (sinh năm 1964, nguyên Giám đốc công ty Hùng Cường) bị tuyên 15 năm tù, Châu Thanh Nhàn (sinh năm 1969, nhân viên của Quang) nhận 9 năm tù và Tạ Quang Trình (sinh năm 1976, làm dịch vụ giao nhận tự do) bị 10 năm tù cùng về tội “Buôn lậu”.

Cáo trạng cho thấy, công ty TNHH Tân Nhật Huy Vĩnh Đạt (công ty Vĩnh Đạt) được thành lập năm 2013 do Hồ Sấm Dũng làm giám đốc, còn công ty TNHH Nhất Minh được thành lập cùng năm và do Trần Thị Thu Sang làm giám đốc.

Ngày 30/12/2013 Dũng ký mở 6 tờ khai hải quan nhập khẩu hàng hóa. Cũng ngày này công ty Nhất Minh mở 4 tờ khai nhập khẩu với tên hàng hóa kê khai là: tay nắm cửa; hình dán bằng giấy, nhựa; đầu nối dây điện; chụp đèn nhựa… với tổng giá trị 930 triệu đồng.

Số hàng này sau đó đã được các quan chức hải quan Nguyễn Phước Tường, Bùi Anh Tuấn thuộc Chi cục hải quan Cảng Sài Gòn (KV3) cho thông quan.

Trong cùng ngày, phòng CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ đã phối hợp với Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM tiến hành kiểm tra 10 container nói trên, và phát hiện số hàng không như khai báo.

Cụ thể, thay vì danh mục như trong tờ khai, cơ quan quan chức năng đã phát hiện số lượng lớn hàng cấm bao gồm: màn hình vi tính đã qua sử dụng, pháo điện các loại, rượu, mỹ phẩm, đồng hồ, hóa chất… Toàn bộ số hàng này lập tức bị niêm phong.

Qua điều tra, lực lượng công an phát hiện Hồ Há Chẩy (ngụ quận Bình Tân, TP.HCM) là chủ lô hàng trên. Với mục đích buôn lậu từ Trung Quốc về Việt Nam, Chẩy đã thuê Quang làm thủ tục nhập khẩu với giá 1,5 triệu đồng/tờ khai.

Chẩy cũng là người cung cấp cho Quang toàn bộ chứng từ nhập khẩu của công ty Vĩnh Đạt và công ty Nhất Minh, trong đó bao gồm cả giấy giới thiệu, cũng mẫu tờ khai hải quan điện tử có sẵn chữ ký khống và chữ ký số của Dũng và Sang. Chẩy còn lấy số điện thoại của Quang để chuyển cho hãng tàu nhằm liên hệ khi hàng về Việt Nam.

Sau khi hàng về cảng, các hãng tàu thông báo cho Quang biết, lúc này Quang yêu cầu Nhàn cầm hồ sơ kèm theo 10 triệu đồng đi lấy hàng. Về phần mình, Nhàn đã thuê Trình để làm thủ tục truyền dữ liệu khai báo hải quan điện tử cho Quang.

Tại cơ quan điều tra Trình khai nhận Nhàn được Tường giới thiệu và trong quá trình nhập khẩu Tường cũng là người yêu cầu Trình gọi cho Phan Văn Cảnh đi cắt seal, mở container, rạch thùng hàng. Dù biết đó là kiểm tra giả tạo nhưng Trình vẫn làm thủ tục thanh lý 10 tời khai theo yêu cầu của Tường và được cho 1 triệu đồng.

Theo kết luận giám định, giá trị hàng hóa trong 10 container nói trên là 26,3 tỷ đồng và nếu được khai báo đầy đủ thì phải đóng 4,9 tỷ đồng tiền thuế.

Ngoài ra, cáo trạng còn xác định cũng bằng thủ đoạn trên, từ tháng 11/2013 đến tháng 12/2014 Chẩy đã thông quan trót lọt 58 container (do hai công ty Vĩnh Đạt và Nhất Minh đứng tên) tuy nhiên do không thu giữ được hàng hóa nên CQĐT không thể làm rõ.

Sau khi sự việc bị phát hiện, Chẩy đã bỏ trốn và hiện đang bị truy nã, trong khi bị can Nguyễn Phước Tường đã chết trong quá trình truy tố nên VKS quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can này.

Nguyễn Cường