Vụ cháy tại Trần Thái Tông ngày 1/11/2016 đã gây tổn thất vô cùng nặng nề khi số người thiệt mạng lên tới 13 người. Vậy, trong tình huống khẩn cấp như vậy, kỹ năng thoát hiểm khi xảy ra cháy là như thế nào?
Hình ảnh cháy tại quán karaoke 68 Trần Thái Tông 

Học kỹ năng sinh tồn

Lúc 14h ngày 1/11, lửa bùng lên bao trùm ít nhất 4 căn nhà mặt phố Trần Thái Tông (Cầu Giấy, Hà Nội) nơi có nhiều cơ sở kinh doanh nhà hàng và karaoke. 

Hàng trăm lính cứu hỏa cùng các xe chuyên dụng, xe thang, xe cứu thương đến hiện trường dập lửa. Tuy nhiên, do ngọn lửa quá mạnh, nhà kín nên công tác cứu hỏa khó khăn, con số thống kê đã có 13 người chết.

Thạc sĩ Lương Quốc Chính – Khoa cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, đây là điều đáng tiếc. Ở Việt Nam còn thiếu các lớp học kỹ năng sinh tồn, nhất là ở trường học. Do đó, mỗi người nên học cách sinh tồn thông qua internet, qua các bộ phim của Mỹ.

Thạc sĩ Chính nhấn mạnh, ở Mỹ sản xuất được rất nhiều bộ phim hay, thực tế và mang tính chất khoa học rất cao. Trong mỗi bộ phim, ngoài tính nhân văn, nó còn chứa đựng rất nhiều kiến thức về kỹ năng sinh tồn hữu ích mà các trường học ở Việt Nam không hề dạy. 

Ví dụ như khi xảy ra một vụ hỏa hoạn ở nơi đông người, luôn có một vài người đứng ra chỉ huy giúp mọi người giữ bình tĩnh di tản, hoặc khi một nhóm người không kịp thoát ra trước khi lửa bùng lên, khói đen nghi ngút tràn ngập khu vực xung quanh sẽ xử lý như thế nào.

Và khi có hỏa hoạn xảy ra, trong nhóm người này có một vài người rất giỏi, hướng dẫn những người còn lại tìm bất cứ tấm vải lớn nào trùm lên người tránh lửa và tránh nóng; Dùng những tấm khăn hoặc quần áo, bao gồm cả quần áo chip của đàn ông và phụ nữ thấm đẫm nước bịt lên miệng, lên mũi để thở nhằm tránh hít phải nhiều khói.

Ngoài ra họ còn hướng dẫn mọi người bò sát mặt đất để tìm đường ra ngoài, vì trong bất cứ vụ hỏa hoạn nào, khu vực sát mặt đất luôn có nồng độ khói thấp nhất. 

Cuối cùng, tất cả mọi người đều được thoát thân an toàn mặc dù một vài người có những thương tích bỏng từ nhẹ tới nặng. 

Thoát làm sao để không bị ngạt khí?

Tiến sĩ, bác sĩ Hoàng Bùi Hải – Trưởng Khoa Cấp cứu Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, trường hợp này các nạn nhân có thể bị ngạt khói trước khi bị bỏng nặng. 

Các loại khí độc sinh ra trong đám cháy như cacbon monoxit (CO), hydro cyanua (HCN) làm nạn nhân bị ngạt, hít phải lượng lớn có thể bị ngộ độc dẫn đến tử vong chứ không phải chết do bỏng lửa.

Khi hít phải khói, con người sẽ bị thiếu ôxy, dẫn đến thở nhanh, gấp, lâu dần yếu đi. Cùng đó, một lượng lớn ôxít cacbon sinh ra từ những vật liệu cháy xâm nhập và tạo áp lực lớn trong đường hô hấp, gây bỏng đường hô hấp. Nặng hơn, ngạt khói có thể gây co giật, bất tỉnh. 

Theo tác dụng hóa sinh trong cơ thể, khi đi vào trong cơ thể, khí CO cạnh tranh với Oxy để kết hợp với hemoglobin trong máu tạo thành cacboxy hemoglobin (HbCO). Chất này sinh ra ngăn chặn khả năng giải phóng oxy trong tế bào, làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu, dẫn đến tình trạng thiếu oxy.

Chia sẻ kinh nghiệm trong cách “chiến đấu” với hỏa hoạn, tiến sĩ Hải cho biết, điều cần thiết nhất là các nạn nhân phải bình tĩnh trong mọi tình huống xảy ra cháy để tìm cách thoát khỏi hoặc tránh xa những không gian gây ngạt như phòng kín.

Để tránh bị ngạt khói, trong khi di chuyển mọi người cố gắng bò hay trườn, sao cho mặt sát sàn vì khói thường lơ lửng bên trên. Nạn nhân trong hỏa hoạn cần cố gắng tiếp cận với nước, lấy khăn ẩm bịt mũi, mồm, quấn vào người để thoát qua đám khói. 

Nếu thoát vào được một phòng kín, không bị cháy đe dọa nhưng có khói thì nên lấy khăn, vải thấm nước để bịt tất cả các khe hở lại để chắn khói. Lý giải việc sử dụng triệt để khăn ướt trong cháy và chống ngạt khói, bác sĩ Hải cho biết, vì khăn ẩm có nước, khi khói gặp khăn ẩm khói sẽ bị chặn lại vì CO không tan trong nước. Chính vì thế ở mọi tình huống nạn nhân cố gắng tiếp cận nước.

Tiến sĩ Hải cho biết sự việc xảy ra thật là đau buồn, tuy nhiên đây cũng là hồi chuông cảnh báo về công tác phòng cháy chữa cháy, cách xây dựng chuồng cọp kín mít, đặc biệt là ở nhà dân với địa hình thành phố, đây là cách “tự thiêu” nhanh nhất khi có hỏa hoạn xảy ra.

Ngoài kỹ năng mình có, theo các chuyên gia y tế, khi tóc hoặc quần áo bị bén lửa dừng lại, nằm xuống và lăn người qua lại hoặc lăn tròn. Đừng quên dạy những đứa trẻ kỹ thuật này. Nếu bạn ở bên cạnh con khi quần áo của nó bắt lửa, hãy chụp lấy chăn đắp trùm nhanh lên người nó để dập tắt lửa.

P.Thúy