Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đây đã úp mở về việc Moscow xem xét sử dụng vũ khí hạt nhân để tiêu diệt Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Syria.

Tuy vậy, ông Putin nhanh chóng nói thêm rằng ông mong loại vũ khí này sẽ không bao giờ được sử dụng để chống khủng bố. Trong một cuộc gặp mặt với Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga Sergei Shoigu, Tổng thống Nga cho biết: “Tên lửa Kalibr và KH-101, những loại vũ khí chính xác có thể sử dụng đầu đạn thường và đầu đạn hạt nhân, đã chứng tỏ khả năng của mình trên chiến trường. Đương nhiên, chúng ta không cần sử dụng loại đầu đạn đặc biệt này để chống khủng bố, và tôi mong rằng chúng sẽ không bao giờ được sử dụng”.

Tổng thống Nga Vladimir Putin trong một cuộc họp với các quan chức quốc phòng.

Quân đội Nga đang tiếp tục thể hiện sức mạnh quân sự của mình với việc sử dụng các loại tên lửa hành trình tầm xa phóng từ máy bay ném bom siêu thanh Tupolev Tu-160, cùng các loại tàu ngầm diesel và cả các tàu khu trục trên biển Caspi. Đồng thời, Moscow cũng đang kiểm tra khả năng chiến đấu của quân đội trong một cuộc chiến tranh hiện đại. Một số loại khí tài hiện đại nhất của Nga hiện nay, bao gồm Su-30SM, Su-34, tên lửa S-400 và cả máy bay Tu-160, đã lần đầu tiên xuất hiện trong chiến dịch quân sự của Nga tại Trung Đông.

Dù vậy, quân đội Nga vẫn còn phụ thuộc khá nhiều vào kho vũ khí hạt nhân có từ thời Liên Xô của họ. Mặc dù Nga đã có những bước tiến lớn trong việc nâng cấp vũ trang cho quân đội từ năm 2008, các hoạt động cải cách này vẫn còn hạn chế. Phải mất một thời gian dài nữa Nga mới đủ sức triển khai một đội quân hiện đại thực sự. Do vậy, Nga vẫn phải phụ thuộc vào vũ khí hạt nhân để bù đắp cho những điểm yếu của quân đội.

Trong khi Liên Xô có chính sách “không khai hỏa trước” đối với các loại vũ khí hạt nhân, Nga có quyền sử dụng loại vũ khí này nếu xung đột xảy ra. Dù vậy, cựu quan chức ngoại giao Nga Nikolai Sokov nhận định: “Nếu Nga đối mặt với một cuộc tấn công quy mô lớn mà họ không đủ sức phòng vệ, họ có thể sẽ đáp trả bằng cách dùng vũ khí hạt nhân một cách hạn chế". 

"Trong cuộc chiến Georgia vào năm 2008, chính sách này của Nga đã khiến các nước phương Tây phải lo ngại và đây cũng rất có thể là một trong những yếu tố mà các lãnh đạo châu Âu xem xét khi đưa ra hình thức đáp trả cho tình hình khủng hoảng ở Ukraine. Hiện tại, Nga chỉ dùng vũ khí hạt nhân trong trường hợp có thể gây ra những thiết hại nặng nề đối với kẻ địch và đồng thời mang lại những lợi ích không thể đạt được bằng điều động quân đội”, ông Sokov viết.

Do đó, Moscow rất có thể sẽ chưa muốn dùng vũ khí hạt nhân tại Syria. Ngay cả trong bài phát biểu của Tổng thống Putin, quân đội Nga không gặp bất lợi trên chiến trường và vì vậy việc sử dụng loại vũ khí này là không cần thiết. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo Tạp chí National Interest. National Interest được thành lập vào năm 1985. Tạp chí thường tập trung vào vấn đề chính sách đối ngoại và những lợi ích quốc gia của Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)