Sáng 26/2, Bộ GTVT cho biết, sẽ thực hiện các quy trình thủ tục xem xét việc kỷ luật Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty ĐSVN trong việc chỉ đạo khảo sát, nghiên cứu đầu tư chưa đúng chủ trương của Thủ tướng trong việc mua toa tàu cũ của TQ.

Xung quanh vụ ngành đường sắt Việt Nam “đòi” mua 160 toa tàu cũ của Trung Quốc về dùng, ngày 15/2, Bộ GTVT đã quyết định thành lập Tổ công tác xác định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan tại Tcty Đường sắt VN.

Theo kết quả kiểm tra vừa được Bộ GTVT công bố sáng nay, thực hiện Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2012 - 2015 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 198/QĐ-TTg ngày 21/01/2013, trong những năm qua, Tổng công ty ĐSVN đã thực hiện và đạt được những kết quả đáng ghi nhận, như: sắp xếp, đổi mới, tái cơ cấu các đơn vị và Tổng công ty để đáp ứng được yêu cầu phát triển của ngành đường sắt, triển khai thực hiện các dự án đầu tư nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải và hiệu kinh doanh của Tổng công ty.

Trong thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 682/QĐ-TTg ngày 7/6/2012 phê duyệt Kế hoạch phát triển Tổng công ty ĐSVN giai đoạn 2012-2015, Tổng công ty ĐSVN đã tập trung nguồn lực để triển khai thực hiện các dự án đóng mới, nâng cấp các toa xe đạt được kết quả, đã đưa vào khai thác phục vụ nhu cầu của hành khách.

Hiện nay, Tổng công ty ĐSVN đang phải thuê các toa hàng của đối tác để vận tải hàng hóa xuất, nhập khẩu qua biên giới và có nhu cầu đầu tư thêm các toa hàng hóa và đã tổ chức khảo sát, nghiên cứu việc mua toa xe để có thể phục vụ cho nhu cầu trên.

Bộ GTVT cho biết sẽ xem xét kỷ luật Chủ tịch Đường sắt VN vì có ý định mua toa tàu cũ của Trung Quốc về dùng.

Qua đánh giá của Tổ công tác được thành lập theo Quyết định số 480/QĐ-BGTVT ngày 15/2/2016 của Bộ Giao thông vận tải nhận thấy: Tại Danh mục các dự án phát triển phương tiện đường sắt giai đoạn 2012-2015 kèm theo  Quyết định số 682/QĐ-TTg ngày 7/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ, mục dự án đầu tư toa xe chỉ được đầu tư đóng mới toa xe, không có danh mục đầu tư toa xe đã qua sử dụng.

Tuy nhiên, Tổng công ty ĐSVN, Công ty TNHH MTV Vận tải đường sắt Hà Nội và các đơn vị có liên quan đã có chủ trương thực hiện việc khảo sát, nghiên cứu mua toa xe đã qua sử dụng khi chưa có sự chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Giao thông vận tải. Đồng thời, cung cấp thông tin cho cơ quan ngôn luận không đầy đủ, thiếu chính xác nên đã gây dư luận hiểu lầm, ảnh hưởng đến uy tín của ngành và Bộ Giao thông vận tải.

Theo Bộ  Giao thông vận tải, ngày 25/2/2016, lãnh đạo Bộ Giao thông vận tải đã họp bàn và thống nhất: để thực hiện nghiêm các quy định của Nhà nước, Bộ Giao thông vận tải sẽ thực hiện các quy trình thủ tục xem xét việc kỷ luật Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty ĐSVN trong việc chỉ đạo khảo sát, nghiên cứu đầu tư chưa đúng chủ trương của Thủ tướng Chính phủ.

"Yêu cầu Hội đồng thành viên Tổng công ty ĐSVN nghiêm túc tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của Hội đồng thành viên, Ban lãnh đạo Tổng công và các cán bộ có liên quan theo đúng chỉ đạo của Bộ Giao thông vận tải tại Công văn số 1484/BGTVT-TCCB ngày 3/2/2016 trước ngày 15/3/2016", Bộ GTVT yêu cầu.

Trước đó, sau khi báo chí đưa tin, ngay chiều tối ngày 3/2, ông  Đinh La Thăng (khi đó là Bộ trưởng Bộ GTVT) đã ký văn bản yêu cầu kiểm điểm cán bộ thuộc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam trong việc giao cho các đơn vị thương thảo, ký hợp đồng mua toa xe đã qua sử dụng của Trung Quốc.

Đáng chú ý, tại văn bản trên, Bộ GTVT chỉ đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho ông Nguyễn Viết Hiệp thôi làm Người đại diện phần vốn nhà nước tại Công ty CP Vận tải Đường sắt Hà Nội; chỉ đạo người đại diện phần vốn nhà nước tại Công ty CP Vận tải Đường sắt Hà Nội, cách chức Tổng giám đốc đối với ông Nguyễn Viết Hiệp.

Trong khi đó, giải thích về sự việc trên, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết, năm 2013, Cục Đường sắt Côn Minh - Trung Quốc chủ trương hạn chế vận chuyển hàng hóa bằng tuyến đường sắt khổ 1m để chuyển sang khổ 1,435m và mời các công ty đường sắt nước ta khảo sát, nghiên cứu việc mua lại các đầu máy, toa xe này phục vụ nhu cầu vận chuyển trong nước.

Trong khi đó, đây là thời điểm ngành đường sắt trong nước đang thiếu toa xe hàng do nhu cầu vận tải hàng hóa liên tục tăng cao, vì vậy, Tổng công ty ĐSVN đã giới thiệu 2 đơn vị trong Tổng công ty là Công ty Vận tải Đường sắt Hà Nội và Công ty CP Vận tải & Thương mại đường sắt sang Trung Quốc khảo sát, tìm hiểu về tình trạng chất lượng kỹ thuật, giá trị còn lại và giá cả của các toa xe này để báo cáo Tổng công ty ĐSVN xem xét cho chủ trương.

Sau khi sự việc được báo chí đưa tin và thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ GTVT, chiều ngày 4/2/2016, Tổng công ty ĐSVN đã tổ chức họp HĐTV để làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc chấp hành sự chỉ đạo của Tổng công ty đối với việc đầu tư toa xe trong đó có việc nghiên cứu khảo sát đầu tư mua toa xe hàng đã qua sử dụng của Trung Quốc và đi đến kết luận:

"Tổng công ty ĐSVN không có bất cứ văn bản nào cho phép đầu tư cũng như chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhập khẩu toa xe hàng của Trung Quốc đã qua sử dụng. Văn bản số 1442/ĐS-VTĐM ngày 3/6/2015 đơn thuần là văn bản hành chính nhằm trao đổi thông tin giữa Tổng công ty ĐSVN với Cục ĐS Côn Minh Trung Quốc (văn bản đề rõ là gửi Cục ĐS Côn Minh) và không phải là văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định pháp luật về đầu tư”, Tổng công ty Đường sắt VN khẳng định.

Theo đơn vị này, việc đề xuất chủ trương nhập khẩu 160 toa xe hàng của Công ty VTĐS Hà Nội mới chỉ đang trong giai đoạn khảo sát, nghiên cứu chưa được HĐQT Công ty VTĐS Hà Nội và HĐTV Tổng công ty ĐSVN xem xét quyết định, vì vậy, việc đầu tư nhập khẩu toa xe hàng của Trung Quốc đã qua sử dụng hiện mới dừng ở bước khảo sát, nghiên cứu.

Xuân Tùng