Quá trình kiểm tra phát hiện, Công ty TNHH Tân Quang Cường, chưa hoàn thành việc ký hợp đồng thuê đất để khai thác khoáng sản; chưa đăng ký ngày bắt đầu khai thác theo quy định; chưa báo cáo để cơ quan có thẩm quyền kiểm tra…

Xung quanh vụ vỡ hồ chứa nước mỏ tin tan tại Bình Thuận, ngày 18/6, Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cho biết, sau chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, Đoàn kiểm tra của Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, gồm: Cục Kiểm soát hoạt động khoáng sản miền Nam và Cục Môi trường miền Nam cùng lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Công Thương tỉnh Bình Thuận đã tiến hành kiểm tra tại thực địa.

Các khu vực được kiểm tra, khảo sát gồm: khu vực khai thác, trong đó có moong xảy ra sự cố; khu vực vườn gần khu vực khai thác, tuyến đường ĐT 719 và khu vực xung quanh bị ảnh hưởng do sự cố gây ra.

Sau đó, Đoàn tiếp tục khảo sát khu vực nhà dân gần mỏ bị ảnh hưởng, thiệt hại do sự cố gây ra; tiếp tục xem xét tài liệu, hồ sơ có liên quan và làm việc với Công ty và Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận.

Qua nhận định ban đầu, khu vực bị vỡ bờ moong là do Công ty mở vỉa, đào  moong chứa nước để khai thác tại vị trí có địa hình cao (sườn đồi), cao hơn địa hình mặt đường ĐT.719 khoảng 50m xung quanh là bờ cát...và thiếu sự theo dõi, kiểm tra lượng nước bơm từ ngoài vào lòng moong để phục vụ hoạt động khai thác làm xảy ra sự cố là tràn nước, vỡ vách moong tạo thành dòng áp lực lớn đẩy nước và cát trong hồ chảy tràn gây ra sự cố như đã nêu trên.

Hình ảnh vụ vỡ hồ chứa nước đãi ti tan ở Bình Thuận.

Sau khi sự cố xảy ra, Công ty đã chủ động, khẩn trương tập trung thiết bị máy móc, nhân lực gồm khoảng 40 công nhân của công ty và lực lượng dân quân, Công an xã Thuận Quý, Bộ đội biên phòng để san ủi cát tràn ra đường và điều tiết giao thông.

Kết quả đến khoảng 6 giờ 30 cùng ngày, giao thông đã hoạt động bình thường; đến 11 giờ, đoạn đường bị cát phủ đã được xử lý, phun nước rửa sạch cát trên đường và tiếp tục xử lý cát phủ hai bên hành lang tuyến đường, quán ăn của bà Trần Thị Nam.

Đến 16 giờ đã cơ bản khắc phục cát chảy tràn trên đường, còn tiếp tục khắc phục trong sân vườn và khu vực gần bờ biển. Công ty cũng đã cam kết đền bù thiệt hại về sân vườn, cây cảnh, xe máy, ao cá, và một số vật dụng bàn, ghế trong quán ăn của nhà bà Trần Thị Nam là 700 triệu.

Riêng đối với với diện tích trồng Phi Lao của hộ dân Trần Văn Đức, bị ảnh hưởng nằm quy hoạch diện tích đất khai thác của Công ty, nên Công ty đang tiến hành bồi thường thiệt hại về cây trồng. 

Theo đại diện Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, qua kiểm tra, bước đầu Đoàn công tác nhận thấy, trong quá trình hoạt động khai thác titan của Công ty tại khu vực này còn một số tồn tại, thiếu sót như: Chưa hoàn thành việc ký hợp đồng thuê đất để khai thác khoáng sản; chưa đăng ký ngày bắt đầu  khai thác theo quy định; chưa báo cáo để cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác nhận hoàn thành công trình xử lý môi trường theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường đã duyệt; chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép sử dụng nước mặt; chưa có Giấy phép xả thải vào nguồn nước theo quy định.

Đoàn kiểm tra đã yêu cầu Công ty tạm dừng toàn bộ hoạt động khai thác tại mỏ để xử lý dứt điểm sự cố, đảm đảm an toàn, đáp ứng các yêu cầu về môi trường và khắc phục xong các tồn tại thiếu sót nêu trên.

“Dự kiến sau khi có báo cáo kết quả của Đoàn kiểm tra, Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam sẽ có báo cáo chính thức, kiến nghị các việc xử lý gửi Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường trong ngày 20/6”, đại diện Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cho biết.

Trước đó, khoảng  5h, ngày 16/6/2016 tại mỏ titan Nam Suối Nhum của Công ty TNHH Thương mại Tân Quang Cường đã xảy ra sự cố vỡ bờ moong chứa nước để khai thác, tuyển quặng titan. Moong có diện tích khoảng 3 ha, ở phía Tây của mỏ, có địa hình cao hơn mặt đường khoảng 50m, bờ moong bị vỡ đã phá bề mặt đồi cát thành khe rộng trung bình khoảng 3m, sâu trung bình khoảng 2,5m và dài khoảng 350m. 

Hậu quả, làm nước cuốn theo cát chảy xuống phía biển, tràn lấp vào khu đất sân vườn và quán hải sản của nhà bà Trần Thị Nam và một phần đất trồng cây phi lao của hộ dân Trần Văn Đức nằm phía Đông mỏ tổng diện tích khoảng 2ha (chiều dày lớp cát khoảng 0,4m), thiệt hại ban đầu xác định khoảng 778 triệu đồng. 

Cát và nước cũng tràn ra đường ĐT.719 với chiều dài bị ảnh hưởng khoảng 290m, lớp cát dày khoảng 0,4m, làm đục một đoạn biển với chiều dài khoảng 500m, rộng khoảng 50m.

Vạn Xuân