Với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, kết quả khả quan duy nhất mà ông có thể đạt được khi gặp mặt Tổng thống Mỹ Barack Obama có lẽ là vinh dự được chào đón bằng 21 phát súng tại Nhà Trắng.

Theo Washington Post, nghi thức này rất quan trọng đối với nhà lãnh đạo Trung Quốc vào thời điểm ông vẫn đang gặp khó khăn để củng cố quyền lực ở Bắc Kinh và cho thấy ông vẫn có thể đứng đầu một nhà nước tham nhũng tràn lan và kiểm soát nền kinh tế đang chững lại.

Trong khi đó, ông Obama còn có một nhiệm vụ khó khăn hơn. Ông phải thuyết phục ông Tập xem lại chính sách mạnh bạo của mình, khi Trung Quốc được cho là đã thực hiện nhiều cuộc tấn công mạng đối với các cơ quan và doanh nghiệp Mỹ cũng như việc xây dựng đường băng trên Biển Đông. Trong suốt hai năm qua, Trung Quốc luôn phớt lờ Mỹ mối khi đề cập đến vấn đề này. Nếu cuộc gặp gỡ này không thay đổi điều đó, quan hệ giữa hai nước có thể sẽ xấu đi.

Khi nguyên thủ hai nước gặp nhau tại bang California hai năm trước, ông Obama đã đặc biệt nêu ra vấn đề tấn công mạng. Nhưng từ đó đến nay, các cuộc tấn công của Trung Quốc đã leo thang, bao gồm vụ việc đánh cắp thông tin của hàng triệu nhân viên chính phủ và vụ xâm nhập dữ liệu của các công ty công nghệ lớn.

Ông Tập đã lên tiếng phủ nhận trách nhiệm của các vụ việc đã xảy ra, mặc dù có nhiều bằng chứng xác thực. Để tránh ảnh hưởng đến cuộc gặp mặt, ông Obama đã tạm hoãn các biện pháp đáp trả đối với các cơ quan Trung Quốc có liên quan. Tổng thống Mỹ cũng phải khẳng định rõ rằng những biện pháp của ông là có thật, ngay cả khi chính phủ hai nước đều có những thỏa thuận về an ninh mạng.

Tình hình ở Biển Đông còn đáng lo ngại hơn. Với việc tiếp tục xây dựng đường băng trên các đảo tranh chấp, Bắc Kinh đang bắt đầu sử dụng vũ lực để thúc đẩy quyền kiếm soát vùng biển mà nước này đang tranh chấp với nhiều nước khác trong khu vực. Bởi những lời phản đối và kêu gọi đàm phán của Mỹ không khiến Trung Quốc chú ý, Mỹ phải xem xét những biện pháp mạnh tay hơn, ví dụ như cấm vận.

Các chính sách khác của ông Tập đều rất đáng lưu tâm, bao gồm cuộc truy quét chống các phần tử chống đối cùng một đạo luật mới cho phép chính phủ kiểm soát các tổ chức xã hội, trong đó có những đại học của Mỹ hoạt động tại Trung Quốc. Trước đây ông Obama không có đủ cơ sở để phê phán Trung Quốc về vi phạm nhân quyền, và đây có thể coi là một cơ hội đáng kể.

Theo Washington Post, các quan chức Nhà Trắng đã hứa rằng ông Obama sẽ có một “cuộc hội đàm sôi nổi” về những bất đồng giữa hai nước với ông Tập. Việc đảm bảo quan hệ Mỹ – Trung ổn định là đúng đắn, nhưng Mỹ phải có những chính sách cụ thể để chống lại những hành động của Trung Quốc không có lợi cho mình chứ không chỉ dừng lại ở lời nói.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ The Washington Post, nhật báo lớn nhất và là lâu đời nhất tại Washington D.C, Mỹ. Bên cạnh những tờ báo lớn khác như The New York Times, The Wall Street Journal và Los Angeles Times, The Washington Post thường đăng tải các phóng sự về Nhà Trắng, Quốc hội và những khía cạnh khác của chính phủ Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)